LIVE UPDATES
Bota

ANALIZA- Si inteligjenca artificiale lëshon lajme të rreme duke ndryshuar atë që shohim rreth nesh

Nëse ndonjë imazh mund të fabrikohet dhe manipulohet, si mund të besojmë çdo gjë që shohim?

30 Shtator 2023, 07:44 Nga A.B
ANALIZA- Si inteligjenca artificiale lëshon lajme të rreme duke
foto ilustruese

SHBA-Në një epokë ku inteligjenca artificiale imiton realitetin në gjithnjë e më shumë detaje, qoftë përmes fotografive, videove apo regjistrimeve audio, e vërteta bëhet gjithnjë e më e vështirë për t'u dalluar. Si mund ta gjejmë atë?

“Ekspertët kanë frikë se teknologjia mund të përshpejtojë gërryerjen e besimit në media, qeveri dhe shoqëri. Nëse ndonjë imazh mund të fabrikohet – dhe të manipulohet – si mund të besojmë çdo gjë që shohim?” thonë Tiffany Hsu dhe Steven Lee Myers në artikullin e tyre në New York Times.

E vërteta është se thjesht duke kërkuar në google termin AI, shumica e artikujve që shfaqen si diskutime të hapura për mënyrën se si AI funksionon për ne, ose se si do të na vjedhë punët tona në të ardhmen. Me një vështrim të dytë më të ftohtë, ne mund ta shikojmë inteligjencën artificiale si një mjet që mund të sjellë vërtet shumë pozitive në jetën tonë të përditshme, duke e thjeshtuar atë, por që në e njëjta kohë mund të veprojë kontrolluese dhe mashtruese ndaj masave.

Por le të fillojmë nga fillimi:

Çfarë është inteligjenca artificiale?

Kur shumica e njerëzve dëgjojnë termin inteligjencë artificiale, gjëja e parë që ata zakonisht mendojnë janë robotët. Në fakt inteligjenca artificiale, AI, i referohet teknologjisë që simulon inteligjencën njerëzore, me funksionet e saj të koduara në softuer. Këto ditë, ky kod është i ngulitur në shumë nga aktivitetet tona në internet, nga aplikacionet e ndërmarrjeve të bazuara në renë kompjuterike deri te aplikacionet që gjenden në pajisjet tona celulare inteligjente.

Viti 2022 solli inteligjencën artificiale në ballë të të gjitha bisedave tona, pasi e prezantoi publikun me aplikacionet e Transformerit të Para-Trajnimit Gjenerativ, më i popullarizuari është ChatGPT i OpenAI. Apeli i përhapur dhe në rritje i ChatGPT e ka bërë atë sinonim të AI në mendjet e shumicës së konsumatorëve.

 Megjithatë, ajo përfaqëson vetëm një pjesë të vogël të mënyrave në të cilat teknologjia e inteligjencës artificiale përdoret sot. Si mjet aplikimet e tij janë të pafundme. Nga kujdesi shëndetësor, tek sugjerimi i dozave të barnave, identifikimi i trajtimeve dhe ndihma në operacione, tek makinat që drejtojnë vetë dhe mbrojtja kundër mashtrimit financiar. Sot, sigurisht, edhe pse e ardhmja nuk është e largët, inteligjenca artificiale ka depërtuar, duke u zhvilluar njëkohësisht,

Si po riformëson botën tonë inteligjenca artificiale

Ne shohim vazhdimisht imazhe, foto, video dhe madje edhe regjistrime të njerëzve që qarkullojnë në internet, por që në fund të fundit janë krijime të inteligjencës artificiale. Në fakt, javën e kaluar një seri imazhesh të reja të AI treguan Papën duke shijuar një gotë të madhe birre. Duart dukeshin kryesisht normale - përveç unazës së martesës në gishtin e mesit. Kjo ishte pika e vetme në foto që tregonte se imazhi ishte krijuar nga inteligjenca artificiale.

Të metat në imazhe dikur ishin paralajmërues të falsifikimit ose imazheve sintetike, por progresi i vazhdueshëm po i eliminon ato, duke i bërë krijimet e AI më të vështira për t'u dalluar. Në ditët e sotme, kufijtë midis realitetit dhe gënjeshtrës janë aq të paqarta saqë nuk perceptohen menjëherë dhe fiktive imiton pothuajse plotësisht atë ekzistuesin. Implikimet e sa më sipër shtrihen nga profesionet tek besimi si vlerë.

Për vite me radhë, ekspertët prisnin që robotët e AI të zëvendësonin kryesisht punët me aftësi të ulëta. Detyrat që kërkonin shumë kreativitet apo njohuri njerëzore konsideroheshin relativisht të sigurta. Ky nuk është më rasti: gjenerata e re e sistemeve të "inteligjencës artificiale gjeneruese" si ChatGPT, LaMDA ose Midjourney mund të gjenerojnë tekst, kod ose imazhe bindëse nga e para.

Por rritja e teknologjisë e aftë për të prodhuar përmbajtje të rreme bindëse ngre gjithashtu më shumë shqetësime, madje edhe më të errëta. Ndërsa bëhet gjithnjë e më e vështirë të dallosh se çfarë është e vërtetë dhe çfarë është e rreme, ekspertët shqetësohen se aktorët keqdashës mund ta përdorin këtë teknologji për të përforcuar dezinformatat në internet. Vetë Sam Altman, CEO i kompanisë teknologjike OpenAI, ka paralajmëruar se inteligjenca artificiale "mund të përdoret për dezinformim në shkallë të gjerë." Shkencëtari kompjuterik Roos u bëri jehonë këtyre shqetësimeve, duke vënë në dukje se aktualisht, dezinformimi prodhohet kryesisht nga njerëz që punojnë në "fabrikat e trolleve", të cilët krijojnë dhe përhapin informacione të rreme dhe ndërhyjnë në diskutimet online në mediat sociale. "Nëse dhe kur, kjo mund të automatizohet në një shkallë masive, kjo ngre një nivel krejtësisht të ri shqetësimi," tha ai për Deutsche Welle.

Qeveritë dhe kompanitë po përdorin gjithashtu gjithnjë e më shumë inteligjencën artificiale për të automatizuar proceset e vendimmarrjes - duke përfshirë ato me pasoja potencialisht në ndryshim të jetës, të tilla si vendosja se kush merr një punë, kush merr mirëqenie ose kush lirohet herët nga burgu. Megjithatë, ndryshe nga njerëzit, AI nuk e rregullon sjelljen e saj bazuar në mënyrën se si perceptohet nga të tjerët ose duke iu përmbajtur standardeve morale. Procesi i vendimmarrjes së tij bazohet në një model të pandryshueshëm, të pandikuar nga ndërveprimet dinamike, të nuancuara shoqërore që ndikojnë vazhdimisht në sjelljen njerëzore. Studiuesit po punojnë në programimin e inteligjencës artificiale për të përfshirë etikën.

Celina Bottino, drejtore e projektit në Institutin e Teknologjisë dhe Shoqërisë në Rio de Zhaneiro, paralajmëroi në një deklaratë për Deutsche Welle se “kjo është një fushë ku duhet të jemi shumë të kujdesshëm dhe të përdorim AI (Inteligjencën Artificiale) me përgjegjësi”. Sistemet e sotme të AI analizojnë sasi të mëdha për të bërë parashikime. Kjo i bën ato shumë efektive në fusha të caktuara. Por studimet kanë treguar gjithashtu se ato janë të prirura për të riprodhuar ose përkeqësuar paragjykimet dhe diskriminimin ekzistues nëse lihen të pakontrolluar.

Besimi në inteligjencën artificiale

Ndërsa përmbajtja e krijuar nga AI vazhdon të riformësojë realitetin tonë dixhital, për të zbutur rreziqet që lidhen me këto media sintetike dhe për të ruajtur integritetin e sferës dixhitale, është jetike për individët, organizatat dhe qeveritë të zhvillojnë strategji dhe mjete që promovojnë transparencën, vërtetimin dhe aftësia për të përdorur inteligjencën artificiale. Disa nga masat e mundshme që mund të vendosim përfshijnë:

• Inkurajimi i të menduarit kritik mund t'i ndihmojë njerëzit të dallojnë më mirë vërtetësinë e përmbajtjes që konsumojnë dhe të zvogëlojnë ndikimin e keqinformimit. Kështu është edhe mësimi i mëtejshëm për etikën e medias.

• Zhvillimi i teknologjive që mund të gjurmojnë dhe verifikojnë origjinën e përmbajtjes dixhitale, si p.sh. filigrani, mund të ndihmojë në përcaktimin e origjinalitetit të medias dhe në zbutjen e efekteve të përmbajtjes së krijuar nga AI.

• Vendosja e udhëzimeve dhe rregulloreve etike për zhvillimin dhe përdorimin e përmbajtjes së krijuar nga AI mund të ndihmojë në parandalimin e keqpërdorimit të saj për qëllime keqdashëse. SHBA, Britania e Madhe dhe BE-ja kanë nxjerrë manuale përkatëse të rregullave dhe legjislacionit, por ato po ecin më ngadalë se teknologjia.

• Inkurajimi i bashkëpunimit ndërmjet zhvilluesve të teknologjisë, politikëbërësve dhe palëve të tjera të interesuara mund të promovojë një qasje më të përgjegjshme ndaj përmbajtjes së krijuar nga AI dhe të sigurojë që përfitimet e saj të mundshme të realizohen duke minimizuar rreziqet./Dosja.al

inteligjenca artificiale

Sondazh

Poll

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale