LIVE UPDATES
Bota

Vendimi i Trump/ Analiza e "The Economist": Çfarë ndodhi më pas me USAID?

Dy javë më vonë, në Malawi, një shtet me 20 milionë banorë në Afrikën Jugore, i cili është i shtati më i varfër në botë për GDP-në për frymë, shumica e organizatave lokale janë detyruar të ndalojnë punën.

14 Shkurt 2025, 15:20 Nga M.B
Vendimi i Trump/ Analiza e "The Economist": Çfarë ndodhi
Foto ilustruese

SHBA- Më 28 janar, sekretari i shtetit, Marco Rubio, lëshoi një “përjashtim emergjent humanitar” për të lejuar që ndihma jetë shpëtuese të përjashtohej nga ngrirja e ndihmës së huaj nga Donald Trump. Dy javë më vonë, në Malawi, një shtet me 20 milionë banorë në Afrikën Jugore, i cili është i shtati më i varfër në botë për GDP-në për frymë, shumica e organizatave lokale janë detyruar të ndalojnë punën. Rreth 5,000 persona—shumë prej tyre punonjës shëndetësorë—kanë humbur punën e tyre, thotë Mazisayko Matemba nga Programi i Edukimit për Shëndetin dhe të Drejtat, një OJQ lokale. “Presim që më shumë njerëz të infektohen dhe të fillojnë të vdesin.”

Nga Afrika e Jugut deri në Afganistan, situata është e ngjashme. Rubio lëshoi dy urdhra për të shpëtuar PEPFAR-in, një program të suksesshëm kundër AIDS-it, si dhe programe të tjera thelbësore për shëndetin, ushqimin dhe strehimin nga shkatërrimi që Elon Musk po i bën Departamentit të Efiçiencës Shtetërore (DOGE).

Musk e ka shpërbërë USAID-in me shpejtësi, por DOGE ka shkatërruar sistemet e ndihmës së huaj aq shpejt—duke mbyllur zyra, shkarkuar mijëra kontraktorë, ngrirë llogari bankare—saqë urdhrat e Rubio-s janë ende pa efekt, sipas punonjësve të ndihmës në disa vende.

“Edhe kur lëshohet një përjashtim, nuk ka mënyrë për ta zbatuar pasi sistemi i pagesave është prishur,” thotë Kate Almquist Knopf, ish-drejtoreshë e USAID për Afrikën me bazë në Nairobi.

Në Malawi, barnat antiretrovirale që financohen nga PEPFAR janë një nga arsyet kryesore pse pritshmëria e jetës është rritur nga 45 vjet në vitin 2000 në 63 vjet në vitin 2022. Në Afrikën e Jugut, 440 milionë dollarë që SHBA shpenzon çdo vit për luftimin e HIV-it dhe tuberkulozit përfaqësojnë rreth 17% të buxhetit kombëtar për trajtimin e këtyre sëmundjeve.

Jeremy Nel, i cili drejton një nga klinikat më të mëdha për HIV në Johanesburg, thotë se stafi i financuar nga PEPFAR u informua më 27 janar se nuk mund të paraqiteshin në punë. Ata ende po presin udhëzime nga USAID, por “është e paqartë nëse USAID ekziston më,” thotë ai.

“Problemi më i madh ka qenë ndërprerja e menjëhershme.”

Në të gjithë Afrikën, punonjësit e ndihmës po përpiqen të kuptojnë se sa i domosdoshëm duhet të jetë një program për të marrë mbështetjen e administratës Trump. Mund të lejohet ndihma direkte ushqimore, por çfarë ndodh me kuponët e parave për të blerë ushqime në treg? Mund të lejohet ilaçi kundër HIV-it, por si qëndron puna me programet e edukimit për të ndaluar transmetimin?

A konsiderohet shpërndarja e farave për fshatarët që do të mbeten të uritur nëse nuk mbjellin para sezonit të ardhshëm të shirave si ndihmë shpëtuese për jetën? Në Uashington, nuk ka askënd që të përgjigjet në telefon dhe të zgjidhë këto pyetje, thonë zyrtarët e ndihmës.

“Lëvizjet u bënë me aq injorancë, pa kuptuar se çfarë kërkohet në të dyja anët e zinxhirit të zbatimit”, thotë Nathaniel Raymond, drejtor ekzekutiv i Laboratorit të Kërkimeve Humanitare në Shkollën e Shëndetit Publik të Universitetit Yale.

Rubio, një mbështetës i PEPFAR dhe ndihmës së huaj gjatë karrierës së tij në Senat, mund të ketë ende një mundësi për të riparuar disa nga dëmet që ka mbikëqyrur. Por Trump i ka ofruar pak mbështetje diplomatike për ta bërë këtë dhe duket se beson më shumë pretendimin e Musk se ndihma e huaj është thelbësisht një skemë e korruptuar./ Monitor

usaid

Sondazh

Poll

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend

Grabitet me armë një bankë e nivelit të dytë në Tiranë