LIVE UPDATES
Editorial

Makthi i Macron ka përfunduar

Hiperpresidenti me ambicie për të udhëhequr Evropën duket se nuk do të jetë në gjendje as të udhëheqë Francën. Projekti i tij legjislativ, i kryesuar nga reforma e pensioneve dhe rritja e moshës së pensionit, duket i dënuar. Franca duket më e paqeverisshme se kurrë.

20 Qershor 2022, 17:53 Nga Jonathan Miller
Makthi i Macron ka përfunduar
Foto ilustruese

Nga Jonathan Miller

Presidenti francez Emmanuel Macron është poshtëruar nga votuesit, disa javë pasi u rizgjodh nga një elektorat joentuziast. Hiperpresidenti me ambicie për të udhëhequr Evropën duket se nuk do të jetë në gjendje as të udhëheqë Francën. Projekti i tij legjislativ, i kryesuar nga reforma e pensioneve dhe rritja e moshës së pensionit, duket i dënuar. Franca duket më e paqeverisshme se kurrë. Ekziston mundësia që parlamenti të shpërndahet brenda një viti dhe të zhvillohen zgjedhje të reja. Është një 'skenar makthi' për presidentin, pranoi Le Monde mëngjesin e sotëm.

Rezultati i zgjedhjeve është shumë më i keq për Macron nga sa e parashikonte pothuajse kushdo. Për herë të parë në republikën e pestë presidenti nuk ka arritur të fitojë një shumicë parlamentare. Ai humbi aleatët e rëndësishëm parlamentar, duke përfshirë Richard Ferrand, presidentin e Asamblesë Kombëtare, Christophe Castaner, ish-ministrin e tij të brendshëm që kryesoi shtypjen brutale të protestave të jelekëve të verdhë, Amélie de Montchalin, ministrja e mjedisit, Justine Bénin, sekretare e shtetit për detit dhe Brigitte Bourguignon, ministre e shëndetësisë dhe solidaritetit social.

Kryeministrja e Macron, Élisabeth Borne, një teknokrate e hedhur me 'parashutë' në atë që mendohej të ishte një vend i sigurt, dhe që ka karizmën politike të një karote, mezi fitoi kundër një kandidati të panjohur të Melenchonist Nouvelle Union Populaire Écologique et Sociale.

Rezultati i zgjedhjeve është shumë më i keq për Macron nga sa e parashikonte pothuajse kushdo. E vetmja shumicë e dukshme në asamblenë e re do të jenë euroskeptikët e së majtës dhe të djathtës, gjë që e bën ambicien e Macron për një rilindje evropiane të udhëhequr prej tij të duket fantastike. Elektorati e hodhi poshtë masivisht paralajmërimin e tij se kundërshtarët e tij ishin 'ekstremistë të rrezikshëm'. Presidenca e Macron-it është tashmë një presidencë 'e lindur ende', deklaroi Alexis Brézet, drejtori editorial i Le Figaro.

'Rassemblement National' e Marine Le Pen e rriti përfaqësimin e saj nga nëntë vende në 89. Koalicioni Mélenchon i ultra të majtëve, komunistëve, të gjelbërve dhe socialistëve do të përfundojë me rreth 131 vende, nga 17 në 2017.

Macron, i cili paralajmëroi votuesit në terma thuajse histerike kundër zgjedhjes së ekstremistëve të majtë dhe të djathtë, i nevojiteshin 289 vende që aleanca e tij e Ansamblit të ruante shumicën e tij. Ai ka fituar 245, duke humbur 154 nga deputetët e tij të zgjedhur në 2017.

Les Républicains e qendrës, fitoi 64, me 46 vende për një sërë partish të vogla. Vetëm 46 për qind votuan, pjesëmarrja më e ulët që nga viti 1958; 54 për qind abstenuan. Edhe kanali BFMTV, një mbështetës i palëkundur i Macron, e quajti rezultatin një katastrofë.

"Situata është e paprecedentë, në një konfigurim që nuk është parë kurrë nën Republikën e Pestë," tha Borne mbrëmë. Macron është ende i heshtur.

Gjenerali de Gaulle ndërtoi Republikën e Pestë për të tredhur parlamentin dhe për t'i dhënë fund kaosit të republikës së katërt. Pra, ne jemi kthyer në një lloj simulacrum të katërt. Një koalicion bashkëjetesë i qëndrueshëm duket i pamundur dhe çmimi i kërkuar do të jetë i lartë.

Macron tani duhet të shpresojë të krijojë koalicione parlamentare ad hoc për të kaluar çdo reformë, por ai ka pak aleatë dhe do të paguajë një çmim të lartë. Republicains kanë përjashtuar një bashkëjetesë me Macron, e cila mund t'i japë atij një shumicë, megjithëse pa dyshim ai mund të shpërblejë disa.

"Ai është i vendosur të veprojë, i fortë dhe i qetë, me vullnetin për të ecur përpara për vendin," tha një nga aleatët e tij mbrëmë pas një takimi në Élysée me Élisabeth Borne, Édouard Philippe, François Bayrou, Stanislas Guerini dhe Clément Beaune.

Votuesit francezë po konsolidohen në grupe të papajtueshme që prodhojnë një paqëndrueshmëri sistematike politike: Macron jo vetëm që nuk është i aftë të bashkojë vendin, por ai mban përgjegjësi të rëndë për ndarjen e tij. Shtrirja e iluzionit në kampin e presidentit u ilustrua qartë mbrëmë kur zëdhënësja e Macron, Olivia Grégoire tha: "Është një vend i parë zhgënjyes, por megjithatë është një vend i parë".

Macron fitoi presidencën në prill sepse shumica e votuesve menduan se Le Pen do të ishte edhe më keq. Por ai jep pak ose aspak dashuri. Tani ai është i dënuar të kryesojë kaosin në përshkallëzim, ndërsa Franca përballet me një kosto jetese dhe krizë borxhi, një deficit buxhetor të pazbutur nga taksat më të larta të Evropës, një krizë energjie, kriza në shkolla dhe spitale dhe një krizë të rendit dhe ligjit, të gjitha në mes konflikti më serioz ushtarak evropian që nga viti 1945.

Cfare tjeter? Më lejoni të spekuloj. Koalicioni i majtë i Jean-Luc Mélenchon në mënyrë të pashmangshme do të thyhet. Republika të ndryshme oportuniste mund të bëjnë aleancë me Macron, por do të kërkojnë një çmim të ashpër. Élisabeth Borne ka të ngjarë të jetë një kryeministre edhe më jetëshkurtër se paraardhësja e saj e vetme femër, Edith Cresson (e cila i quajti burrat britanikë homoseksualë dhe milingonat japoneze), e cila zgjati më pak se një vit. Dhe Macron do të kërcejë skenën botërore, duke pretenduar se asgjë nuk ka ndodhur.

Emmanuel macron zgjedhjet ne france 2022 Christophe Castaner

Sondazh

Poll

Editorial 18 Qershor 2022, 10:34 Ditmir Bushati

Luftë dhe shpresë

Ursula von der Leyen, Volodymyr Zelenskyy dhe Ditmir Bushati “Ukrainasit janë të gatshëm të japin jetën për perspektiv&...

Editorial 11 Qershor 2022, 17:45 Ditmir Bushati

Tri mesazhet e Kancelarit në Ballkan!

Olaf Scholz Mesazhi i parë ka të bëjë me simbolikën, e cila në politikë të jashtme reflekton veprimin politik. P&eu...

Editorial 9 Qershor 2022, 15:10 Arber Zaimi

Po me urën ç’pati Rama?

Ura që lidh Velipojën me Ulqinin do të ishte me të vërtetë punë me vlerë, kur të kryhet. Prandaj duhet mbësh...

Editorial 7 Qershor 2022, 11:48 Monitor

Si po varfërohen më shumë të varfërit

Varferi Në median angleze, të shkruar e televizive, janë të pafund artikujt, kronikat dhe lidhjet direkte për efektet që ka s...

Editorial 5 Qershor 2022, 15:42 Enton Abilekaj

Një gjeneral kapet rob

Bajram Begaj TIRANË- Pasi shkruajti historinë e tranzicionit me fitoren e mandatit të tretë, pas kontestimeve të opozitës p&...

Editorial 5 Qershor 2022, 12:09 Meri Lika

Bastardja e Stambollit

Meri Lika Dëmi institucional që ka shkaktuar pushteti i Ramës, sipas mendimit tim, do të ketë efekte për disa dekada. Ai i &e...

Aeroporti i Vlorës në zonë të mbrojtur, Tabaku: Shkatërron ekosistemin, projekt korruptiv

Aeroporti i Vlorës në zonë të mbrojtur, Tabaku: Shkatërron ekosistemin, projekt korruptiv

Protesta e Berishës, Jorida Tabaku konfirmon pjesëmarrjen: Jam në ballë të çdo opozite të qeverisë

Takoi Metën në Baku, Berisha: Sa të mbyllë Presidencën, bashkohemi kundër Ramës

7 korriku përsëritje e 8 janarit? Berisha" Skenar që nuk ndodh më, qëllimi është ngremë shqiptarët

Berisha shpjegon domethënien e datës së protestës: 3 shtata bashkë, rrisin shanset për sukses

Mbledhje në seli, Berisha: Janë të ftuar të gjithë, deputetët të shkëputen nga Alibasha

Sa do zgjasë protesta e 7 korrikut? Berisha: Deri në realizimin e qëllimit, pranoj të më udhëheqin

Berisha: Nuk pranojmë kurrë aleanca bilaterale në rajon, janë të rrezikshme

Përplasja Rama-Bullgari,Berisha: Turp, ordiner! Në emër të opozitës i kërkoj ndjesë popullit bullgar

'Rama bëri avokatin e Serbisë', Berisha:Nuk foli për Shqipërinë, në konferencë nuk u shfaq as Osmani

Berisha: Negociatat nuk u hapën për shkak të Bullgarisë por prej Ramës, shkoi si vasal i Vuçiç

PD kërkon heqjen e mandatit të Xhaçkës, Bushka: S'kemi pasur kohë të lexojmë shkresat

Nis me debate komisioni për mandatin e Xhaçkës, Alibeaj: Të vinte këtu të jepte shpjegime

Zjarr masiv në Lajthizë të Mirditës, në terren vetëm një zjarrfikës

Aeroporti i Vlorës, Tabaku: Po ndërtohet në një zonë që ishte e mbrojtur. Ministrja: E pavërtetë

Gazetarja përmend Vuçiç, presidenti serb:Jam i sigurtë që folët mirë për mua. Rama:Ç'dreqin do këtu?

Vuçiç e quajti Kosovë, Rama e korrigjon: Aleksandri tha "e ashtuquajtura Kosovë"

“BE na poshtëroi, prisnin konferencë nga liderët”, Rama: Janë të zgjuar

Videon e nxorri vetë, Rama: Ishte prerë keq, unë thashë se RMV do jetë edhe Shqipëria Lindore

VETO-ja e Bullgarisë, Rama me kritika: BE e paaftë të çlirojë dy pengje

Rama nga Brukseli: Urojmë që shekulli tjetër të na gjejë në BE

Rama-BE: Lëreni Serbinë të qetë, mos hapni konflikte të tjera

Rama flet për Kosovën në Bruksel: Është marrë peng, çmenduri, njerëzit nuk lëvizin dot lirshëm

Rama: Bullgaria po i jep fuqi Putin e agresionit rus, një turp

Korreshi ngre zërin: Në Lushnje vihet vetëm për të bërë foto me shalqi, mos u tallni

Bardhi publikon listën: 10 miq të Ramës përfituan 36 investime strategjike me vlerë 4.6 miliard euro

Balla: Berisha privatizoi pronat nga Viçidoli deri në Dhërmi, si ka mundësi je pronar

'Ish-grabitësi u kërkoi ndjesë pronarëve'/ Balla: Berisha është servil, ditën e lindjes e ndryshoi

Balla përplaset me Berishën në Kuvend: Ik o plaku Mere

'Na u bashkoni me 7 korrik'/ Berisha: Pronarët e pronave janë më të kërcënuar se kurrë

'Administrata ka njerëz të paaftë, skiftera'/ Braçe: Fermerëve u duhet bursa që të kenë besim

Tabakun e 'tradhëtojnë' takat, pengohet dhe gati rrëzohet në Kuvend

Akuzat e Shehajt,Xhaçka:Ju paguani për mandatin e deputetit, çojeni çështjen në Gjykatën Kushtetuese

Shehaj akuza Xhaçkës: Vini në politikë me xhepat bosh, dilni me resorte me 5 yje

Xhaçka: Bashkëshortin e kam bzinesmen të sukseshëm

Berisha: Gentian Sharra e banda e Elbasanit blenë vota për PS

Balla-Berishës: Je bashkëpunëtor i Millosheviçit ne mblidhemi më 7 korrik për Srebrenicën

Berisha:Kanë dalë gjërat lakuriq!Balla është xhandar i bandës së Elbasanit! Deputetët e duatrokadsin

“Garon me Tabakun”,Bardhi-Spiropalit:Kishim një madame me 5mln euro,tani u bënë dy me gjithë Xhaçkën

Berisha: S'është parlamenti dyqani yt! Nikolla i pret fjalën. kryedemokrati: Hap mikrofonin se...

Shehaj-Spiroaplit: Këtu duhet të ishte Rama, por jua la turpin juve

Shehaj: Rama i fali plazhin Xhaçkës. Spiroapli: Nuk është nder statusi 'investitor publik'

Spiropali: Turp, llukunia juaj është një turp. (Deputetët e PD i bien me grushte tavolinave)

Spiropali i ‘del zot’ Ramës: Pak punë ka ai në Samit, do merret me ju, taksirtati im

Deputetët e PD largohen nga Kuvendi, Ahmetaj: Jeni sharë nga të gjitha anët e nuk keni bërë kështu

Tabaku: Rama shkoi si çeço në Samit, bëri të fortin fillimisht (Nikolla i mbyll fjalën)

Spiropali përplaset me Bardhin: Shumë gaz ke pasur këtë kohë! Nikolla: Mos flit nga vendi

Berisha para futjes në Kuvend: Më 7 korrik derdhet e gjithë Tirana, Rama do largohet

Rama s’përmbahet para gazetarëve bullgarë: Turp, ju jeni një turp dhe shumë lëmsh

Lajme të mira për Shqipërinë? Rama: Preferoj të mos mbetem në pritje