LIVE UPDATES
Bota

Tensioni rritet në Lindjen e Mesme! Analiza: A do t’i japin SHBA avionët F-35 Turqisë që akuzon Izraelin dhe mbështet Hamasin?

Në të njëjtën kohë, ndërsa akuzon Izraelin për gjenocid kundër palestinezëve, Ankaraja vazhdon të mohojë gjenocidin armen. Në të njëjtin kontekst, pretendimet për plane për të shndërruar Xhaminë Al-Aksa në një tempull hebre bien ndesh, sipas kritikëve, me shndërrimin e Shën Sofisë në Stamboll nga një muze në një xhami, pavarësisht reagimeve ndërkombëtare.

27 Dhjetor 2025, 11:34 Nga M.L
Tensioni rritet në Lindjen e Mesme! Analiza: A do t’i japin SHBA
Foto ilustruese

TURQI- Retorika e Ankarasë ndaj Izraelit, roli i Turqisë në Lindjen e Mesme, akuzat për mbështetjen e Hamasit dhe shqetësimet për një shitje të mundshme të avionëve luftarakë F-35 po krijojnë një sfond tensioni në rritje me implikime ndërkombëtare. Turqia, sipas një artikulli opinioni në Wall Street Journal, në fakt po zbaton shumë nga praktikat për të cilat akuzon Izraelin.

Psikologët e përshkruajnë fenomenin si "projeksion": kur Presidenti Rexhep Tajip Erdogan akuzon Izraelin se kërkon të zgjerojë kufijtë e tij dhe të krijojë një "Izrael të Madh", kritikët e tij thonë se ai po pasqyron ambicien e tij për të ringjallur Perandorinë Osmane, e cila historikisht dominoi të njëjtat zona. Kur ai pretendon se Izraeli e ka "kthyer shikimin" drejt Turqisë, ai po injoron raportet publike dhe lutjet për shkatërrimin e shtetit hebre.

Në të njëjtën kohë, ndërsa akuzon Izraelin për gjenocid kundër palestinezëve, Ankaraja vazhdon të mohojë gjenocidin armen. Në të njëjtin kontekst, pretendimet për plane për të shndërruar Xhaminë Al-Aksa në një tempull hebre bien ndesh, sipas kritikëve, me shndërrimin e Shën Sofisë në Stamboll nga një muze në një xhami, pavarësisht reagimeve ndërkombëtare.

Turqia, e cila në të kaluarën karakterizohej si "I sëmuri i madh i Evropës", tani përshkruhet si një faktor i rrezikshëm në Lindjen e Mesme, i krahasueshëm me Katarin. Ajo akuzohet për mbështetjen e forcave ekstremiste, nxitjen e paqëndrueshmërisë dhe ruajtjen e marrëdhënieve me organizatat terroriste.

Sipas raporteve, të cituara nga WSJ, Ankaraja ka ndihmuar Pakistanin kundër Indisë, dyshohet se po ndërton baza ushtarake në Sri Lanka dhe, më e rëndësishmja, po strehon dhe mbron drejtuesit e Hamasit. Një shembull tipik ishte vendimi i ambasadës turke në Tel Aviv për të ulur flamurin në gjysmë shtizë, pas vdekjes së udhëheqësit të Hamasit Ismail Haniyeh, një nga organizatorët e sulmit të 7 tetorit.

Izraeli ka shprehur kundërshtimin e tij të fortë ndaj integrimit të ushtarëve turq në një forcë shumëkombëshe në Rripin e Gazës. Sipas burimeve diplomatike, të njëjtin qëndrim ndahet privatisht nga Arabia Saudite dhe Emiratet e Bashkuara Arabe. Vlerësimi i shprehur është se, meqenëse Ankaraja mbështet Hamasin në Stamboll, mund të bëjë të njëjtën gjë në Gaza.

Mundësia e shitjes së avionëve luftarakë F-35 Turqisë është veçanërisht shqetësuese. Ambasadori i SHBA-së në Ankara, Tom Barak, raportoi së fundmi se bisedimet përkatëse ishin "produktive", ndërsa një zyrtar izraelit vlerësoi më 12 dhjetor se probabiliteti i miratimit të shitjes është afër 40%.

Pyetja që lind është pse një vend tashmë ushtarakisht i fuqishëm ka nevojë për një sistem kaq të përparuar armësh, kur vetë Erdogan flet hapur për shkatërrimin e "Izraelit sionist".

Sipas raportimeve, qeveria turke këtë vit e përfshiu Izraelin në të ashtuquajturin "Libër i Kuq", dokumenti kryesor i sigurisë kombëtare të vendit, duke e karakterizuar atë si një kërcënim ekzistencial, duke argumentuar se ai kërkon të pushtojë Anadollin. Në të njëjtën kohë, më shumë se një e treta e qytetarëve turq e konsiderojnë Izraelin kërcënimin më të madh për vendin e tyre, të ndjekur nga Shtetet e Bashkuara.

Analistët paralajmërojnë se shitja e F-35 mund të prishë ekuilibrin e fuqisë në Lindjen e Mesme dhe të minojë avantazhin ushtarak të Forcave të Armatosura Izraelite (IDF). Michael Doran, një ekspert i Lindjes së Mesme në Institutin Hudson, ka argumentuar se Uashingtoni duhet ta mbajë Izraelin dhe Turqinë sa më larg të jetë e mundur nëse dëshiron të shmangë një konflikt të ardhshëm edhe midis luftëtarëve F-35.

Historiani Bernard Lewis paralajmëroi që në vitin 2011 se Turqia mund të bëhej një fuqi kërcënuese islamike, ndërsa Irani do të ndiqte kursin e kundërt. Duke pasur parasysh se avionët izraelitë të prodhuar në Amerikë shkatërruan së fundmi avionë iranianë F-14 të vjetëruar, pikëpamja e shprehur është se do të ishte një gabim serioz të armatosej një Turqi gjithnjë e më agresive me armë amerikane edhe më të përparuara.

turqia izrael hamas

Sondazh

Poll

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj