LIVE UPDATES
Ekonomi

Inflacioni dhe normat e interesit do të frenojnë rritjen ekonomike

Në mungesë të efektit të stimulit monetar, sipas vlerësimit të kryer nga Banka e Shqipërisë, rritja ekonomike e vitit të kaluar supozohet se mund të ishte rreth 7.3%, nga 8.5% që është vlerësim më i fundit zyrtar i INSTAT.

4 Dhjetor 2022, 07:04 Nga A.B

Inflacioni dhe normat e interesit do të frenojnë rritjen ekonomike

Rritja e inflacionit dhe shtrenjtimi i normave të interesit pritet që të ndikojë negativisht në ecurinë e ekonomisë së vendit.

Një analizë e Bankës së Shqipërisë për ndikimin e politikës monetare evidenton se ajo ka kontribuar mesatarisht me 0.9 pikë përqindje në rritjen ekonomike në pesë vitet e fundit. Gjatë periudhës 2020-2021, efekti pozitiv i politikës monetare vlerësohet ndjeshëm më i lartë se mesatarja e pesë viteve të fundit, me rreth 1.3 pikë përqindje.

Në mungesë të efektit të stimulit monetar, sipas vlerësimit të kryer nga Banka e Shqipërisë, rritja ekonomike e vitit të kaluar supozohet se mund të ishte rreth 7.3%, nga 8.5% që është vlerësim më i fundit zyrtar i INSTAT.

Efekti pozitiv i politikës monetare në rritjen ekonomike është përcjellë nëpërmjet uljes së normave të interesit dhe kostos së shërbimit të borxheve ekzistuese, të primeve më të ulëta të rrezikut, kreditimit të vazhdueshëm të ekonomisë dhe rritjes së konkurrueshmërisë së eksporteve shqiptare.

Megjithatë, pozicioni ultrastimulues i politikës monetare nuk mund të qëndrojë i tillë për periudha shumë të gjata kohore, sepse mund të bëhet premisë për lindjen e inflacionit të gjeneruar nga kërkesa agregate.

Tashmë, rritja e normave të interesit pritet të ketë ndikim të konsiderueshëm edhe në nivel makroekonomik. Një kosto më e lartë e huamarrjes për bizneset dhe individët pritet të sjellë  ngadalësim të financimit për konsum dhe investime, duke ulur kërkesën e brendshme në ekonomi.

Shpenzimet më të larta për interesa të kredive do të sjellin ulje të konsumit të familjeve huamarrëse, duke dhënë  efekt të mëtejshëm negativ në kërkesën e brendshme. Përballë rritjes së shpenzimeve për interesa, bizneset mund të jenë të detyruara të rrisin çmimet, për të ruajtur marzhet e përfitueshmërisë.

Në këtë mënyrë, rritja e normave të interesit, të paktën në afatin e shkurtër, mund të prodhojë efekt të ri inflacionist në ekonomi.

Në momentin kur përcjellja e kostove të shtuara në çmim do të jetë e pamundur, efekti i radhës do të jetë shkurtimi i vendeve të punës për të ulur kostot e biznesit. Në teorinë ekonomike, rritja e papunësisë mund të jetë një ndër efektet kryesore negative të rritjes së normave të interesit.

Banka Botërore parashikon që në dy vitet e ardhshme, ritmet e rritjes së PBB-së të jenë ndjeshëm më të ngadalta, përkatësisht 2.3% dhe 2.5%, nga 3.2% që është parashikimi i fundit për vitin 2022.

Megjithatë, ndikimi direkt i rritjes së normave të interesit në ekonomi supozohet të jetë afatshkurtër. Me stabilizimin e pritshëm të inflacionit pranë objektivit dhe të normës bazë të interesit pranë nivelit neutral, bizneset dhe familjet do të ekuilibrojnë buxhetet e tyre në përputhje me kushtet e reja monetare.

Një nga problemet teorike të periudhave të zgjatura me norma të ulëta interesi është se mund të ulin eficiencën e alokimit të burimeve në ekonomi dhe të bëjnë fizibël projekte apo sektorë që, në kushte normale, nuk do të ishin të tilla.

Një epokë e gjatë interesave afër zeros mund të bëhet premisë për zhbalancime edhe në tregun financiar dhe për investime të gabuara, të marra në kushtet kur kostoja e parasë është tejet e ulët. Të paktën në një masë të caktuar, “fryrja” e re e tregut të pasurive të paluajtshme mund të shpjegohet edhe në këtë këndvështrim.

Nga ana tjetër, në kushte monetare “normale”, nuk do të ishte e pritshme të shihnim fenomene të ngjashme me ato të epokës së interesave minimale historike. Në ekonominë globale, paraja e lirë ndikoi në “fryrjen e tregjeve të aksioneve, por pjesërisht edhe të pronave.

Duke qenë se Shqipëria nuk ka një treg kapitali, efektet mund të priten kryesisht në tregun e pasurive të paluajtshme. Paraja e lirë, mes të tjerash, nxiti investimin në pasuri të paluajtshme dhe rritjen e çmimeve të pronave.

Në mungesë të kredive kaq të lira, teorikisht një cikël rritje kaq i shpejtë i çmimeve do të ishte i vështirë për t’u arritur, megjithëse ky treg vazhdon të ndikohet shumë edhe nga burimet informale.

Në kushtet e reja monetare, në teori duhet të presim që çmimet e pronave do të jenë më të mbështetura në një ekuilibër normal të kërkesës dhe ofertës, si dhe aftësisë së familjeve për të gjeneruar kursime dhe për të paguar kredi./MONITOR

norma e interesit

Sondazh

Poll

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty