LIVE UPDATES
Bota

Sky News: Pse Krimea është kaq e rëndësishme për Rusinë dhe Ukrainën

Gadishulli, i cili u aneksua ilegalisht nga Rusia në vitin 2014, ka qenë prej kohësh i lakmuar nga Moska, e cila dëshiron që Ukraina të dorëzojë zyrtarisht territorin si pjesë e një marrëveshjeje paqeje.

28 Prill 2025, 16:57 Nga E. D
Sky News: Pse Krimea është kaq e rëndësishme për
Vladimir Putin

UKRAINË- Gadishulli strategjik i Krimesë është vendimtar në përpjekjet e udhëhequra nga SHBA për t'i dhënë fund luftës së Rusisë në Ukrainë. Gadishulli, i cili u aneksua ilegalisht nga Rusia në vitin 2014, ka qenë prej kohësh i lakmuar nga Moska, e cila dëshiron që Ukraina të dorëzojë zyrtarisht territorin si pjesë e një marrëveshjeje paqeje.

Volodymyr Zelenskyy e ka hedhur poshtë këtë në shumë raste, duke thënë se dorëzimi zyrtar i tokës ka qenë gjithmonë një vijë e kuqe dhe bie ndesh me kushtetutën e Kievit. Por ai përballet me presion në rritje nga presidenti i SHBA-së, Donald Trump, i cili u tha gazetarëve se mendon se lideri ukrainas është gati të heqë dorë nga gadishulli. Kjo vjen pasi Trump akuzoi Zelenskyy për zgjatjen e fushës së vrasjes pasi ai u tërhoq nga një marrëveshje e propozuar.

Aneksimi rus

Në 2013-14, një kryengritje popullore pushtoi Ukrainën për disa javë, duke detyruar përfundimisht presidentin pro-Moskë Viktor Janukoviç të largohej nga detyra. Ndërsa Ukraina ishte në trazira, Vladimir Putin shfrytëzoi rastin për të dërguar trupa për të pushtuar Krimenë, një gadishull në formë diamanti në Detin e Zi.

Ato trupa mbërritën në Krime me uniforma pa shenja dhe Putin shpejt thirri një votim për bashkimin me Rusinë që Ukraina dhe Perëndimi e quajtën si të paligjshëm. Aneksimi i paligjshëm i Moskës më 18 mars 2014 u njoh ndërkombëtarisht vetëm nga disa vende, duke përfshirë Korenë e Veriut dhe Sudanin.

Në Rusi, ajo ndezi një valë patriotizmi dhe "Krym nash" që do të thotë "Krimea është e jona" u bë një thirrje tubuese. Putin e ka quajtur Krimenë “një vend të shenjtë” dhe ka ndjekur penalisht njerëz që argumentojnë publikisht se është pjesë e Ukrainës.

Pse është e rëndësishme?

Rusia ka shpenzuar shekuj duke luftuar për Krimenë. Ai u transferua nga Rusia në Ukrainë në 1954 nga udhëheqësi sovjetik Nikita Hrushovi, kur të dy ishin pjesë e BRSS. Në vitin 1991, kur Bashkimi Sovjetik u shemb, gadishulli u bë pjesë e Ukrainës së pavarur. Në kohën kur Rusia e pushtoi, Krimea ishte pjesë e Ukrainës për 60 vjet dhe ishte bërë pjesë e identitetit të vendit.

Zelenskyy është zotuar se Rusia nuk do të jetë në gjendje të vjedhë gadishullin. Për të dyja palët, Krimea është çelësi për kontrollin e aktiviteteve në Detin e Zi, i cili është një korridor kritik për drithërat dhe mallrat e tjera në botë.

Çfarë roli luan Krimea në luftë?

Përpara pushtimit të plotë të Rusisë në shkurt 2022, Moska vendosi trupa dhe armë në Krime, duke lejuar forcat e saj të kapnin shpejt pjesë të mëdha të Ukrainës jugore në javët e para të luftës. Gadishulli shpejt u bë një fushë beteje, me Ukrainën që nisi sulme me dronë dhe e bombardoi atë në përpjekje për të hequr kontrollin e Moskës në territor.

Sulmet kishin në shënjestër flotën ruse të Detit të Zi, si dhe depot e municioneve, fushat ajrore dhe asetin e çmuar të Putinit, Urën e Kerçit që lidh Krimenë me Rusinë e cila u godit në tetor 2022 dhe përsëri në korrik 2023. Sipas sondazheve të fundit, publiku ukrainas në masë të madhe pranon se toka duhet të cedohet si pjesë e çdo marrëveshjeje që i jep fund luftës, sepse nuk ka asnjë mënyrë për ta rimarrë atë ushtarakisht.

Por disa në Ukrainë mendojnë se dhënia e tokës do të ishte vetëm e përkohshme. Ndryshe nga një koncesion territorial, një dorëzim formal i Krimesë do ta bënte pothuajse të pamundur për Ukrainën që të rifitonte gadishullin përsëri në të ardhmen.

Është e paqartë nëse marrëveshja e paqes e Trump do të përfshinte njohjen zyrtare të Krimesë nga SHBA si ruse, por në një intervistë me revistën Time të premten, udhëheqësi amerikan tha se Krimeja do të qëndrojë me Rusinë.

Ai shtoi: “Zelenskyy e kupton këtë dhe të gjithë e kuptojnë se ka qenë me ta për një kohë të gjatë”.

Çfarë mendojnë njerëzit që jetojnë atje?

Para luftës, rreth dy milionë njerëz jetonin në Krime. Rreth 12% e tyre ishin tatarë, indigjenë turqishtfolës. Grupe të mëdha tartarësh u dëbuan nga Krimea nga udhëheqësi sovjetik Josef Stalin në fund të Luftës së Dytë Botërore për bashkëpunim të dyshuar me nazistët.

Që nga fillimi i luftës në Ukrainë, disa tatarë të Krimesë janë bashkuar me forcat e armatosura të Ukrainës, duke shërbyer në Batalionin e Krimesë -një njësi vullnetare që përbëhet kryesisht nga tatarët e Krimesë dhe u formua pas pushtimit të Rusisë në vitin 2014.

Megjithatë, një pjesë e madhe e demografisë që aktualisht jeton në Krime është ruse. Që nga viti 2014, deri në 800,000 rusë janë shpërngulur në gadishull dhe rreth 100,000 ukrainas janë larguar, raportoi Unioni ukrainas i Helsinkit për të Drejtat e Njeriut në 2023. Përfaqësuesi i përhershëm i Zelenskyy për Krimenë tha gjithashtu në vitin 2023 se nga 500,000 deri në 800,000 rusë ishin zhvendosur që nga aneksimi i saj./Sky News

lufta ukraine-rusi

Sondazh

Poll
MË SHUMË

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Shiko video te tjera