LIVE UPDATES
Ekonomi

Dështon “importi” i të huajve, Shqipëria përdoret si trampolinë drej vendeve të BE-së

Përfaqësuesit e agjencive shprehen se kur erdhën afrikanët e parë e deri më tani, tregu shqiptar i punës shfaqi problematika të thella në drejtim të informalitetit, kontratave të punës, burokracive dhe trafikut të paligjshëm.

16 Korrik 2022, 07:31 Nga d.a.
Dështon “importi” i të huajve, Shqipëria
Foto ilustruese

TIRANË- Që para pandemisë Covid-19, agjencitë e punësimit sollën disa punonjës nga Bangladeshi për të punuar sipas kërkesave të bizneseve shqiptare.

Përfaqësuesit e agjencive shprehen se kur erdhën afrikanët e parë e deri më tani, tregu shqiptar i punës shfaqi problematika të thella në drejtim të informalitetit, kontratave të punës, burokracive dhe trafikut të paligjshëm.

Pavarësisht ndryshimit të ligjit për punësimin e të huajve ka sërish burokraci nga zyrat e punës për regjistrimin e tyre. Disa ndërmarrje që kanë punësuar të huaj, gjatë kësaj kohe nuk janë treguar korrekte me kontratat dhe kushtet e tjera, duke krijuar një imazh jo të mirë të vendit ndaj punonjësve të huaj.

Por punonjësit nga Azia dhe Afrika që më herët kishin menduar të përdornin Shqipërinë për trampolinë. Ata ishin të pajisur me dy pasaporta. Njërën e dorëzonin te kompania ku ishin të punësuar bashkë me dokumentet e tjera, ndërsa pasi marrin informacionin e duhur emigrojnë në Europë me pasaportën tjetër.

Paga mesatare në Shqipëri është së paku tre herë më e ulët se në BE, ndaj punonjësit nga Afrika dhe Azia nuk synojnë të rrinë gjatë në Shqipëri.

Kryetari i Dhomës së Tregtisë dhe Industrisë, Nikolin Jaka, është skeptik për zëvendësimin e forcës së punës. Ai shprehet se bizneset shqiptare kanë pasur humbje historikisht të larta për shkak të mangësive në kompetenca të punonjësve shqiptarë. Për shembull, për shkak të mungesës së inxhinierëve të mirë dhe mekanikëve, një fabrike mund t’i krijohen mijëra euro humbje për neglizhencë.

Ndaj furnizimi me punonjës nga vende që nuk paraqesin kualifikim dhe kompetenca, në vend që të përmirësojë produktivitetin, rrezikon ta cenojë më tej. Jaka tha se, emigracioni në mënyrë të organizuar duhet të ishte bërë mbi studim paraprak, ku të përcaktoheshin qartë nevojat për fuqi punëtore, sipas sektorëve dhe më pas të përzgjidheshin vendet me aftësi më të mira në këto fusha.

Cilësia e dobët dhe rrudhja e kapitalit human, po mban peng produktivitetin

Në një studim të fundit mbi potencialet e zhvillimit të sektorit privat në Shqipëri, Banka Botërore zbuloi se forca e punës dhe mungesa aftësive janë shndërruar në një pengesë serioze për zgjerimin e biznesit.

Sipërmarrjet shqiptare identifikojnë mungesën e punëtorëve të kualifikuar si pengesën e tretë më të madhe me të cilat përballen. Kërkesa për punëtorë me arsim të lartë është rritur në dekadën e fundit dhe është në rritje, por shumë biznese pohuan se kishin vështirësi në gjetjen e punëtorëve me aftësi specifike teknike. Treguesi i Dhomës Amerikane për aftësitë e fuqisë punëtore u përkeqësua në mënyrë të qëndrueshme midis 2013 dhe 2019.

Pavarësisht se të rinjtë kanë nivelet më të larta të arsimit se gjeneratat e vjetra, ata përballen me vështirësi në tregun e punës. Shkalla e papunësisë tek të rinjtë ishte 27%, sa dyfishi i mesatares për popullsinë në moshë pune. Për më tepër, një e treta e tyre, nuk janë as të punësuar dhe as të regjistruar në arsim dhe trajnim. Cilësia e arsimit duket si një pengesë për aksesin në tregun e punës vende për popullatën e re. Në programin e Vlerësimit Ndërkombëtar PISA, testet e vlerësimit të nxënësve tregojnë probleme cilësore edhe në aftësitë bazë si shkrim-leximi.

Punëdhënësit pohojnë se të rinjtë e diplomuar nga sistemi i arsimit të përgjithshëm (zakonisht ata të cilët kualifikohen për punë me aftësi më të larta) u mungojnë njohuritë e përditësuara dhe aftësitë praktike. Bizneset raportojnë se kanë vështirësi në gjetjen e punëtorëve për profesione shumë të kualifikuara.

Mungesa e punëtorëve është një pengesë veçanërisht serioze për kompanitë e huaja që duan të investojnë në Shqipëri.

Firmat me pronësi të huaj që operojnë në Shqipëri identifikuan gjetjen e punëtorëve të kualifikuar si sfida e tyre e dytë më e rëndësishme. Emigrimi ka të ngjarë të reduktojë më tej numrin dhe cilësinë e aftësive të fuqisë punëtore, duke dobësuar atraktivitetin e Shqipërisë si destinacion në sektorët me intensitet të krahut të lirë të punës.

Banka Botërore sugjeron se, Shqipëria duhet të largohet nga politikat e investimeve të huaja, të fokusuar në fuqinë punëtore me kosto të ulët dhe të miratojë një strategji të re, të bazuar në shfrytëzimin e investimeve publike në arsimin teknik, tërheqjen e IHD-ve që kërkojnë efikasitet dhe kanë produktivitet më të lartë.

Emigrimi i punonjësve shqiptarë drejt BE-së dhe vendeve të tjera, së bashku me përqindjen e ulët të pjesëmarrjes në tregun e punës, zvogëlon disponueshmërinë e fuqisë punëtore të kualifikuar dhe kufizon rritjen e produktivitetit, analizon Banka Botërore.

Norma e lartë e migracionit po rezulton në humbjen e punëtorëve produktivë dhe sipërmarrës, dhe emigracioni joproporcional në moshat e reja po përshpejton plakjen demografike të fuqisë punëtore. Në vitin 2007, shqiptarët me nivelet më të ulëta të arsimimit ishin shtresa që emigronte më së shumti, por deri në vitin 2021 trendet e emigrimit ishin më të zakonshme te personat e arsimuar, të cilët po përfitojnë nga kërkesa e vendeve perëndimore si Gjermania për punonjës të kualifikuar./Monitor/

banka boterore punonjesit e huaj ne shqiperi

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet