LIVE UPDATES
Editorial

A do ta ri-mendojë Bashkimin Evropian procesin e zgjerimit?

Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, ka qenë një nga aleatet më të forta të të treja vendeve, dhe mund të ushtrojë presion që BE-ja t’u japë atyre statusin zyrtar të vendit kandidat. Disa shtete anëtare, si shtetet baltike dhe Polonia, do të ishin në favor të një vendimi të tillë.

1 Qershor 2022, 12:02 Nga Luigi Scazzieri
A do ta ri-mendojë Bashkimin Evropian procesin e zgjerimit?
Foto ilustruese

Një nga efektet e pushtimit rus të Ukrainës në fundin e muajit shkurt, ishte nxitja e Ukrainës, Gjeorgjisë dhe Moldavisë për të aplikuar zyrtarisht për anëtarësimin në Bashkimin Evropian, duke e nxjerrë procesin e zgjerimit në krye të agjendës së BE-së.

Në samitin e Versajës të zhvilluar në mars, udhëheqësit e BE-së deklaruan se Ukraina “i përket familjes sonë evropiane”, duke e ngarkuar Komisionin Evropian që të vlerësojë aplikimet e këtyre 3 vendeve. Të tria vendet i kanë plotësuar “pyetësorët e aplikimit”, ndërsa liderët e BE-së duhet të vendosin se çfarë përgjigje do t’u japin.

Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, ka qenë një nga aleatet më të forta të treja vendeve, dhe mund të ushtrojë presion që BE-ja t’u japë atyre statusin zyrtar të vendit kandidat. Disa shtete anëtare, si shtetet baltike dhe Polonia, do të ishin në favor të një vendimi të tillë.

Ndërsa shtetet e tjera anëtare duan që të tregojnë mbështetje për aspiratat evropiane të tre aplikantëve, shumë të tjerë mendojnë se dhënie formale e statusit të kandidatit do të prodhonte pritshmëri jorealiste për anëtarësimin e shpejtë në Bashkimin Evropian.

Disa kundërshtarë të dhënies së statusit të kandidatit shqetësohen se ky akt mund të nxisë ndjenjat euroskeptike në Evropën Perëndimore. Partitë populiste mund të ngjallin frikën se këto 3 vende do të ishin burimi i shumë emigrantëve, dhe do të merrnin shumë nga fondet e BE-së.

Skeptikë të tjerë të procesit të zgjerimit theksojnë se BE-ja mund të vazhdojë të dërgojë ndihmë financiare dhe ushtarake, dhe të ndihmojë ekonomitë e tre vendeve duke hequr barrierat tregtare si tarifat dhe kuotat, por pa u zotuar për zgjerimin me këto vende.

Një integrim më i ngushtë jashtë kuadrit të anëtarësimit në BE, është gjithashtu një mundësi teorike, si në rastin e Zonës Ekonomike Evropiane. Por qasja emocionale për anëtarësimin në BE për tre aplikantët është aq i fortë, sa që 27 vendet anëtare nuk duan t’ua kundërshtojnë plotësisht aspiratat e tyre evropiane.

Udhëheqësit e BE-së mund t’u ofrojnë të tria këtyre vendeve statusin e “kandidatit të mundshëm”, që aktualisht mbahet nga Bosnje Hercegovina dhe Kosova. Por edhe nëse udhëheqësit e BE-së do të pranonin dhënien e statusit të vendit kandidat, anëtarësimi i tyre do të mbetej i largët.

Të bëhesh kandidat nuk nënkupton fillimin e menjëhershëm të negociatave të anëtarësimit, pasi shtetet anëtare duhet të bien dakord unanimisht mbi një kornizë negociuese. Madje edhe nëse do të fillonin negociatat, procesi i anëtarësimit do të ishte i ngadaltë.

Së pari, do të kishte shumë gjasa që çdo shtet anëtar të vononte ose bllokonte përparimin. Së dyti, 3 vendet kandidatët duhet të ndërmarrin reforma të vështira për të miratuar tërësinë e ligjeve të BE-së. Aktualisht këto 3 vende përballen me sfida të mëdha, sidomos në drejtim të  korrupsionit të shumë-përhapur, nxitjes së transparencës dhe forcimit të pavarësisë së gjyqësorit.

Freedom House i vlerësoi të tria si “pjesërisht të lira” në raportin e vitit 2021, me rezultate më të ulëta se sa Hungaria, anëtarja më problematike e BE-së. Një grup i tretë sfidash sa i përket negociatave të anëtarësimit lidhet me “lodhjen” e vetë BE-së nga zgjerimi. Udhëheqësit e BE-së janë të shqetësuar nga problemet serioze me sundimin e ligjit në vende si Bullgaria, Polonia dhe Hungaria. Ata duan të sigurohen që reformat tek vendet kandidate të jenë serioze, dhe që unioni të ketë në dispozicion mjete efektive për t’u marrë me anëtarët e padisiplinuar përpara se të zgjerohet më tej.

Së fundi, shumë vende evropiane do të jenë shumë të kujdesshme ndaj Gjeorgjisë, Moldavisë dhe Ukrainës, për sa kohë që ato do të kanë mosmarrëveshje të pazgjidhura me Rusinë. Sipas klauzolës së ndihmës reciproke të BE-së, anëtarët e tjerë duhet të ndihmojnë një anëtar në rastin e një sulmi, duke rritur kësisoj gjasat e një konflikti me Rusinë.

Këto sfida nënkuptojnë që edhe nëse do të nisnin bisedimet e pranimit me Gjeorgjinë, Moldavinë dhe Ukrainën, ato mund të sjellin zhgënjim dhe të zbehin motivimin për reformat brendshme, siç ka ndodhur me procesin e vendeve të Ballkanit Perëndimor.

Vështirësitë e natyrshme të zgjerimit, kanë nxitur disa udhëheqës evropianë të propozojnë alternativa. Më e fundit ka ardhur nga presidenti francez Emmanuel Macron, që ka bërë  thirrje për krijimin e një “komuniteti të ri politik evropian”, që do të përfshijë BE-në dhe fqinjët e saj demokratikë, duke përfshirë Ukrainën dhe Britaninë e Madhe.

Macron nuk ka dhënë deri tani shumë detaje për këtë projekt, por tha se komuniteti do të ishte një mënyrë përmes së cilës vendet jo anëtare të BE-së mund të lidhen me unionin për të pasur një dialog më të ngushtë politik dhe një bashkëpunim ekonomik me të në fusha si energjia, transporti, lëvizja e lirë e njerëzve dhe investimet.

Politikanë dhe mendimtarë të tjerë kanë paraqitur ide të ngjashme me atë të Macron, duke filluar nga ideja e një “komuniteti gjeopolitik” e artikuluar nga Presidenti i Këshillit Evropian, Charles Michel, dhe deri tek ish-europarlamentari AndrewDuff për “anëtarësimin e asociuar”.

Është e rëndësishme të nënvizohet se asnjë nga këto propozime nuk synon që t’ua mbyllë derën e anëtarësimit në BE këtyre 3 vendeve. Përkundrazi ato supozohet të nxisin një bashkëpunim më të madh me BE-në, paralelisht me procesin e pranimit.

Por çdo propozim mbi një alternativë ndaj anëtarësimit, do të dukej thuajse në mënyrë të pashmangshme si një refuzim për aplikantët, të cilët kanë nënshkruar tashmë “marrëveshje të gjera asociimi” me BE-në, dhe do të dyshonin se çdo institucion i ri do të ishte një mënyrë për t’i mbajtur ato në distancë.

Një alternativë do të ishte reformimi i procesit të anëtarësimit, në mënyrë që vendet kandidate të mund të integrohen gradualisht në fusha të ndryshme të politikave të BE-së, dhe jo vetëm kur të bëhen plotësisht anëtare. Për shembull, ndërsa kandidatët adoptojnë standartet ligjore të unionit, do të merrnin më shumë fonde nga BE-ja, do të integroheshin gradualisht në disa pjesë të tregut të përbashkët, do të merrnin pjesë në diskutimet e politikës së jashtme, dhe qytetarët e tyre do të ishin më të lirë për të udhëtuar në BE.

Disa nga këto ide janë pasqyruar tashmë në metodologjinë e re të anëtarësimit të KE-së nënegociatat me Serbinë dhe Malin e Zi. Por metodologjia e re nuk është ende e plotë: BE-ja duhet të sigurojë që të jenë të prekshme përfitimet e një procesi me faza.

Marrëdhëniet e BE-së me fqinjët e saj janë penguar prej kohësh nga procesi jofunksional i anëtarësimit, si dhe nga mungesa e alternativave tërheqëse ndaj anëtarësimit. Lufta në Ukrainë duhet ta nxisë BE-në të reformojë mënyrën se si zgjerohet, duke përqafuar modele të reja integrimi.

Shënim: Luigi Scazzieri, studiues në think-tankun “Centre for European Reform”.

Sondazh

Poll

Editorial 27 Maj 2022, 11:58 Agron Gjekmarkaj

Po vjen Presidenti

Agron Gjekmarkaj Po vjen Presidenti! Kjo pranverë hyri e po del me ëndrra shumë. Më e spikatura prej tyre është ajo për ...

Editorial 27 Maj 2022, 11:28 Ben Blushi

Pse lufton Amerika me Rusinë?

  Ben Blushi PSE LUFTON AMERIKA ME RUSINË Bota është përgatitur prej gati një shekulli për një luftë të...

Editorial 23 Maj 2022, 18:22 Andi Bushati

Berisha fitoi, poshtë Berisha

Andi Bushati Noterizimi i fitores së Sali Berishës përmes votimit të 22 majit, një vit pasi ai u fshikullua nga “non grata&...

Editorial 18 Maj 2022, 12:56 Enton Abilekaj

Fitorja e një disfate të re

Edi Rama, Enkelejd Alibeaj dhe Enton Abilekaj Grupet parlamentare te opozitës morën të drejtën për të propozuar ekskluzivish...

Editorial 17 Maj 2022, 09:46 Meri Lika

Qesharakë deri në dhimbje

Meri Lika, Enkelejd Alibeaj, Jorida Tabaku dhe Gazmend Bardhi Kam përmendur në një shkrim një thënie të Hitlerit, i cili thos...

Privatizimi i ish-klubit ‘Partizani’, dëshmon Qirjazi: MM më kërkoi firmën, bëra ç’ishte e ligjshme

Privatizimi i ish-klubit ‘Partizani’, dëshmon Qirjazi: MM më kërkoi firmën, bëra ç’ishte e ligjshme

Tiranë, bënin kontrabandë me veshje, pije, cigare dhe rroba, 3 të arrestuar në 2 operacione

Me 14 emigrantë në Morinë, arrestohet 19-vjeçari, shpallet në kërkim bashkëpunëtori i tij

Rrumbullaku ngre strukturë për emërimet në polici: Riformatim ekipeve që hetojnë krimin

Me dy kallashnikovë në shtëpi e municion luftarak, arrestohet 31-vjeçari në Dibër

"Porsche", "Maseratti" e 'Mercedes Benz", arrestohet 52-vjeçari që shiste mjetet e vjedhura në BE

Pellusha, rripa e çanta markash kontrabandë, arrestohet pronari i 5 dyqaneve në Tiranë e Durrës

Mandati i Xhaçkës, Bushka: Duam kohë për raportin. Alibeaj: Mos nxirrni sebepe

Dashnor Sula shpërndan "paund" në Kuvend, i lë ca para edhe Ramës tek vendi

Autor i 4 vjedhjeve në banesa dhe biznese, vihet në pranga 35-vjeçari në Tiranë

Aksident me vdekje në Korçë, zetori përplas motorin, dy persona të vdekur

PD kërkon përballje me Nanon:Trego ç’bisedove me Lamin për Martinajn. Naço:S’e lejon sekreti hetimor

“Ekstradoni kriminelët nga Dubai”, Noka shtron kërkesën. Naço: Na jep informacione nëse ke

Noka kërkon llogari për Martinajn, Kuko: Jam këtu për tjetër gjë, Deputeti:Po thërrasim Kulturën pra

Salianji: Ekstradoni kriminelët nga Dubai, këtu kërcet pushka, atje hapet shmapanja. Kuko:I takon MD

Salianji: Në Shqipëri kërcet pushka, në Dubai hapet shampanjë! Krerët e grupeve kriminale të lirë

Ka shkuar mirë? Rama del i qeshur nga "Vila 30", i hedh dorën në qafë Kurtit

E PAPRITUR! Rama zhvillon takim 'kokë më kokë' me Kurtin në Tiranë

'RING'/ Kontrabandë nga Libia në Durrës, sekuestrohen 2275 ton naftë, arrestohen 4 persona

Marrëveshja Shqipëri-Emirate të Bashkuara, Alibeaj: Kush kryen krime është në Dubai

Shqiptarët me gomone drejt Anglisë, Ministria e Brendshme: Nuk është fenomen i panjohur

Noka kërkon 'llogari' për zhdukjen e Martinajn: A ka informacion Qeveria? Thonë e gjeti hasmi

Bushka- Alibeajt: Ti je anatemuar në publik. Deputeti: Po e di, merr masë nëse shkela etikën

Çantën e mbushur me detonatorë e C4, arrestohet sa zbret nga urbani 44-vjeçari në Shijak

'Po u thonë diçka politikës shqiptare'/ Alibeaj: Çunat e Londrës vijnë në Bllok me makina angleze

Shqiptarët drejt Britanisë, Alibeaj: Largohen për të qëndruar në shtëpi bari, sa të rinj janë atje?

'Ligjet'/ Memorandumi Shqipëri-Britani e Madhe për emigracionin, Sula: Pse u miratua me urgjencë?

'Territorialja'/ PS kundërshton propozimin e PD, Balla: I qëndrojmë ndarjes aktuale me 61 Bashki

Balla: Bashkëpuntorët e sigurimit të shtetit sillen sikur nuk u ka hyrë asgjë në këmbë

'Të hetohet Berisha', Balla: Dua përgjigje nga SPAK, PS qëndron ndarjes aktuale të Bashkive

Xhixho përplaset me kryebashkiakun Suli për shkollën "Ibrahim Basha": Pse s'është ndërtuar?

Transportonte 17 emigrantë të paligjshëm, arrestohet 35-vjeçari në Qafë-Botë

Hajdari: Të dalim në protesta, një grup njerëzish me në krye Ramën po uzurpojnë pushtetet

Përkujtimohet Azem Hajdari,djemtë i shkojnë me nuset për dore,Rudina merr të bijën, s'mungon Berisha

Veliaj s'përmbahet përballë gjimnazistëve/ Tregon idenë e tij për një shkollë të mirë: Si hotel

24 vite nga vrasja e Hajdarit/ Berisha: Hyri në histori, për 3 ditë rrëzoi regjimin

Shqiptarët dynden drejt Britanisë, ambasadori: Pasurimi i shpejtë ju çon drejt drogës

Deputetja i kthehet keq ish-zv.kryeministrit: Ahmetaj po deshe ta liroj vendin ta drejtosh

Sulmi ndaj sistemeve/ Salianji dhe Noka kërkesë AKSHI-t: Pse nuk u garantua siguria?

Arsimimi në Shqipëri, Yuri Kim: Faktor kyç, ndikon në përparimin tuaj

'Fëmijët kanë mundësi të punësohen'/ Rama: 11-vjeçarja në Shenavlash mbante shtëpinë me para

Abetarja e unifikuar/ Rama: Maqedonia parimisht dakord, diskutuam me Malin e Zi dhe Serbinë

Dëgjohet muzikë në Kongres, Rama: Jetojnë me ‘radio’ në xhep, njëri më tha është zilja e gruas

Kongresi, Rama: Kërcënimi ndaj gjuhës është i madh, do diskutojmë futjen e saj në çdo nivel arsimi

Rama mbledh Kongresin e Arsimit, Yuri Kim ende përgjumshëm

Dita e parë e shkollës, Rama këshillon të vegjëlit: Bëni qef dhe punë

Shtëpinë e kishte kthyer në “dyqan”, arrestohet i riu në Fier, e spiunuan për "Zastava"

Hakerat e Iranit futen në sistemin e kamerave të kufijve shqiptarë! Publikojnë videon

Sulmi kibernetik, radhë të gjata në doganën e Bllatës

Probleme me sistemin TIMS në Kapshticë, po punohet me regjistra