LIVE UPDATES
Bota

Zbulohet 'Qyteti i humbur' ! Muri 7000 vjeçar vepër e një komuniteti të madh

Është një mur guri rreth 120 metra i gjatë, i cili sot shtrihet nën 9 metra ujë, por në kohën e ndërtimit të tij ndodhej në vijën bregdetare, midis vijave të baticës.

17 Dhjetor 2025, 08:10 Nga D.S

Zbulohet 'Qyteti i humbur' ! Muri 7000 vjeçar vepër e

Muri

FRANCË- Arkeologët detarë francezë kanë zbuluar një strukturë mbresëlënëse nënujore pranë brigjeve të Bretanjës, që daton rreth vitit 5,000 para Krishtit dhe konsiderohet vepra më e madhe nënujore e gjetur ndonjëherë në Francë. Është një mur guri rreth 120 metra i gjatë, i cili sot shtrihet nën 9 metra ujë, por në kohën e ndërtimit të tij ndodhej në vijën bregdetare, midis vijave të baticës.

Shkencëtarët vlerësojnë se muri  është ndërtuar ose si një kurth për peshqit ose si një argjinaturë mbrojtëse kundër rritjes graduale të nivelit të detit. Kur u krijua, në majën perëndimore të Bretanjës, në ishullin Ile de Seine, toka ishte shumë më e madhe në sipërfaqe sesa është sot, pasi ishulli është tkurrur në mënyrë drastike gjatë mijëvjeçarëve. Struktura është mesatarisht 20 metra e gjerë dhe dy metra e lartë, ndërsa në intervale të rregullta zhytësit kanë identifikuar gurë të mëdhenj graniti të drejtë - monolite - që dalin në dy rreshta paralele. Sipas arkeologëve, këto monolite fillimisht u vendosën në substratin shkëmbor dhe më pas muri u ndërtua rreth tyre me pllaka dhe gurë më të vegjël. Nëse ishte vërtet një kurth për peshq, gurët e drejtë ndoshta mbështetnin një lloj rrjete të bërë nga degë dhe dru, e cila mbante peshqit ndërsa deti tërhiqej.

Me një masë totale të vlerësuar në 3,300 ton, muri konsiderohet vepër e një komuniteti të shumtë dhe të organizuar . Fakti që u ruajt për rreth 7,000 vjet sugjeron se ishte një strukturë veçanërisht e fortë. Siç shpjegon arkeologu Ivan Paiger, ai u ndërtua ose nga një shoqëri gjuetarësh-mbledhës që kishte filluar të vendosej përgjithmonë në zonë, ose nga popullata neolitike që mbërritën në Bretanjë rreth vitit 5,000 para Krishtit.

Studiuesit vlerësojnë se ka pasur një transferim të njohurive në nxjerrjen, prerjen dhe transportimin e gurëve midis popullatave më të vjetra mezolitike dhe fermerëve neolitikë që pasuan. Zbulimi u bë pas studimit të hartave të thellësisë nënujore me teknologji moderne radari nga gjeologu Yves Fouquet. Në gazetën franceze Le Monde, struktura e drejtë që bllokonte një luginë nënujore nuk mund të ishte një formacion natyror. Zhytjet e para u zhvilluan në verën e vitit 2022, por hartëzimi i plotë u bë dimrin pasardhës, kur bimësia detare ishte tërhequr.

Siç thekson studimi, braktisja e një zone që ishte zhvilluar nga një shoqëri e organizuar mirë, e kombinuar me rritjen e shpejtë të nivelit të detit dhe braktisjen e objekteve të peshkimit dhe banimit, ka të ngjarë të jetë ngulitur thellë në kujtesën kolektive të njerëzve, duke u shndërruar në një legjendë gjatë shekujve./Dosja.al 

france qyteti i humbur

Sondazh

Poll
MË SHUMË

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet

Shiko video te tjera