LIVE UPDATES
Bota

Fillon Gjyqi në Stokholm ndaj Hamid Noury për Masakrën e 1988-ës ndaj të burgosurve politikë

11 Gusht 2021, 11:11 Nga DOSJA

SUEDI-Të martën në kryeqytetin suedez Stokholm nisi gjyqi për Hamid Noury, një nga ekzekutuesit e masakrës së 1988-ës ndaj të burgosurve politikë.

Njëkohësisht me fillimin e këtij procesi gjyqësor, qindra mbështetës të lëvizjes kryesore opozitare, Organizatës Muxhahedine të Popullit të Iranit (PMOI/MEK), protestuan jashtë Gjykatës së Distriktit të Stokholmit.

Masakra e 1988-ës ndaj të burgosurve politikë

Në korrik 1988, Lideri Suprem i atëhershëm i regjimit iranian, Ruhollah Khomeini, nxori një dekret ku deklarohej se të gjithë të burgosurit politikë që i qëndrojnë besnikë lëvizjes opozitare iraniane, Organizatës Muxhahedine të Popullit të Iranit (PMOI/MEK), duhet të ekzekutohen. Fakte dhe detaje të mëtejshme kanë vërtetuar se regjimi e kishte planifikuar këtë masakër shumë kohë përpara se ajo të ndodhte.

Iran: Një Fetva që ua Mori Jetën 30,000 të Burgosurve Politikë në Masakrën e 1988-ës

Sipas fetvas së Khomeini-t, u formuan ‘Komisione të Vdekjes‘ në Teheran, si dhe anë e mbanë Iranit. Të burgosurit silleshin përpara Komisionit (me tre-katër anëtarë), dhe fati i tyre vendosej brenda pak minutash. Të burgosurit politikë që refuzonin t’i braktisnin idetë e tyre ekzekutoheshin.
Brenda pak muajsh, të paktën 30,000 të burgosur politikë u masakruan, 90 përqind e të cilëve ishin pjesëtarë të MEK. Viktimat, shumë prej të cilave i kishin bërë disa vite burg dhe e kishin mbaruar madje dënimin por nuk ishin liruar, varroseshin në varre masive të fshehta.
Pothuajse të gjithë liderët dhe zyrtarët e lartë të regjimit iranian kanë qenë të përfshirë në këtë masakër. Që atëherë, ata kanë gëzuar një pandëshkueshmëri totale.

Masakra e 1988-ës ndaj të burgosurve politikë në Iran- Komisionet e Vdekjes-5 gusht 2021

Kush është Hamid Noury?

Hamid Noury (i njohur gjithashtu si Hamid Abbasi) ishte një nga ithtarët e regjimit i përfshirë në masakër si asistent i Zëvendës Prokurorit në burgun Gohardasht të Karaj (në perëndim të Teheranit). Ai ka qenë ekzekutuesi i një numri të madh të burgosurish. Disa vjet më parë, Rezistenca Iraniane e identifikoi atë si një nga autorët e masakrës së 1988-ës.
Përpara kësaj, ai ka qenë anëtar i Gardës Revolucionare (IRGC) dhe për shumë vite ka marrë në pyetje e torturuar të burgosurit në burgun famëkeq Evin në Teheran. Në 1988-ën, Noury u transferua në burgun Gohardasht të qytetit Karaj, në perëndim të Teheranit, ku luajti një rol aktiv në masakrën ndaj të burgosurve politikë, sipas dekretit të liderit të atëhershëm suprem Rouhollah Khomeini.

Noury kishte veçanërisht për detyrë t’i drejtonte të burgosurit tek “Komisioni i Vdekjes” dhe që atje, drejt vendit të ekzekutimit në burg. Ai i ka ekzekutuar personalisht disa të burgosur. Shumë dëshmi nga të mbijetuarit e masakrës konfirmojnë se ai u thoshte mbështetësve të PMOI-së se të gjithë ata që vazhdonin ta mbështesin PMOI-në do të ekzekutoheshin. Për t’i thyer moralisht të burgosurit, ai nganjëherë shpërndante ëmbëlsira pas ekzekutimit të një grupi të burgosurish.

Arrestimi i Hamid Noury në Suedi

Në nëntor 2019, pas vizitës së tij në Suedi, ai u arrestua nga autoritetet suedeze. Pas 21 muajsh hetime, u ngritën akuzat kundër tij më 27 korrik 2021. Procesi gjyqësor ndaj tij është planifikuar të nisë më 10 gusht.
Gjatë hetimeve, anëtarët dhe mbështetësit e MEK, që kanë qenë dëshmitarë të krimeve të kryera nga Noury, kanë dhënë dëshmitë e tyre përpara autoriteteve suedeze duke ofruar prova e dokumente të shumta. Pjesa më e madhe e palës paditëse të përbërë nga 35 persona në çështjen e Noury janë anëtarë e mbështetës të MEK. Shumë prej tyre kanë qenë dëshmitarë të pranisë së Noury në korridorin e vdekjes të burgut Gohardasht, ku të burgosurit viheshin në radhë për t’u çuar në sallën e ekzekutimit.

Aktakuza

Prokurorët në Gjykatën e Distriktit të Stokholmit kanë paraqitur një aktakuzë kundër Hamid Noury më 27 korrik 2021. Hetimi është mbikëqyrur që në fillim nga Prokurorja e Lartë Publike, Kristina Lindhoff Carleson. Aktakuza i referohet fetvas (urdhrit fetar) të lëshuar nga lideri suprem i atëhershëm i regjimit, Ruhollah Khomeini, që deklaronte se “të gjithë të burgosurit në burgjet iraniane të cilët ishin pjesë apo simpatizantë të Muxhahedinëve dhe që mbeteshin besnikë ndaj ideve të tyre, duhej të ekzekutoheshin.
Pak kohë pas kësaj filluan ekzekutimet masive të mbështetësve/simpatizantëve të Muxhahedinëve që mbaheshin në burgjet iraniane.”
Sipas aktakuzës, “Nga 30 korriku 1988 deri më 16 gusht 1988, Hamid Noury, si asistent prokuror apo me ndonjë rol tjetër të ngjashëm, në bashkëpunim me autorë të tjerë të krimit në burgun Gohardasht në Karaj, Iran, ka ekzekutuar një numër të madh të burgosurish që ishin anëtarë apo simpatizantë të muxhahedinëve.

Aktakuza dhe dosja e çështjes përmbajnë tekste të intervistave dhe dokumente që dhjetëra anëtarë e simpatizantë të MEK kanë paraqitur si dëshmitarë apo paditës në intervistat me Prokurorinë. Intervistat me 16 anëtarë të MEK në Ashraf 3 të Shqipërisë janë kryer përmes video-konferencave, ndërsa intervista të tjera janë kryer ose personalisht në Suedi, ose në vende të tjera përmes video-konferencave. Këta individë janë të mbijetuar të kësaj masakre, të cilët kanë qenë dëshmitarë të krimeve të kryera nga Hamid Noury në korridorin e vdekjes të burgut Gohardasht gjatë masakrës së 1988-ës, ose janë familjarë të të ekzekutuarve.

Thirrje për Hetim Ndërkombëtar

Raisi, Kasapi i Masakrës së 1988-ës në Iran

Më 3 shtator 2020, shtatë Raportues Specialë të Kombeve të Bashkuara u shkruan autoriteteve iraniane një letër ku thuhej se ekzekutimet jashtë-gjyqësore dhe zhdukjet me forcë të 1988-ës ndaj mijëra të burgosurve politikë “mund të përbëjnë krime kundër njerëzimit.” Në letër shtohet se, nëse regjimi “vazhdon të mos pranojë t’i zbatojë detyrimet e tij sipas ligjit ndërkombëtar të të drejtave të njeriut, i bëjmë thirrje komunitetit ndërkombëtar që të marrë masa për t’i hetuar këto çështje, përfshirë me anë të nisjes së një hetimi ndërkombëtar.” Sekretari i Përgjithshëm i
Amnesty International tha në një deklaratë më 19 qershor 2021: “Fakti që Ebrahim Raisi është ngritur në postin e presidentit në vend që të hetohet për krime kundër njerëzimit është një kujtesë e errët se pandëshkueshmëria ka pushtet absolut në Iran.

Javaid Rehman, Raportuesi Special i OKB mbi situatën e të drejtave njerëzore në Republikën Islamike të Iranit, tha më 29 qershor 2021, se gjatë viteve zyra e tij ka mbledhur dëshmi dhe prova për ekzekutimet e urdhëruara nga shteti ndaj mijëra të burgosurve politikë në 1988-ën. Ai tha se zyra e tij është e gatshme t’i ndajë ato nëse Këshilli i të Drejtave të Njeriut i OKB apo ndonjë organ tjetër do të fillojë një hetim të paanshëm, duke shtuar: “Është shumë e rëndësishme tani që Z. Raisi është president, që të fillojmë të hetojmë se çfarë ka ndodhur në 1988-ën dhe cili ka qenë roli i individëve.”
Në maj 2021, një grup prej mbi 150 personash të përfshirë në fushata për të drejtat njerëzore, duke përfshirë ish-zyrtarë të lartë të OKB, laureatë të çmimit Nobel, dhe ish-kryetarë shtetesh e qeverish, bënë thirrje për një hetim ndërkombëtar mbi vrasjet e 1988-ës.

Iftar dhe politikë, a u prek Muaji i Ramazanit nga politikanët?

View Results

bota bota hamid noury stokholm hamid noury stokholm


Sondazh

Poll
Bota 11 Gusht 2021, 06:23

GREQI-Zjarret nuk kanë të ndalur në Greqi ku vatra më e rrezikshme e zjarrit është në ishullin e Evias që ka shkaktuar dëme të mëdha. Së fundmi është aktivizuar...

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje