LIVE UPDATES
Ekonomi

A do të çojë kaosi i fundit bankar në një rënie të theksuar ekonomike?

Edhe pse spread-et në bonot e korporatave u rritën paksa pas rënies së bankës SVB, edhe ato kanë rënë sërish ditët e fundit.

23 Prill 2023, 07:27 Nga I.A
A do të çojë kaosi i fundit bankar në një rënie
Foto Ilustruese

SHBA- Sa shpejt që ndryshojnë gjërat! Jo shumë kohë më parë, analistët mendonin se ekonomia globale po rritej me vrull; tani ata janë të shqetësuar për një recesion të thellë, të shkaktuar nga pasojat e trazirave bankare.

“Kaluam nga mungesa e uljes, në një ulje të vështirë”, shkroi Torsten Slok nga firma Apollo Global Management.

Analistët në Bankën JPMorgan Chase, thonë se “një ulje e butë tani duket e pamundur, ndërkohë që avioni po has turbulenca (mungesë besimi në treg) dhe motorët janë gati të fiken (huadhënie bankare)”.

Dëshmitë përpara kaosit tregonin se PBB-ja globale po rritej me një normë vjetore prej 3%, shkruan The Economist. Në shtetet e pasura, tregjet e punës kishin marrë vrull të madh. Deri tani ka prova të pakta të një ndryshimi në të dhënat “në kohë reale” drejt rritjes më të ngadaltë.

Një “tregues i aktivitetit aktual”, i hartuar nga Banka Goldman Sachs, dhe i nxjerrë nga një sërë masash me frekuencë të lartë, duket i qëndrueshëm.

Indekset e menaxherëve të blerjeve treguan përmirësim të lehtë në mars. Matjet javore të PBB-së të prodhuara nga OECD-ja, një klub i vendeve të pasura, janë ende të qëndrueshme.

Banka UBS ndjek rritjen e PBB-së globale sipas çmimeve të tregjeve financiare (për shembull, çmimeve të naftës dhe aksioneve ciklike). Kjo aktualisht tregon një rritje prej 3.4%, kundrejt 3.7% përpara rënies së Bankës Silicon Valley (SVB).

Është ende herët. Dhimbja mund të mos ketë ardhur ende. Siç vunë në dukje analistët e Bankës JPMorgan, ekonomistët kanë dy shqetësime.

Një është pasiguria. Nëse njerëzit i druhen një krize bankare dhe dhimbjes ekonomike që e shoqëron atë, ata mund të ulin konsumin dhe investimet.

Shqetësimi tjetër ka të bëjë me kredinë. Institucionet financiare, nga frika e humbjeve, mund të tërhiqen nga kreditimi, duke i privuar firmat nga kapitali. Për fat të mirë, ka arsye për të menduar se trazirat e fundit do të kenë më pak ndikim se ç’mendohet.

Marrim së pari pasigurinë. Hulumtimi i FMN-së i publikuar në vitin 2013, zbuloi se rritjet e pasigurisë, të shkaktuara nga ngjarje si pushtimi i Irakut nga Amerika dhe kolapsi i bankave, mund të ulin rritjen vjetore të PBB-së me 0.5 pikë përqindje, kryesisht për shkak se firmat vonojnë investimet. Nëse një goditje e tillë do të ndodhte, rritja globale do të binte nga 3% në 2.5%.

Megjithatë, nëse trazirat nuk vazhdojnë, ndikimi nuk ka gjasa të jetë aq i rëndësishëm, sepse kolapset e bankave, çuditërisht kanë lënë pak përshtypje.

Një sondazh nga firma e anketimit Ipsos, zbuloi se nga fillimi deri në mesin e marsit, besimi i konsumatorëve amerikanë u rrit paksa, edhe pse firmat startup në Silicon Valley shqetësoheshin se paratë e tyre do të zhdukeshin.

Një “indeks i pasigurisë”, i përpiluar nga Nick Bloom dhe kolegët e tij në Universitetin Stanford, u rrit paksa kur filluan trazirat, por po ulet sërish.

Perspektiva e biznesit gjerman u përmirësua në mars. Kërkimet në Google për termat që lidhen me “krizën bankare” u rritën në fillim të marsit, por kanë rënë përsëri.

Është e vështirë të thuhet se pse njerëzit janë kaq mospërfillës. Ndoshta pas pandemisë dhe luftës, rrënimet në industrinë bankare duken më të menaxhueshme. Ose ndoshta njerëzit mendojnë se qeveritë do të ndërhyjnë për t’i mbrojtur.

Shqetësimi me kredinë

Shumë ekonomistë shqetësohen më shumë për problemin e dytë: kredinë. Nëse firmat nuk mund të kenë qasje në financa, ato nuk mund të zhvillohen aq lehtë.

Më 22 mars, Jerome Powell, kryetari i Rezervës Federale, iu referua një “literature shumë të gjerë” kur e pyetën për lidhjen midis kushteve më të shtrënguara të kredisë dhe veprimtarisë ekonomike.

Në vitet pas krizës financiare globale 2007-2009, tregjet e dëmtuara të kredisë, frenuan si rimëkëmbjen ekonomike afatshkurtër, ashtu edhe rritjen afatgjatë të produktivitetit.

Pas rënies së Bankës SVB, tregjet e kapitalit ngrinë. Nga 11 deri më 19 mars, firmat amerikane nuk emetuan bono të reja cilësore për investim, megjithëse kishin emetuar një mesatare ditore prej 5 miliardë dollarësh në janar dhe shkurt. Kjo shkaktoi habi.

Më pak njerëz e vunë re kur tregu u rimëkëmb. Në ditët e fundit, Brown-Forman, që prodhon uiski Jack Daniel, dhe NiSource, një firmë shërbimesh, kanë mbledhur shumë para.

Edhe pse spread-et në bonot e korporatave u rritën paksa pas rënies së bankës SVB, edhe ato kanë rënë sërish ditët e fundit.

Kompanitë mund të kenë ndaluar për një kohë të shkurtër emetimin e borxhit të ri, për t’u siguruar se nuk ka më rrezik. Por duket se marsi i vitit 2023 do të jetë një muaj mesatar për emetimin e borxhit të korporatave.

Dëmi ndaj bankave do të ketë më shumë pasoja. Që nga fillimi i marsit, çmimet e aksioneve të bankave globale kanë rënë me më shumë se 10%.

Studimet tregojnë se rënia e çmimeve të aksioneve priret të godasë rritjen e kredisë. Bankat gjithashtu mund të shkurtojnë huadhënien, nëse përjetojnë flukse dalëse depozitash, ose duhet të rrisin kapitalin, sepse investitorët dyshojnë në sigurinë e tyre.

Në të vërtetë, shumë tashmë duket se po shtrëngojnë standardet. Goditja ndaj kreditimit do të ngadalësojë rritjen me 0.4 pikë përqindje, si në Amerikë dhe në Eurozonë, sipas Bankës Goldman Sachs.

Trazirat mund të kenë dëmtuar më shumë bankat amerikane, por ekonomia e Eurozonës është më e varur nga kreditimi i bankave. Kjo mund të ulë edhe më tej rritjen globale, nga 2.5% në paksa më shumë se 2%.

Edhe pse trazirat e fundit bankare nuk janë një lajm i mirë, nuk ka gjasa që kjo ta shkundë fort ekonominë botërore. Sigurisht, një tjetër bankë e kalbur mund të shkaktojë një spirale rënëse. Huadhënësve do t’u duhet kohë për të rindërtuar bilancet.

Rritja e normave të interesit do të vazhdojë të pengojë rritjen ekonomike, derisa bankierët qendrorë të gjykojnë se puna e tyre i ka arritur rezultatet. Por ka edhe forca që po punojnë në drejtimin e kundërt.

Njëra është rimëkëmbja e Kinës. Ekonomistët presin që ekonomia e dytë më e madhe në botë të rritet me mbi 7% në bazë vjetore në tremujorin e dytë të vitit.

Ndërkohë, pengesat e zinxhirit të furnizimit janë lehtësuar kryesisht dhe çmimet e energjisë kanë rënë. Mos u habitni nëse qëndrueshmëria e pazakontë e ekonomisë botërore vazhdon.

Marrë nga Monitor.al

apollo global management torsten slok

Sondazh

Poll

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj