All - Scripts - 5
LIVE UPDATES
All - General - 1
Ekonomi

A po afron flluska e ndërtimit? Viti 2022 shënoi rekord

Sipas të dhënave të INSTAT, në vitin 2022, sipërfaqja e dhënë për leje ndërtimi për banesa ishte rreth 1.8 milionë m2, niveli më i lartë rekord.

25 Nëntor 2023, 07:39 Nga I.A
A po afron flluska e ndërtimit? Viti 2022 shënoi rekord
Foto ilustruese
All - Paragraf - 1

TIRANË- Përkundrejt tendencës në tkurrje të popullsisë dhe rritjes së ngadaltë të të ardhurave zyrtare, sektori i ndërtimit rezidencial po vijon aktivitetin, sidomos në kryeqytet. Në vitin 2022, sipërfaqja e lejeve të ndërtimit arriti nivel rekord në dekadën e fundit.

Ndonëse kërkesa nuk duket se premton shumë, kompanitë e ndërtimit nuk tërhiqen. Sipas të dhënave të INSTAT, në vitin 2022, sipërfaqja e dhënë për leje ndërtimi për banesa ishte rreth 1.8 milionë m2, niveli më i lartë rekord.

Të dhëna të tjera të INSTAT, që janë të disponueshme deri në vitin 2021, tregojnë se formimi bruto i kapitalit fiks për ndërtesa për banim, i cili mat investimet e rezidentëve për banesa, arriti në 209 miliardë lekë (rreth 1.8 miliardë euro), që është niveli historik më i lartë rekord, duke ia kaluar vitit 2006, kur ishte arritur kulmi i ciklit të parë të rritjes së sektorit, që ishte nxitur nga zhvendosje masive të popullsisë pas viteve ‘90.

Më pas, ndërtimet hynë në një cikël rënieje, që zgjati deri në 2016-n. Pas këtij viti filloi sërish cikli i rritjes, këtë herë jo i nxitur nga zhvendosjet e popullsisë, sesa nga orientimi i kapitaleve të lira në këtë sektor, që është ndër më fitimprurësit në ekonomi.

Ndërsa kahu i ofertës nuk ka ndër mend të ndalet në gjysmën e dytë të vitit 2023, ka sinjale se kërkesa mund të frenojë për disa arsye:

Maturimi i kërkesës dhe rritja e çmimeve

Ka një maturim apo frenim normal të kërkesës pas një bumi ndërtimesh që po zgjat prej disa vitesh, e ndikuar dhe nga shtrenjtimi i vazhdueshëm i çmimeve të apartamenteve.

Vetëm në vitin 2022, çmimet e apartamenteve u rritën me 40%, sipas Bankës së Shqipërisë.

Ndërsa këtë vit, çmimet për herë të parë pas disa vitesh kanë qëndruar në vend. Por, një element që mund të shtrenjtojë më tej çmimet (dhe të frenojë kërkesën) është ndryshimi i referencës për apartamentet.

Kryetari i Bordit Drejtues të Shoqatës së Ndërtuesve, Erjon Harizi, pohoi se për shkak të rritjes së çmimeve të referencës, do të shtohen detyrimet e ndërtuesve për pagesat e taksës së ndikimit në infrastrukturë dhe të kontributit të strehimit social 3%.

Për këto arsye, Shoqata paralajmëron rritje të çmimeve të apartamenteve me 150 deri në 300 euro/m².

Shtrenjtimi i interesave po frenon kredinë

Ndryshimi i kahut të politikës monetare të Bankës së Shqipërisë e shtrenjtoi kredinë, përfshirë atë për blerje banese. Norma mesatare e interesit të kredive të reja në Lek për blerje shtëpie në muajin korrik 2023 arriti 4,04% nga 3.57% që ishte në muajin shkurt 2022, sipas të dhënave të Bankës së Shqipërisë.

Për kreditë në Euro, norma mesatare në muajin korrik 2023 arriti 5,32% nga 3,54% që ishte për muajin shkurt 2022. Sipas Bankës së Shqipërisë, rreth 41% e kredisë së dhënë është në euro dhe pjesa tjetër në monedhën vendase.

Shtrenjtimi i interesave ka filluar të japë ndikim në kërkesën për kredi. Huaja e re për blerje banese ra me 3% për 8-mujorin 2023, në krahasim me të njëjtën periudhë të një viti më parë.

Rënia e fluksit të parave informale

Ndonëse është e vështirë të parashikohet, mund të ketë një rënie të blerjeve nga burimet informale. Sinjalet nga tregu janë që intensifikimi i hetimeve nga SPAK po frenon kanalizimin e parave informale (nga aktivitetet ilegale apo korrupsioni) në tregun e pasurive të paluajtshme.

Të gjithë e pohojnë nën zë se ai ka qenë një nga burimet kryesore të financimit të tregut të pasurive të paluajtshme, në rreth 40% të tij. Kjo përqindje mbështetet indirekt dhe nga të dhënat zyrtare.

Sipas INSTAT, Prodhimi i Brendshëm Bruto me çmime korente në aktivitetin e pasurive të paluajtshme, që mat vlerën e transaksioneve ekonomike në këtë sektor në 6-mujorin e parë 2023 ishte 66 miliardë lekë, ose rreth 630 milionë euro.

Të dhënat e tjera të Bankës së Shqipërisë bëjnë të ditur se huaja e re për blerje banesash për të njëjtën periudhë ishte 24 miliardë lekë (rreth 230 milionë euro), duke mbuluar rreth 36% të blerjeve. Ndërsa blerjet e të huajve për të njëjtën periudhë ishin rreth 127 milionë euro (20% e totalit të transaksioneve).

Çmimet e larta frenojnë blerjet e të huajve

Blerjet e të huajve në pasuritë e paluajtshme ishin një tjetër burim që i dha hov tregut. Kthimi i Shqipërisë në një destinacion turistik dhe diferencat me çmimet në raport me vendet fqinjë me strukturë të ngjashme bregdetare, si Mali i Zi apo Kroacia, nxitën blerjet e të huajve, sidomos në bregdet.

Sipas të dhënave nga Banka e Shqipërisë, vitin e kaluar, investimet e të huajve në pasuri të paluajtshme në Shqipëri arritën vlerën e 291 milionë eurove, në rritje me 52% më shumë krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të mëparshëm.

Pasuritë e paluajtshme sollën më shumë se 21% të vlerës së përgjithshme të Investimeve të Huaja Direkte për vitin e kaluar.

Po teksa çmimet po shkojnë drejt barazimit, – p.sh. në bregdetin e Jugut kanë arritur në 4 mijë euro/m2, njësoj si në Malin e Zi, kërkesa e të huajve pritet të frenohet. Kjo tendencë ka filluar tashmë të materializohet.

Në total, për të gjithë 6-mujorin e parë të vitit, vlera e investimeve të huaja në pasuri të paluajtshme ka zbritur në 127 milionë euro, në rënie me 14.2% krahasuar me 6-mujorin e parë të vitit të kaluar.

Ka disa vjet që qeveria po tenton të kryejë një amnisti të përgjithshme, që ndër të tjera do të mundësojë legalizimin e kapitaleve të emigrantëve. Pritshmëritë për më shumë blerje ishin një nga faktorët që nxiti rritjen e çmimeve vitin e kaluar. Me amnistinë e mbetur pezull, për momentin edhe kërkesa është frenuar.

Marrë nga Monitor.al

sektori i ndertimit

All - ArticleEnd - 1
All - ArticleEnd - 1
All - ArticleEnd - 1
All - ArticleEnd - 2
All - ArticleEnd - 2

Sondazh

Poll

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend

Grabitet me armë një bankë e nivelit të dytë në Tiranë