LIVE UPDATES
Editorial

Evropa ime: Bota pa tё djeshme

5 Gusht 2019, 09:36 Nga DOSJA
Evropa ime: Bota pa tё djeshme

Tendenca e minimalizmit ka vite që është në rritje. Shumë njerëz që ndodhen në fillim të moshës së rritur ose pak para daljes në pension, duan të jetojnë duke menduar edhe për brezat e mëvonshën, të jetojnë me sa më pak sende, të mënjanojnë tepritë, të përqëndrohen tek gjërat më kryesore. Kjo ka të bëjë me një filozofi më vete, me një qëndrim etik dhe social që ka për bazë heqjen dorë në mënyrë të vetëdijshme nga shumë gjëra dhe marrjen e përgjegjësisë në trajtimin e burimeve, trajtimin e kafshëve dhe njerëzve të tjerë.

Jetë minimaliste: e çliruar nga ngarkesat e panevojshme dhe jetë që të ketë kuptim. Doktrina e Feng Shui-t, që propagandon harmonizimin e njeriut me ambientin rekomandon reduktim të përhershëm të sendeve, në mënyrë që të mbahet në lëvizje Chi-ja, rrjedha e energjisë. Ne jetojmë në një kohë kur njerëzit janë të etur për heqjen e ngarkesave të tepërta, për harmoni dhe kohë të lirë. Në kërkim të orientimit. Largimi i sendeve të panevojshme dhe krijimi i rregullit, premton arritjen e harmonisë. Jeta çlirohet nga ngarkesa, bëhet më e lehtë. Heqja dorë nga gjërat, premton vazhdimin e jetës së njeriut në planet.

Reduktimi është në modë

Udhëzimet e Marie Kondosit për të rregulluar shtëpitë kanë rënë si rrufe. Ethet e rregullimit dhe reduktimit të sendeve kanë zënë miliona vetë. Dhe minimalizmi është kthyer në qëllim në vetvete. Virtyti modern është heqje dorë prej sendeve të panejshme. Disa vetë madje morrën vrapin për të hedhur poshtë bibliotekën e tyre duke i besuar wikipedias dhe volumit të ruajtjes në Cloud. Disa të tjerë i besojnë kronikës Akasha të esoterisë, bibliotekave me gjethe palme, universit të holografisë dhe përdorimit të informacionit dhe dijeve pa fund të internetit.

Disa të tjerë kanë digjitalizuar fotogragitë e tyre dhe kanë hedhur kutitë me fotografi familjare. Unë vetë kam fotografi të bëra me handy që vetëm pas dhjetë vjetësh duken të zbardhura, të ruajtura në disqe dhe në disketa që janë kthyer në të palexueshme.

Pak kohë më parë Swisscom shuajti pa dashje të dhënat e mijëra vetëve, të dhëna që i ishin besuar për t’ i ruajtur. Këta njerëz jo vetëm që humbën përjetë dokumenta shumë të rëndësishme, por edhe kujtime të tjera personale, që kujtonin se i kishin siguruar në një sistem të sigurt.

A mund të dëmshpërblehet njeriu për humbjen e kujtimeve që janë pjesë e identitetit të tij? Si do të vazhdojmë të jetojmë më tej pa këto kujtime? Si do të jetojnë fëmijët tanë pa e ditur kush kemi qenë ne? A jemi duke u përgatitur tani për një të ardhme pa kujtime? Çfarë do të tregohet për ne në të ardhmen? Çfarë do të tregohet për ne nëse zhdukim letrat, fotografitë, sendet dhe humbasim gjurmën e vogla dhe në dukje të parëndësishme? Mbase në këtë mënyrë do të hapet më shumë vend në botë. Por çfarë bote do të jetë ajo?

Shumë të rinj jetojnë sot në apartamente që i ndajnë me të tjerë, me pak hapësirë për të lënë gjurmë kujtimesh personale. Kush ka lënë tek shtëpia e prindërve, në papafingo valixhe të pluhurosura dhe sënduqe me thesare të vërteta në to, sende ose gjëra me vlera ideale?

Copa letre si kujtime

Kur erdha në Gjermani unë kisha me vete vetëm një manuskript në çantë. Më vonë isha në gjendje të merrja edhe disa fotografi dhe sende të vogla. Fëmijët e mi gëzohen për çdo copëz letre, për çdo send që u kujton kohën kur kanë qenë në Rumani. Për fotografinë e stërgjyshes sime. Për një çantë të vogël të gjyshes së tyre, e cila ka vdekur në moshë të re. Këtë e ka prekur gjyshja, thonë ata. Çanta është po ashtu një kujtim, që unë e kam përdorur në një roman.

Kur prindërit e poetit anglez George Szirtes kaluan kufirin e Hungarisë për të shkuar në Perëndim, kur ai ishte tetë vjeç, ata i besuan të mbante një valixhe të vogël. Në të ndodheshin fotografitë e familjes. Arratisja e tyre ka ndodhur shumë dekada më parë. Sivjet George i botoi ato në një memoar shumë emocionues, The Photographer at Sixteen, një libër që bazohet në fotografitë familjare të valixhes së vogël. Libri me gjurmët e kujtesës është në rrugë për tu kthyer në Bestseller.

Me kujtimet tona ne mund të shkruajmë shumë romane. Sa e varfër do të kishte qenë historia e letërsisë por edhe jeta jonë pa gjurmët që të tjerët kanë lënë për ne. Sa e thatë, e varfër do të jetë jeta e brezave të ardhshëm, kur ata të mos jenë në gjendje të gjejnë biletën e kinemasë të stërgjyshit, kur ka shkuar për herë të parë të shohë një film. Ta gjejnë në ditarin e gjyshes. Kjo e gjitha është nostalgji e pakuptimtë, që mbledh pluhur, që zë vend, thonë disa. Gjurmët e së kaluarës sime. Gjurmët e mia. Një pjesë imja. Unë. Ne. Thonë të tjerët.

Refugjatët, minimalistët e vërtetë

Pastrim, lehtësim, çlirim, heqje dorë. Heqje dorë si virtyt në emër të domosdoshmërisë. A ia vlen të jetosh në një botë pa kujtime, pa lidhje me të parët, pa gjurmë personale të së kaluarës? Dhe të presësh që një ditë të vijë thirrja që të shkatërrohen bibliothekat, muzeumet në mënyrë që të krijohet hapësirë e lirë? Po ku do dërgohen të gjitha këto gjëra? Kur nuk gjej më përgjigje, unë i kthehem ligjeve të fizikës njëri prej të cilit thotë se asgjë në natyrë nuk zhduket, por transformohet nga një formë në tjetrën.

Refugjatët janë minimalistë të vërtetë. Kur dikush kalon me varkë detin, rrallë ka me vete ndonjë send personal. Ajo që i mbetet dikujt është shpresa që një ditë të mund të kthehet në atdhe dhe lufta ose shkatërrimi të mos i ketë zhdukur gjurmët personale të së kaluarës. Kështu që historia të ndërthuret nga e para. Kujtimet duhen për t’ua lënë pasardhësve. Por ato duhen edhe për vete, nëse e fillon jetën nga zero në atdheun e ri. Për t’u integruar në vendin e ri, të ndihmon të sjellësh me vete jetën e vjetër. Për të gjetur një vend në atdheun e ri.

Carmen-Francesca Banciu, e lindur në Rumani, ka ardhur në vitin 1991 në Berlin e ftuar nga programi i DAAD për artistët. Që nga viti 1992 ajo jeton këtu si autore, publiciste, bashkëbotuese dhe docente e shkrimit kreativ. Që nga viti 1996 ajo shkruan kryesisht në gjuhën gjermane. Banciu ka marrë disa çmime dhe bursa. Marrë nga Deutche Welle

Tirana është boshatisur për ditët e pushimit. Cilën nga ritet e shenjta po ndiqni:

View Results

editorial editorial carmen-franceska banciu ekologjia europa ekologjike carmen-franceska banciu ekologjia europa ekologjike

Sondazh

Poll
Editorial 3 Gusht 2019, 05:27

Hajt se Hasha bën diçka

Psikoza që Thaçi e ka një fuqi mbinatyrore për t’i kontrolluar të gjithë proceset është e frikshme. Kjo është irracionale.Në fundin e Luftës së Dytë Botë...

Editorial 1 Gusht 2019, 09:11

Edi Rama, kamarieri i një pjate bajate

Sa më tepër kalon koha, aq më i parashikueshëm bëhet Edi Rama. Kryeministri ka shpërndarë dje një video të shëmtuar, me barraka të rrënuara, me plehëra shekullo...

Editorial 1 Gusht 2019, 08:59

Vende të jashtëzakonshme, liderë të këqij

Shtetet e Bashkuara i vizitova për herë të parë në vitin 1965 me një bursë studentore të financuar nga një filantrop bujar nga Bostoni. Që nga ai udhëtim, gjatë...

Editorial 31 Korrik 2019, 12:39

Këshilla të ftohta për Vetëvendosjen

Në këtë agim të fushatës elektorale dhëmbët e lëvizjes nuk janë më aq të mprehtë sa ishin para dy vjetësh.Mënyra se si ra kjo qeveri e ka dëmtuar më së shumti P...

Editorial 29 Korrik 2019, 17:05

Hipokrizia ndërkombëtare me krizën shqiptare

Shumica e diplomatëve në Tiranë, sa herë pyeten së fundi për krizën shqiptare, japin një përgjigje standart: “Ne, në këtë rast nuk bëjmë arbitrin, sepse i takon...

Editorial 26 Korrik 2019, 09:23

Gratë në krye të demokracive të botës

Deklarata e fundit e presidentit amerikan Donald Trump se katër kongresmene demokrate me ngjyrë – Ayanna Pressley, Aleksandra Ocasio-Cortez, Ilhan Omar dhe Rash...

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet