LIVE UPDATES
Ekonomi

"Punësim me meritë", The Economist: Disa punëdhënës duan t’ia dinë më pak se të tjerët për diplomën

Për të gjetur punë në kompaninë prestigjioze Schroders, një nga menaxherët e fondeve më të vjetër dhe më të nderuar në Britani, do bënit mirë të shmangnit disa universitete.

21 Dhjetor 2024, 07:20 Nga M.B
"Punësim me meritë", The Economist: Disa
Foto ilustruese

EUROPA- Si e gjejnë dhe e ngrenë në detyrë stafin punëdhënësit më të mirë britanikë? Nuk keni diplomë? Disa punëdhënës duan t’ia dinë më pak se të tjerët, shkruan The Economist. Për të gjetur punë në kompaninë prestigjioze Schroders, një nga menaxherët e fondeve më të vjetër dhe më të nderuar në Britani, do bënit mirë të shmangnit disa universitete.

“Ne nuk ndjekim më zakonin e vjetër të punësimit të të diplomuarve në histori nga Oxbridge (Oxford ose Cambridge)”, thotë Peter Harrison, shefi i sapolarguar i kompanisë Schroders, i cili u punësua për herë të parë në kompani në vitet 1980, si një nga të diplomuarit e parë nga një universitet tjetër përveç Oxford ose Cambridge.

Tani, kompania po hedh një rrjetë më të gjerë peshkimi, duke hapur dyert edhe për ata që nuk kanë diploma, por që kanë talent për shkenca kompjuterike. Schroders nuk është kompania e vetme që po shkon drejt asaj që burimet njerëzore e quajnë “punësim i mbështetur në aftësi”. Sipas firmës së rekrutimit Hays, gati gjysma e punëdhënësve britanikë thonë se një diplomë nuk është më e rëndësishme. Kjo metodë e re rekrutimi zgjeron grupin e aplikantëve dhe rrit mbajtjen e punonjësve.

Të punësuarit pa diploma kanë më shumë gjasa të qëndrojnë në një kompani, sesa bashkëmoshatarët e tyre të arsimuar në universitet, sipas një hulumtimi të kryer në Amerikë. Por shumë firma ndjekin një qasje më tradicionale. Treguesi britanik i mundësive, që është një grup i ri të dhënash, i krijuar nga Instituti Burning Glass, një organizatë kërkimore jofitimprurëse, ka vëzhguar se sa shumë kompanitë britanike i ndihmojnë njerëzit që të ngjisin shkallët e karrierës.

Ndër të tjera, studimi ka zbuluar se firmat ndryshojnë shumë në varësi të kushteve që vendosin për punësim: në 20% të kompanive më prestigjioze të punësimit, ka një shans prej 67% që një vend pune të mos kërkojë një diplomë, krahasuar me një shans prej vetëm 36% për 20 përqindëshin e kompanive më të rëndomta që ofrojnë një vend pune (shih grafikun).

Sfida e gjetjes dhe mbajtjes së punonjësve të mirë, tani është më e rëndësishme se kurrë. Buxheti i parë i qeverisë laburiste rriti kontributet e sigurimeve kombëtare të punëdhënësve. Shëndeti i dobët ka larguar miliona njerëz nga fuqia punëtore: Britania është i vetmi vend në G7, ku shkalla e mungesës së veprimtarisë ekonomike është ende më e lartë se në kohën para pandemisë Covid-19. Shefat ankohen vazhdimisht se mungojnë aftësitë në fushën e inteligjencës artificiale dhe më gjerë.

Të gjitha këto probleme mund të përmirësohen ose të përkeqësohen nga qeveria. Por kur njerëzit janë më të kushtueshëm për t’u punësuar dhe aftësitë mungojnë, firmat duhet të përpiqen të ndihmojnë veten. Instituti Burning Glass ka analizuar rreth 20 milionë profile profesionale, së bashku me njoftimet e vendeve të punës dhe të dhënat e pagave, për të nxjerrë të dhënat profesionale në katër kategori: qasja në punë, ngritja në detyrë, paga dhe mbajtja e punëtorëve, për 151 kompani britanike.

Së bashku, këto kompani punësojnë gati një në dhjetë punëtorë në vend. Për t’i krahasuar kompanitë në baza të ngjashme, treguesi kontrollon përbërjen profesionale të një firme. Për shembull, njësia britanike e gjigantit Coca-Cola është në krye të renditjes, jo sepse paguan pagat më të larta absolute, por sepse arrin pikë të larta në përzierjen profesionale të punëtorëve që punëson.

Kjo metodologji sigurisht që nuk është e përsosur. Të dhënat publike nuk janë gjithmonë të besueshme, për shembull, treguesi në fjalë nuk merr parasysh ecurinë financiare. Por themeli i tij qëndron. “Ka mundësi të larmishme nëpër kompani, madje edhe brenda të njëjtit sektor”, thotë Matt Sigelman, presidenti i Institutit Burning Glass. “Kjo do të thotë se ju nuk jeni të burgosur të modelit tuaj të biznesit”.

Marrim fushën ku kompania Schroders ka ndryshuar metodë: qasjen ndaj vendeve të punës. Treguesi i vlerëson firmat britanike duke u mbështetur në dy matje: përqindja e të punësuarve të rinj që kanë më pak se tre vjet përvojë pune, dhe pjesa e punonjësve në kompani që janë pa diplomë universitare.

Brenda industrive ka variacione. Chanel, një shitës me pakicë veshjesh luksoze, punëson më shumë njerëz pa diplomë ose pa përvojë, sesa firma Burberry. Zhvilluesit e softuerit që nuk kanë marrë diploma, kanë më shumë gjasa të punësohen nga kompania Amazon sesa nga Meta.

Kandidatët pa diploma që kërkojnë role në fushën e shërbimit ndaj klientit, kanë një shans më të lartë për sukses në kompaninë e sigurimeve Aviva, sesa në rivalin e saj, Legal & General. BAE Systems, kontraktori më i madh i mbrojtjes në Britani, i lejon të rinjtë që të fitojnë një pagë dhe një diplomë në të njëjtën kohë. Në fushat ku Britania nuk ka të diplomuar, si inxhinieria e hapësirës ajrore, firma e plotëson vetë boshllëkun duke ofruar praktika për diploma.

Role si saldimi i nëndetëseve dhe mirëmbajtja e avionëve, janë gjithashtu të vështira për t’u rekrutuar në tregun e hapur. Mbi 20,000 kandidatë aplikuan për më pak se 1,300 role praktikante në kompaninë BAE Systems këtë vit. Matja e dytë që bën treguesi janë ngritjet në detyrë. Kjo matje përbëhet nga katër tregues: sa gjasa ka që punonjësit të ngrihen në detyrë dhe sa shpesh, sa më shumë paguhen për rrjedhojë, dhe shanset që kanë për të gjetur një punë gjetiu me një pagë të mirë.

Përsëri, disa firma ofrojnë shumë më tepër hapësirë për përparim, se të tjerat. Probabiliteti që dikush të ngrihet në detyrë brenda tre viteve, është dy herë më i madh në 20% të kompanive më prestigjioze, sesa në firmat e tjera. Madhësia e fuqisë punëtore vendase pa dyshim që ka njëfarë ndikimi. Bankat me seli në Britani si HSBC dhe Lloyds, kanë një ecuri më të mirë se ato të huaja si Société Générale dhe Deutsche Bank; shitës me pakicë si Marks & Spencer dhe Next renditen më lart se kompania Zara. Por edhe menaxhimi ka një ndikim.

Të dhënat në lidhje me mundësitë e karrierës nuk janë gjithmonë të disponueshme: një analizë e punëkërkuesve në botë në vitin 2021 nga kompania Gartner, zbuloi se gati gjysma e tyre nuk ishin mirë në dijeni të vendeve të lira të punës në vendin e vet. Trajnimi ndihmon edhe perspektivat e ngritjes në detyrë të njerëzve, si brenda firmave dhe më gjerë. Kompanitë britanike nuk kanë një nam të mirë në trajnime.

Në këtë fushë, ato shpenzojnë gjysmën e mesatares së BE-së për punëtor, dhe një tarifë e cila hyri në fuqi në vitin 2017 duket se i ka përkeqësuar gjërat. Por disa punëdhënës shohin anën e mirë. Chris Rea, themeluesi i kompanisë AES Engineering, thotë se ka vënë re një “kthim domethënës fitimesh” nga përmirësimi i aftësive të fuqisë punëtore. Kompania BAE Systems i dyfishoi shpenzimet për trajnime, në 230 milionë paund, midis viteve 2019 dhe 2023, thotë drejtori i saj Richard Hamer.

Është një histori e ngjashme edhe me kategorinë e pagave dhe mbajtjes së punëtorëve. Treguesi llogarit se sa paguhet një punonjës mesatar në çdo profesion të caktuar në një kompani, së bashku me ndryshimet në pagë gjatë vitit të kaluar. Një e pesta e kompanive më prestigjioze britanike, i paguajnë shkencëtarët e të dhënave një pagë mesatare prej 73,000 paund (92,000 dollarë) në vit, krahasuar me 38,000 paund që paguhen ata në kompanitë më pak të njohura. Industritë me marzh të ulët pagash, si hoteleria dhe shitja me pakicë, priren të paguajnë më pak se ato me marzh të lartë, por ka edhe përjashtime.

Për shembull, menaxherët e marketingut në zinxhirin e supermarketeve Ocado, renditen në vendin e pestë për pagat më të larta për profesionin e tyre, ndërsa ata që punojnë në kompaninë Marks & Spencer, renditen të pestët nga fundi. Ndërsa disa punëdhënës e ndërrojnë shpesh stafin, të tjerë i vënë rëndësi mbajtjes së punëtorëve. Gjasat për të mbetur të punësuar pas tre vjetësh te kompanitë më të vlerësuara, janë 71%, krahasuar me 45% për ato të renditura më dobët. Qarkullimi i lartë i stafit është i kushtueshëm, edhe për punëtorët me paga të ulëta.

Zëvendësimi i tyre mund t’u kushtojë punëdhënësve deri në 35% të të ardhurave vjetore të personit që largohet, sipas Joseph Fuller nga Fakulteti i Biznesit në Harvard. Beazley, një kompani sigurimi në Londër, punon shumë për t’i mbajtur njerëzit të kënaqur. “Sigurimi nuk është në shënjestër të shumë prej atyre që kanë lënë shkollën”, pranon Liz Ashford, shefja e burimeve njerëzore në Beazley.

Kompania mundëson përfitime të ndryshme: dreka dhe udhëtime të paguara; një pagë mujore prej 100 paund për veprimtaritë e mirëqenies fizike; shpërblime për përfundimin e çdo kualifikimi të arritur; si dhe pushime tremujore për çdo dhjetë vjet shërbim. Firma ka një normë vjetore largimi të punonjësve prej 8.3%, krahasuar me mesataren e industrisë prej 12%.

Punëkërkuesit e kanë të vështirë të kuptojnë se cili punëdhënës është më i mirë. “Nuk ka etiketa ushqimore për punët”, thotë zoti Sigelman. Ju mund të pyesni punëdhënësit se sa mirë renditet kompania e tyre në kategoritë që shqyrton treguesi ynë. Ose mund t’i shqyrtoni vetë të dhënat dhe të vendosni./ Monitor

punesimi

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet