LIVE UPDATES
Ekonomi

Tregu i punës “bujar” me personat me arsim të ulët, kanë rënien më të madhe të papunësisë dhe rritjen më të lartë të pagave

Të dhënat e INSTAT referojnë se në tremujorin e dytë të vitit 2023 papunësia tek personat me arsim 9-vjeçar shënoi rënien më të lartë se në grupet e tjera të papunëve me arsim të mesëm dhe të lartë.

29 Shtator 2023, 07:05 Nga A.B

Tregu i punës “bujar” me personat me arsim të ulët,

Tregu i punës ka dhënë sinjale pozitive vitet e fundit në drejtim të uljes së papunësisë, por për personat me arsim të ulët po tregon fleksibilitet më të lartë.

Të dhënat e INSTAT referojnë se në tremujorin e dytë të vitit 2023 papunësia tek personat me arsim 9-vjeçar shënoi rënien më të lartë se në grupet e tjera të papunëve me arsim të mesëm dhe të lartë.

Konkretisht shkalla e papunësisë në personat me arsim 9-vjecar arriti ne 9.3 % në prill-qershor 2023 me rënie 1 pikë përqindje nga e njëjta periudhë e vitit të kaluar.

Në të kundërt shkalla e papunësisë tek personat me arsim të mesëm arriti në 12.7 për qind me një rritje vjetore 0.3 përqindje.

Tek personat me arsim të lartë shkalla e papunësisë arriti në 9.8% në tremujorin e dytë të vitit aktual me rënie vjetore 0.7%.

Përgjithësisht tregu i punës në vendin është më efektiv ndaj personave të paarsimuar. Ekonomia shqiptare ende bazohet tek një model që shfrytëzon krahun e punës me çmim të lirë. Industria përpunuese, bujqësia, ndërtimi etj që janë punëdhënës të mëdhenj nuk e kanë arsimin për kriter në politikat e punësimit për shumicën e nevojave.

Nga 20 vendet në zhvillim të Europës, Turqia dhe Shqipëria renditen të parat për fuqinë e madhe punëtore me nivel të ulët të arsimit.

Në rajonin e Ballkanit, Serbia dhe Mali i Zi kanë përqindjet më të larta të forcës së punës me arsim të lartë. Serbia dhe Bosnja, nga ana tjetër, kanë përqindjen më të madhe të fuqisë punëtore me arsim të mesëm dhe për rrjedhojë, kanë më pak popullsi në moshë pune me arsim fillor. Në një krahasim më të gjerë të 20 vendeve në zhvillim të Europës shihet se Çekia dhe Sllovakia janë vendet që rreth 70% të forcës së punës e kanë me arsim të mesëm.

Sistemi arsimor dhe tregu i punës prej vitesh janë në një rreth vicioz, teksa bizneset akuzojnë qeverinë se nuk po përgjigjet me sisteme arsimore që i vlejnë tregut të punës. Nga ana tjetër në qarqet universitarë profesorët mendojnë se bizneset shqiptare nuk po zhvillojnë degë të ekonomisë që kërkojnë kualifikim të lartë.

P.sh. degët që kanë lidhje me bujqësinë kanë numrin më të ulët të nxënësve dhe studentëve, ndërkohë sektori është ofruesi më i madh i punësimit në vend me rreth 40 % të totalit.

Profesionet e ulët kanë dhe rritjen më të lartë të pagave, ngushtohet hendeku me nivelet e larta drejtuese

Në rrugët e kryeqytetit gjen rëndom njoftime për kamerierë, pastrues, ku ofrohen paga mbi 40 mijë lekë neto, apo punonjës lavazhi me 80 mijë lekë e bukëpjekës me mbi 100 mijë lekë në muaj.

Të dhënat e INSTAT tregojnë se pagat janë rritur me ritme më të shpejta për profesione që nuk kërkojnë kualifikim të lartë si “Punonjës të kualifikuar të bujqësisë pyjeve dhe peshkimit”, “Punëtorë (Profesione elementare)”, “Punonjës të montimit dhe përdorimit të makinerive dhe pajisjeve”, të cilat në vlerë nominale në fund të tremujorit të dytë 2023 ishin mbi 30% më të larta sesa në tremujorin e dytë 2021, kur me mbarimin e pandemisë filloi të ndihej më shumë mungesa e fuqisë punëtore. Për të njëjtën periudhë paga mesatare në ekonomi u rrit me 25%, ndërsa paga për “Manaxherë, Ligjvënës, nëpunës të lartë të administratës shtetërore dhe drejtorë ekzekutivë” shënoi dhe zgjerimin më të ulët me 18%, e ndjekur nga “Specialistë me arsim të lartë (profesionistë)”, me 21%. (shiko grafikun: Ndryshimi nominal i pagave sipas grup profesioneve T II 2023/T II 2021)

Rritja më e shpejtë e pagave të ulëta në raport me atë të drejtuesve ka ngushtuar ndjeshëm dhe hendekun mes të ardhurave të drejtuesve e specialistëve me arsim të lartë dhe profesioneve të pakualifikuara.

Psh, në tremujorin e dytë 2021, paga mesatare bruto për grup profesionin “Manaxherë, Ligjvënës, nëpunës të lartë të administratës shtetërore dhe drejtorë ekzekutivë” ishte 98,823 lekë/muaj dhe ajo për “Punëtorë (Profesione elementare)”, ishte 34,747 lekë. Një drejtues paguhej mesatarisht 184% më shumë se një punëtor.

Në fund të tremujorit të dytë 2023, një drejtues paguhet me 116,627 lekë/muaj dhe një punëtor me 46,387. Hendeku është ngushtuar, teksa drejtuesi tashmë merr 151% më shumë se punëtori i pakualifikuar nga 184% më shumë që paguhej dy vjet më parë./MONITOR

instat

Sondazh

Poll

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari