LIVE UPDATES
Ekonomi

Bujqësia, prodhimi dhe eksportet në rritje deri 10%, blegtoria në vështirësi

Sektori i blegtorisë do të vazhdojë të jetë problematik, nëse nuk rritet çmimi i qumështit për prodhuesit e vegjël.

14 Janar 2023, 07:05 Nga A.B

Bujqësia, prodhimi dhe eksportet në rritje deri 10%, blegtoria në

Pas vështirësive që kaluan këtë vit nga mungesa e subvencioneve dhe rritja e kostove, fermerët presin një vit më të mirë në bujqësi më 2023, si në prodhim, edhe në eksporte.

Funksionimi i skemës për subvencionin e serrave pritet të rrisë më tej sipërfaqet e mbjella, ndërkohë që kërkesa e jashtme për prodhimet shqiptare do të zgjerojë eksportet deri në 10%.

Sektori i blegtorisë do të vazhdojë të jetë problematik, nëse nuk rritet çmimi i qumështit për prodhuesit e vegjël.

“Serrat ekzistuese do të mbillen, por do të zgjerohen më tej për arsye të vënies në funksion të skemës së subvencionit”, tha Mariglen Ziu, i cili kultivon rreth një hektar serrë në Samaticë të Beratit një nga zonat me intensitet të lartë të zhvillimit të bujqësisë në sera.

Aktualisht, skema e subvencionit për serrat është 40 mijë lekë për dynym, e ndarë në dy faza, në dy sezone me nga 20 mijë lekë për dynym.

Fermerët dorëzojnë faturat e fidanit në zyrën e AZHBR-së dhe paratë kalojnë direkt në bankë në llogarinë e fermerit, tha z. Ziu, duke shpjeguar se kjo po nxit mbjelljet.

Fermeri tjetër, Alban Çakalli, i cili kultivon kultura të rralla me vlerë të lartë në zonën e Mamurrasit, tha se kostot në inputet bujqësore janë rritur nga 50-100% dhe këto nuk janë reflektuar totalisht në çmimet e produkteve.

Pavarësisht problematikave që po kalon bujqësia shqiptare eksportet bujqësore parashikohen me rritje vitin që vjen. Në vitin 2023 pritet të rriten eksportet në masën 10%, për disa arsye.

Nga rritja e sipërfaqeve të serrave, por edhe nga rritja e prodhimit të disa pemëve frutore, sidomos e mandarinës klementinë që po bëhet një frutë interesante, e cila po kërkohet nga tregjet europiane, tha Ruzhdi Koni një nga eksportuesit më të mëdhenj të prodhimeve bujqësore në vendin tonë.

Ndryshe nga degët e tjera blegtoria do të kalojë një situatë të vështirë edhe në vitin 2023. Sektori i blegtorisë do të vijojë trendin rënës në numrin e krerëve, nëse nuk sigurohet një çmim më i lartë për qumështin e fermerëve, thotë Ervin Resuli, i cili zotëron një fermë gjedhi dhe njëkohësisht është një njohës i mirë i sektorit.

Z. Resuli thotë se numri i bagëtive do të pësojë rënie te fshatarët, të cilët shesin një litër qumësht më pak se 100 lekë.

Alban Çakalli, fermer me njohuri të thelluara në sektorin e bujqësisë, parashikon se viti 2023 do të jetë i vështirë për bujqësinë shqiptare, për shkak se rritja e kostove rrezikon t’i bëjë produktet tona më pak konkurruese në tregjet rajonale, në kushtet kur mungojnë subvencionet.

Ai tha se kostot për të gjitha inputet në vitin 2022 janë rritur mbi 50%, të cilat nuk janë reflektuar tërësisht në çmime e për rrjedhojë ka më pak fitime për fermerët.

Mungesa e infrastrukturës, mekanikës, stafeve profesionale dhe punëtorëve të thjeshtë do të përkeqësojnë klimën në sektor.

Si ndikoi lufta në Ukrainë në aktivitetin tuaj këtë vit si në kostot e prodhimit dhe në shitje?

Lufta në Ukrainë ishte faktori kryesor që ndikoi në rritjen e çmimeve të inputeve bujqësore. Kemi pasur rritje të kostos së plastmasës, të tubave të ujit, plehrave organike dhe gjithçka që ka të bëjë me bujqësinë.

Kemi pasur rritje çmimi të inputeve mbi 50% dhe kjo nuk është kthyer në rritje çmimi të produkteve tona, sepse qytetarët nuk kanë pasur mundësi ekonomike të blinin me çmime më të larta.

Për rrjedhojë, i kemi shitur prodhimet me të njëjtat çmime siç kanë qenë dhe kjo na ka rrezikuar fitimin që ne kemi shitur pa leverdi ekonomike.

Shpeshherë, moskoordinimi i të mbjellave nga të gjithë fermerët ka ndikuar që në një sezon të caktuar të dilnim me të njëjtin produkt të gjithë dhe në një sezon tjetër të mos kishte asnjëri atë produkt që kërkonte tregu.

Kjo ndodh për shkak se ne nuk jemi të orientuar saktë në bazë të statistikave të konsumit të qytetarëve shqiptarë, d.m.th., që ne të prodhojmë aq sa konsumohet.

Sa parashikoni të rriten eksportet në bujqësi në vitin 2023?

Kërkesat për produkte bujqësore në vendet e BE-së janë jashtëzakonisht të larta, por për shumë arsye, sidomos të rritjes së kostove së një fermeri shqiptar më shumë se sa të një fermeri europian, taksa 10% e inputeve bujqësore, si dhe mossubvencionimi i fermerit shqiptar, ndikojnë që në të na dalë produkti më shtrenjtë se në vendet fqinjë.

Për rrjedhojë, ne nuk bëhemi konkurrues dhe nuk kemi ndonjë pritshmëri për rritjen e eksporteve.

Cilat janë nga disa nga problematikat me të cilat po përballet sektori i bujqësisë në të gjithë zinxhirin e tij, të cilat mund të kenë ndikim edhe në vitin 2023?

Ndikim kryesor ka mungesa e infrastrukturës bujqësore, e cila fillon që nga mungesa e kanaleve kulluese kryesore, mungesa e kanaleve vaditëse, pikave të grumbullimit në pika të caktuara, një burse bujqësore ku prodhimi me shumicë të shitet në varësi të çmimit si në vendet europiane.

Ndikim ka dhe mungesa e agronomëve, risive bujqësore që ne të jemi inovativë, që produktet tona të jenë të njëjta me ato të BE-së.

A keni vështirësi në gjetjen e fuqisë punëtorë? Çfarë projeksionesh keni për pagat dhe punësimin në bujqësi në vitin 2023?

Problematikë e theksuar që kemi hasur këtë vit është mungesa e fuqisë punëtore. Kjo vjen si pasojë e mungesës së të ardhurave të fermerit për të rritur pagën e një punëtori, kështu nuk do të largoheshin nga vendi.

Problem tjetër me punëtorët është se ne ofrojmë punë sezonale dhe nuk arrijmë t’i sigurojmë punë një punëtori për të gjithë vitin. Ne nuk kemi bërë ndërthurje kulturash bujqësore që të arrinim të mbillnim dhe të vilnim gjatë gjithë vitit.

Çfarë projeksionesh keni për pagat dhe punësimin në bujqësi në vitin 2023?

Projeksioni për pagat për vitin 2023 është në varësi të subvencionimit që mund të bëjë shteti shqiptar. Në qoftë se ne do të punojmë tokat me 230 lekë litri dhe do të kemi taksime për inputet bujqësore, viti 2023 do të jetë edhe më i vështirë se Ai që lamë pas.

Kjo po ndikon që shumë fermerë të braktisin fshatin e bujqësinë dhe të largohen në emigrim duke punuar në bujqësi apo në ndërtim në vendet e tjera.

Shumë fermerë të mëdhenj kanë provuar që të marrin punëtorë të huaj, por rendimenti në punë ka qenë edhe më i vogël se sa me punëtorët shqiptarë.

Kështu që nëse nuk punohet seriozisht për një plan të qëndrueshëm zhvillimi, do të ketë pasoja të mëdha në bujqësinë shqiptare aq sa do të duhen dhjetëra vite që të rikthehemi në nivelet e viteve më parë.

Sektori i blegtorisë do të vijojë trendin rënës në numrin e krerëve nëse nuk sigurohet një çmim më i lartë për qumështin e fermerëve, thotë Ervin Resuli, i cili zotëron një fermë gjedhi dhe njëkohësisht është njohës i mirë i sektorit.

Z. Resuli thotë se numri i bagëtive do të pësojë rënie te fshatarët, të cilët shesin një litër qumësht më pak se 100 lekë.

Ai sugjeroi që qeveria duhet të mbështesë nga fondet e IPARD baxhot e vogla që përpunojnë qumështin e fermerëve, pasi struktura e blegtorisë me ferma të vogla nuk e mbështet industrinë e përpunimit të qumështit.

Si i parashikoni zhvillimet në sektorin e blegtorisë në vitin 2023 si në numër krerësh dhe në rendiment?

Blegtoria po kalon një periudhë tepër të vështirë dhe kjo për shumë faktorë!

Së pari, mbështetja me fonde publike (subvencione) ka qenë ndër vite e vogël nga qeveritë.

Së dyti, industria e përpunimit të qumështit nuk jep një çmim për qumështin e fermerëve që ta bëjë sektorin e blegtorisë fitimprurës. Qumështi i lopës në fermë nën 100 lekë të reja për litër është mohim për ekzistencën e blegtorisë në Shqipëri.

Gjithashtu qumështi i deles në 200 lekë të reja për litër është shkatërrues për blegtorinë e imët dhe falimentim i sigurt për blegtorët.

Zhvillimet në vitin 2023, në sektorin e blegtorisë, do të jenë shumë në varësi të zbutjes së kostove nëpërmjet skemës kombëtare që qeveria mund të vërë në dispozicion, po ashtu dhe industria e qumështit duhet të rrisë çmimin dhe të ulë normën e tyre të fitimit që blegtoria të mbijetojë apo të mos kemi këtë trend rënës.

Si kanë ndikuar rritja e kostove të lëndëve të para në aktivitetin e prodhimit këtë vit dhe me çfarë vështirësish po përballet sektori i blegtorisë?

Në vitin 2022, sektori i blegtorisë u përball me rritje të kostove në të gjitha lëndët e para. Nga ana tjetër, qumështi ka pasur rritje të lehtë të çmimit që nuk i ka reflektuar të gjitha kostot.

Çmimi që jep industria e qumështit te blegtorët është për të ardhur keq, ndërkohë që është reflektuar disafish te konsumatori. Pra nuk kemi një rritje të drejtë nga të dyja anët, fermeri dhe konsumatorët.

Stabilizimi i çmimit të qumështit dhe mbështetja nëpërmjet skemës kombëtare do të jetë një nga mënyrat për të stabilizuar rënien e blegtorisë.

Çfarë modeli duhet të ndjekë qeveria jonë, në mënyrë që të nxisë sektorin dhe të sigurojë mbarëvajtje në të gjithë zinxhirin e blegtorisë?

Modeli për mbështetjen e blegtorisë që duhet të japë Ministria apo Qeveria është përfshirja me çdo kusht në skemat e iPARD, nxitja e baxhove të vogla, njësive të vogla të përpunimit që janë në fshat apo afër blegtorit.

Produktet dhe nënproduktet me 100% të qumështit nga baxhot artizanale do të kthejnë interesin te blegtorët për qumështin e tyre. Të gjitha lëndët e huaja që hynë nga jashtë për industrinë e qumështit, përfshirë vajin e palmës, qumështin pluhur apo zëvendësuesin e tij, kremin e qumështit apo pluhurin e hirrës heqin interesin e fabrikave të qumështit nga qumështi i blegtorëve tanë.

Baxhot, e ardhmja e bulmetit shqiptar! Në Shqipëri blegtoria nuk mund të jetë e madhe, po ashtu dhe industria e qumështit, toka bujqësore e fragmentuar nuk e mundëson që fermat e lopëve të jenë +200 krerë, po ashtu dhe fabrikat nuk duhet të jenë të mëdha, ato duhet të përpunojnë qumështin e zonave blegtorale dhe të prodhojnë traditën dhe vlerat e zonave përkatëse.

E thënë ndryshe, të prodhojnë traditën dhe të shesin markën “Made in Albania”.

Shqipëria nuk e konkurron dot botën me nënprodukte të qumështit, pasi s’ka qumësht. Shqipëria nuk mund të çajë tregun botëror me vaj palme dhe zëvendësues të qumështit pluhur, por mundet me shije dhe aromë shqiptare dhe duke i dhënë vlerë qumështit të blegtorit do të rritet edhe blegtoria.

Eksportet bujqësore pritet të rriten me 10% në vitin 2023, për arsye që lidhen me volumet më të larta të prodhimit nga serrat dhe me kërkesën më të lartë për mandarina, thotë Ruzhdi Koni, një nga eksportuesit e prodhimeve bujqësore shqiptare.

Rritja e kostove dhe nënçmimi i euros po ndikojnë negativisht normat e fitimit të eksportuesve.

Si ndikoi lufta në Ukrainë në aktivitetin tuaj këtë vit, si në kostot e prodhimit dhe në shitje?

Lufta në Ukrainë, në fakt, i prishi ekuilibrat në tregjet botërore, por në disa raste ndikoi pozitivisht, pasi disa produkte që prodhoheshin nga Ukraina në muajt korrik dhe gusht e lanë zbuluar tregun europian dhe një pjesë u orientuan drejt tregjeve tona.

Për shembull, nëse eksporti i bostanit në vite normale është në muajin qershor deri më 15 korrik, këtë vit, eksporti zgjati deri në fund të korrikut, por edhe në muajin gusht.

Sa parashikoni të rriten eksportet në bujqësi në vitin 2023?

Në vitin 2023 parashikohet të rriten eksportet në masën 10%, për disa arsye. Nga rritja e sipërfaqeve të serrave, por edhe nga rritja e prodhimit të disa pemëve frutore, sidomos e mandarinës klementinë që po bëhet një frutë interesante, e cila po kërkohet nga tregjet europiane.

Cilat janë nga disa nga problematikat me të cilat po përballet sektori i bujqësisë në të gjithë zinxhirin e tij, të cilat mund të kenë ndikim edhe në vitin 2023?

Disa nga problemet që po hasim sot në zinxhirin e prodhimit është ai që ka qenë gjithmonë, fragmentimi i tokës, që po pranohet nga të gjithë, por nuk po bëhen politika për ta zgjidhur, ka indiferentizëm në zgjidhjen e këtij problemi.

Problem tjetër është cilësia e produkteve bujqësore, që ka lidhje me pastërtinë e produkteve në lidhje me përdorimin e pesticideve, duhet më shumë kontroll dhe më shumë ndërgjegjësim.

Problem tjetër është rritja e çmimeve të inputeve bujqësore që ka sjellë rritjen e kostos së prodhimit.

Luhatjet e valutës, në kohë të ndryshme, në shumicën e rasteve kanë ndikuar tek eksportet, pasi malli është blerë me Lek dhe është shitur me Euro.

A keni vështirësi në gjetjen e fuqisë punëtore?

Në gjetjen e fuqisë punëtore kemi shumë vështirësi. Është viti i parë që ne kemi kërkuar fuqi punëtore nga rrethe të ndryshme brenda vendit.

Çfarë projeksionesh keni për pagat dhe punësimin në bujqësi në vitin 2023?

Pagat e punëtorëve po rriten dhe parashikohet që, edhe në vitin 2023, të rriten edhe më tej, për arsyen e thjeshtë se kërkesa është e madhe në krahasim me ofertën.

Nga biseda me disa punëtorë sezonalë që punonin në Greqi dhe paguheshin rreth 30 euro në ditë, ishin të mendimit që jemi më mirë këtu, duke u paguar 2500 lekë në ditë. Në vitin 2023, punëtorët e kualifikuar mund të paguhen deri në 1000 euro në muaj./MONITOR

Sondazh

Poll

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje