LIVE UPDATES
Bota

Vendimi i Trump/ Analiza e "The Economist": Çfarë ndodhi më pas me USAID?

Dy javë më vonë, në Malawi, një shtet me 20 milionë banorë në Afrikën Jugore, i cili është i shtati më i varfër në botë për GDP-në për frymë, shumica e organizatave lokale janë detyruar të ndalojnë punën.

14 Shkurt 2025, 15:20 Nga M.B
Vendimi i Trump/ Analiza e "The Economist": Çfarë ndodhi
Foto ilustruese

SHBA- Më 28 janar, sekretari i shtetit, Marco Rubio, lëshoi një “përjashtim emergjent humanitar” për të lejuar që ndihma jetë shpëtuese të përjashtohej nga ngrirja e ndihmës së huaj nga Donald Trump. Dy javë më vonë, në Malawi, një shtet me 20 milionë banorë në Afrikën Jugore, i cili është i shtati më i varfër në botë për GDP-në për frymë, shumica e organizatave lokale janë detyruar të ndalojnë punën. Rreth 5,000 persona—shumë prej tyre punonjës shëndetësorë—kanë humbur punën e tyre, thotë Mazisayko Matemba nga Programi i Edukimit për Shëndetin dhe të Drejtat, një OJQ lokale. “Presim që më shumë njerëz të infektohen dhe të fillojnë të vdesin.”

Nga Afrika e Jugut deri në Afganistan, situata është e ngjashme. Rubio lëshoi dy urdhra për të shpëtuar PEPFAR-in, një program të suksesshëm kundër AIDS-it, si dhe programe të tjera thelbësore për shëndetin, ushqimin dhe strehimin nga shkatërrimi që Elon Musk po i bën Departamentit të Efiçiencës Shtetërore (DOGE).

Musk e ka shpërbërë USAID-in me shpejtësi, por DOGE ka shkatërruar sistemet e ndihmës së huaj aq shpejt—duke mbyllur zyra, shkarkuar mijëra kontraktorë, ngrirë llogari bankare—saqë urdhrat e Rubio-s janë ende pa efekt, sipas punonjësve të ndihmës në disa vende.

“Edhe kur lëshohet një përjashtim, nuk ka mënyrë për ta zbatuar pasi sistemi i pagesave është prishur,” thotë Kate Almquist Knopf, ish-drejtoreshë e USAID për Afrikën me bazë në Nairobi.

Në Malawi, barnat antiretrovirale që financohen nga PEPFAR janë një nga arsyet kryesore pse pritshmëria e jetës është rritur nga 45 vjet në vitin 2000 në 63 vjet në vitin 2022. Në Afrikën e Jugut, 440 milionë dollarë që SHBA shpenzon çdo vit për luftimin e HIV-it dhe tuberkulozit përfaqësojnë rreth 17% të buxhetit kombëtar për trajtimin e këtyre sëmundjeve.

Jeremy Nel, i cili drejton një nga klinikat më të mëdha për HIV në Johanesburg, thotë se stafi i financuar nga PEPFAR u informua më 27 janar se nuk mund të paraqiteshin në punë. Ata ende po presin udhëzime nga USAID, por “është e paqartë nëse USAID ekziston më,” thotë ai.

“Problemi më i madh ka qenë ndërprerja e menjëhershme.”

Në të gjithë Afrikën, punonjësit e ndihmës po përpiqen të kuptojnë se sa i domosdoshëm duhet të jetë një program për të marrë mbështetjen e administratës Trump. Mund të lejohet ndihma direkte ushqimore, por çfarë ndodh me kuponët e parave për të blerë ushqime në treg? Mund të lejohet ilaçi kundër HIV-it, por si qëndron puna me programet e edukimit për të ndaluar transmetimin?

A konsiderohet shpërndarja e farave për fshatarët që do të mbeten të uritur nëse nuk mbjellin para sezonit të ardhshëm të shirave si ndihmë shpëtuese për jetën? Në Uashington, nuk ka askënd që të përgjigjet në telefon dhe të zgjidhë këto pyetje, thonë zyrtarët e ndihmës.

“Lëvizjet u bënë me aq injorancë, pa kuptuar se çfarë kërkohet në të dyja anët e zinxhirit të zbatimit”, thotë Nathaniel Raymond, drejtor ekzekutiv i Laboratorit të Kërkimeve Humanitare në Shkollën e Shëndetit Publik të Universitetit Yale.

Rubio, një mbështetës i PEPFAR dhe ndihmës së huaj gjatë karrierës së tij në Senat, mund të ketë ende një mundësi për të riparuar disa nga dëmet që ka mbikëqyrur. Por Trump i ka ofruar pak mbështetje diplomatike për ta bërë këtë dhe duket se beson më shumë pretendimin e Musk se ndihma e huaj është thelbësisht një skemë e korruptuar./ Monitor

usaid

Sondazh

Poll

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje