LIVE UPDATES
Bota

VOA: Reaktorët e vegjël bërthamor së shpejti në treg

Reaktorët e vegjël bërthamor ndeshen me disa nga sfidat e ngjashme me ato të centraleve të mëdha bërthamore, si mënyra e asgjësimit të mbetjeve radioaktive dhe vendosja e tyre në zona të sigurta. Mbështetësit tyre thonë se këto çështje mund të menaxhohen dhe përfitimet tejkalojnë çdo rrezik.

11 Prill 2023, 19:15 Nga k.m.
VOA: Reaktorët e vegjël bërthamor së shpejti në treg
Foto ilustruese

Reaktorët e vegjël bërthamorë, që prodhojnë vetëm një të qindtën e energjisë elektrike dhe që mund të transportohen edhe me kamionë, janë gati të dalin në treg. Sasi të vogla, por domethënëse të energjisë elektrike, pothuajse të mjaftueshme për të furnizuar një kampus të vogël universitar, një spital ose një kompleks ushtarak, do të prodhohen nga një gjeneratë e re mikroreaktorësh bërthamor.

Reaktorët e vegjël bërthamor ndeshen me disa nga sfidat e ngjashme me ato të centraleve të mëdha bërthamore, si mënyra e asgjësimit të mbetjeve radioaktive dhe vendosja e tyre në zona të sigurta. Mbështetësit tyre thonë se këto çështje mund të menaxhohen dhe përfitimet tejkalojnë çdo rrezik. Kompania me qendër në Uashington, “Last Energy” po prodhon këta mikroreaktorë, që publiku mund t'i shoh sot. Ajo prodhoi në Teksas një reaktor prototip, i cili është vendosur në një kub të mbuluar me metal reflektues.

"Për prodhimin e mikroreaktorit tonë kemi përdorur të njejtën teknologji bazë dhe të njëjtat materiale që përdoren nga 300 termocentrale në mbarë botën që prodhojnë 10 për qind të energjisë elekrike në nivel global. Ne kemi thjeshtëzuar procesin duke e bërë të mundur prodhimin e tyre me një madhësi më të vogël, në një fabrikë dhe duke e bërë më të lehtë transportimin e tyre”, thotë themeluesi kompanisë “Last Energy”, Bret Kugelmass.

Ai tani po punon me autoritetet në Britani, Poloni dhe Rumani për ta vënë në punë reaktorin e tij të parë në Evropë në vitin 2025. Sipërmarrësi Kugelmass thotë se mikroreaktorët ulin në mënyrë drastike koston e prodhimit të energjisë së pastër duke e bërë atë të përballueshme jo vetëm për Shtetet e Bashkuara por edhe për mbarë globin.

Energjia bërthamore tradicionale kushton miliarda dollarë. Kostoja totale e mikroreaktorit të kompanisë “Last Energy”, duke përfshirë prodhimin e moduleve, montimin dhe punën e përgatitjes së terrenit, është nën 100 milionë dollarë, thonë drejtuesit e kompanisë.

Disa universitete janë të interesuara për për këtë teknologji për furnizimin e ndërtesave të tyre dhe për të parë mundësinë e zëvendësimit të termocentraleve të prodhimit të energjisë elektrike me qymyr dhe gaz, një nga shkaktarët e ndryshimeve klimatike. Marc Nichol, drejtor për reaktorët e rinj në Institutin e Energjisë Bërthamore, e sheh interesin nga shkollat si fillim të një prirje të re.

“Universiteti i Ilinoit në Urbana, Universiteti Purdue dhe Universiteti shtetëror i Pensilvanisë po punojnë me kompani të ndryshme për të shqyrtuar mundësinë e përdorimit të energjisë bërthamore, veçanërisht mikroreaktorët bërthamorë për të furnizuar me energji elektrike të pastër ndërtesat në hapësirat e tyre”, thotë ai.

Edhe Departamenti i Mbrojtjes po punon për prodhimin e një mikroreaktori. Projekti “Pele” është një prototip i reaktorit bërthamor të lëvizshëm që ka prodhuar Departamenti i Mbrojtjes në Laboratorin Kombëtar të Ajdahos. Por jo të gjithë e ndajnë entuziazmin për mikroreaktorët. Edwin Lyman, drejtor për sigurinë e energjisë bërthamore në Unionin e Shkencëtarëve të Shqetësuar, e quajti "plotësisht të pajustifikuar" prodhimin e mikroreaktorëve bërthamor.

“Këta reaktorë do të jenë shumë më pak efikas se reaktorët e mëdhenj, do të paraqesin një sërë rreziqesh sigurie dhe do të prodhojnë energji elektrike shumë më të shtrenjtë. Prandaj, ata që mendojnë se mikroreaktorët do të jenë zgjidhja magjike për krizën e ndryshimeve klimatike janë duke i varur shpresat në një ide të gabuar”, thotë ai.

Eksperti i energjisë bërthamore, Edwin Lyman pret një rritje të madhe të kostos së karburantit dhe një nivel më të madh të mbetjeve bërthamore të krijuar nga mikrorektorët krahasuar me nivelin që krijojnë reaktorët konvencionalë.

Shtetet e Bashkuara nuk kanë një strukturë kombëtare magazinimi për ruajtjen e karburantit të përdorur bërthamor dhe sasia e tij është duke u shtuar gjithnjë e më shumë. Mikroreaktorët do ta rëndojnë më tej këtë problem thotë eksperti i energjisë bërthamore, Edwin Lyman./VOA

reaktoret berthamore

Sondazh

Poll

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend

Grabitet me armë një bankë e nivelit të dytë në Tiranë