LIVE UPDATES
Bota

Trump, Rusia dhe miliardat pas paqes: Si bizneset oligarkike amerikane po shfrytëzojnë sanksionet për fitime 'marramendëse'

Dy prej tyre janë veçanërisht domethënëse: menaxhimi i sanksioneve ndaj naftës dhe hapja e Shteteve të Bashkuara ndaj njohjes për Rusinë të disa territoreve ukrainase të marra me forcë gjatë këtyre viteve.

16 Dhjetor 2025, 22:04 Nga M.L
Trump, Rusia dhe miliardat pas paqes: Si bizneset oligarkike amerikane po
Donald Trump

SHBA- Në arsyetimet po fillojnë të profilizohen disa nga kthesat më të fundit diplomatike të Amerikës së Donald Trump në marrëdhëniet me Rusinë. Dy prej tyre janë veçanërisht domethënëse: menaxhimi i sanksioneve ndaj naftës dhe hapja e Shteteve të Bashkuara ndaj njohjes për Rusinë të disa territoreve ukrainase të marra me forcë gjatë këtyre viteve.

Në të dyja këto fronte, interesat e një numri investitorësh të mëdhenj amerikanë, në bashkëpunim të ngushtë me Shtëpinë e Bardhë dhe në koordinim me Kremlinin, po bëhen gjithnjë e më të dukshme. Kështu, në prapaskenë të negociatave për luftën, po merr formë një sistem oligarkik biznesi, në të cilin Amerika trumpiane duket se frymëzohet pothuajse drejtpërdrejt nga modeli rus.

Le t’i shqyrtojmë këto dy zhvillime, një nga një. Shitja e Lukoil-it (dhe e vendburimeve). Shenja se diçka po ndodh në biznesin mes rusëve dhe amerikanëve, jo vetëm në politikë, erdhi në fund të javës së kaluar me një njoftim të mbajtur sa më diskret që ishte e mundur. Për herë të dytë, administrata Trump ka shtyrë afatin për shitjen e aktiviteteve të huaja të grupit privat rus Lukoil, nga 13 dhjetori në 17 janar. Afati i parë ishte caktuar në tetor, më 21 nëntor, por u shty në momentin e fundit.

Ajo që është në lojë është gjithçka tjetër veçse e parëndësishme. Përveç disa zyrave të tregtimit në Zvicër dhe Singapor, Lukoil zotëron pjesëmarrje të rëndësishme në vendburime të mëdha nafte në Irak (West Qurna 2), Kazakistan, Uzbekistan dhe Meksikë, si edhe një rafineri në Bullgari dhe një rrjet shpërndarjeje në Finlandë, ndër prona të tjera. Vlera e tregut e këtij portofoli vlerësohet rreth 22 miliardë dollarë, në kushte normale.

Çmimet e ulëta të pronave

Por këto nuk janë aspak kushte normale. Sistemi i sanksioneve amerikane e detyron në praktikë Lukoil-in të shesë aktivitetet e tij jashtë Rusisë brenda afateve shumë të ngushta, dhe mungesa e kohës e detyron grupin të pranojë oferta me çmime shumë më të ulëta se vlera reale.

Aktive me vlerë 22 miliardë dollarë mund të kalojnë në duar të tjera për shuma shumë më të vogla: në thelb, një lloj shpronësimi lufte, i ngjashëm me atë që Kremlini u imponoi kompanive perëndimore që u larguan nga Rusia në vitin 2022. Nga rrjeti i restoranteve McDonald’s, te impiantet e Volkswagen-it, deri te markat e birrës nën ombrellën e InBev, pronat e amerikanëve dhe evropianëve u transferuan me forcë te oligarkë të favorizuar nga Kremlini për gjysmën ose edhe më pak të vlerës së tyre reale.

Interesi i grupeve amerikane

Sot, diçka e ngjashme po ndodh në drejtim të kundërt. Një sërë grupesh të mëdha amerikane – dhe jo vetëm – të gjitha me lidhje të forta me Shtëpinë e Bardhë të Trump-it, po sillen rreth “prenë” së pronave të huaja të Lukoil-it. Mes pretenduesve janë gjigantët amerikanë të energjisë, në radhë të parë Exxon Mobil dhe Chevron, por edhe grupi energjetik MOL, kampion kombëtar në Hungarinë e Viktor Orbánit, i cili mban njëkohësisht rolin e aleatit të ngushtë si të Trump-it ashtu edhe të Vladimir Putinit.

Një kthesë e rëndësishme erdhi rreth dy javë më parë me një darkë mes vetë Trump-it dhe David Rubenstein, themelues dhe drejtor ekzekutiv i fondit gjigant amerikan të private equity Carlyle. Rubenstein, i cili ka punuar në administratën demokrate të Jimmy Carter-it, por që prej kohësh kultivon marrëdhënie të ngushta me liderët republikanë përmes Carlyle, ka shprehur interes për pronat e Lukoil-it. Prandaj duket shumë e mundshme që Trump të ketë “ndalur orët” e shitjes për t’i dhënë kohë Carlyle-it të përgatisë ofertën e vet.

Pak rëndësi ka fakti që konfliktet e interesit janë të dukshme kudo: përveçse investitor, Rubenstein është edhe një komentator me ndikim i politikës dhe ekonomisë amerikane për Bloomberg. Por tashmë marrëdhëniet oligarkike “në stilin rus” duket se po mbizotërojnë gjithnjë e më shumë në botën e biznesit rreth Donald Trump-it.

Centrali bërthamor i Zaporizhzhias dhe qendrat e të dhënave në SHBA

E njëjta logjikë vlen edhe për një tjetër çështje, atë të centralit bërthamor të Zaporizhzhias. Aktualisht ai ndodhet nën kontrollin e ushtrisë pushtuese ruse, me një ndarje të prodhimit të energjisë elektrike 50 për qind me pjesën e lirë të Ukrainës. Të dërguarit e Trump-it, Steven Witkoff dhe Jared Kushner, i kanë sinjalizuar tashmë Putinit se administrata amerikane do të ishte e gatshme të njohë zyrtarisht sovranitetin e Moskës mbi pjesën e pushtuar të Zaporizhzhias, përfshirë edhe centralin bërthamor. Kjo do të përbënte një shkëputje radikale nga një shekull doktrinë e politikës së jashtme amerikane, e cila refuzon të njohë territoret e rrëmbyera me forcë nga shtetet e tjera.

Por në rastin e Zaporizhzhias duket se ekziston një arsye biznesi: po studiohet ndërtimi i një qendre amerikane të të dhënave për inteligjencën artificiale në pjesën nën kontroll rus të zonës, e furnizuar pikërisht nga energjia elektrike me kosto të ulët e centralit. Dhe për këtë arsye, Amerika sot duket e gatshme të varrosë parimet që vetë ajo kontribuoi të vendoste për krijimin e Kombeve të Bashkuara tetëdhjetë vjet më parë.

donald trump

Sondazh

Poll
MË SHUMË

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet

Shiko video te tjera