LIVE UPDATES
Bota

Shkatërrimi i Fordow/ Analiza: Pse Trump ngurron të japë miratimin për bombën GBU-57

Trump-it i është thënë se hedhja e GBU-57, një bombë 13.6 tonëshe, do ta eliminonte në mënyrë efektive Fordow-in, por ai nuk duket se është plotësisht i bindur dhe ka vonuar dhënien e miratimit të tij, duke shpresuar se kërcënimi i përfshirjes së SHBA-së do ta çojë Iranin në bisedime.

19 Qershor 2025, 17:39 Nga E. D
Shkatërrimi  i Fordow/ Analiza: Pse Trump ngurron të japë
foto ilustruese

SHBA- Presidenti amerikan u ka thënë zyrtarëve të Departamentit të Mbrojtjes se një sulm me të ashtuquajturën bombë "shkatërruese bunkerësh" ndaj impiantit të pasurimit të uraniumit në Fordow të Iranit do të kishte kuptim për SHBA-në vetëm nëse suksesi do të ishte i garantuar. Trump-it i është thënë se hedhja e GBU-57, një bombë 13.6 tonëshe, do ta eliminonte në mënyrë efektive Fordow-in, por ai nuk duket se është plotësisht i bindur dhe ka vonuar dhënien e miratimit të tij, duke shpresuar se kërcënimi i përfshirjes së SHBA-së do ta çojë Iranin në bisedime.

Efektiviteti i GBU-57 ka qenë objekt debati në Pentagon që kur Trump mori detyrën, sipas dy zyrtarëve të Departamentit të Mbrojtjes, të cilëve iu tha se ndoshta vetëm një armë bërthamore taktike mund ta shkatërronte Fordow, duke pasur parasysh sa thellë është varrosur objekti. Trump nuk po e shqyrton përdorimin e një arme bërthamore taktike dhe kjo mundësi nuk u ngrit nga Sekretari i Mbrojtjes Pete Hegseth dhe kryetari i Shefave të Përbashkët të Shtabit, Gjenerali Dan Kaine, gjatë takimeve të tyre në dhomën e krizave të Shtëpisë së Bardhë. 

Bomba nuk do të depërtojë mjaftueshëm thellë nën tokë

Megjithatë, zyrtarët e mbrojtjes të informuar zbuluan se përdorimi i bombave konvencionale, madje edhe si pjesë e një pakete më të gjerë sulmesh me shumë GBU-57, nuk do të depërtonte mjaftueshëm thellë nën tokë dhe do të shkaktonte vetëm dëme të kufizuara, të mjaftueshme për të shembur tunelet dhe për t'i mbuluar ato nga rrënojat.

Ata që morën pjesë në konferencën informative dëgjuan se shkatërrimi i plotë i Fordow, të cilin inteligjenca izraelite vlerëson se arrin një thellësi deri në 90 metra, do të kërkonte që SHBA-të të "zbutnin" tokën me bomba konvencionale dhe më pas të hidhnin një bombë taktike bërthamore nga një bombardues B2 për të eliminuar të gjithë objektin një skenar që Trump nuk po e merr në konsideratë.

Vlerësimet u kryen nga Agjencia për Reduktimin e Kërcënimeve të Mbrojtjes (DTRA), një agjenci e Departamentit të Mbrojtjes që testoi GBU-57 dhe shqyrtoi kufizimet e urdhrit ushtarak amerikan kundër disa objekteve nëntokësore.

Situata nxjerr në pah natyrën komplekse të një sulmi të tillë dhe suksesin që do ta shoqëronte atë, refuzimi i GBU-57 ka të ngjarë të kufizojë aftësinë e Iranit për të siguruar uranium të gradës së armëve për disa vite, por nuk do ta përfundojë plotësisht programin.

Çaktivizimi i Fordow-t  qoftë diplomatikisht apo ushtarakisht shihet si thelbësor për të parandaluar Iranin nga blerja e armëve bërthamore, pasi Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë Atomike (IAEA) njoftoi se objekti kishte pasuruar uranium në 83.7% afër 90% të kërkuar për armët bërthamore. Çdo përpjekje për të shkatërruar Fordow do të kërkonte përfshirjen e SHBA-së, pasi Izraeli nuk ka municione ose avionë për të goditur një strukturë kaq të thellë.

Vështirësia e përdorimit të GBU-57 për të synuar Fordow, sipas dy zyrtarëve të njohur me informimin e DTRA-s, është pjesërisht për shkak të karakteristikave të objektit, i cili është varrosur brenda një mali dhe faktit se bomba nuk është përdorur kurrë në një situatë të ngjashme.

“Nuk do të ishte e realizueshme”, tha ish-zëvendësdrejtori i DTRA-s. 

Bomba njihet si shkatërruese bunkerësh sepse është projektuar për të shkatërruar bunkerë nëntokësorë, por mund të mbahet vetëm nga një bombardues B2, i cili kërkon epërsi ajrore dhe një sinjal të qëndrueshëm GPS për tu fiksuar te objektivi.

Ndërsa Izraeli pretendon se ka vendosur epërsi ajrore ndaj Iranit, një sulm i suksesshëm do të kërkonte eliminimin paraprak të çdo bllokimi të GPS-it dhe sistemeve të tjera mbrojtëse, si dhe depërtimin e bombës GBU-57 mjaftueshëm thellë për të neutralizuar objektin.

Irani ndërtoi uzinën e tij të pasurimit të uraniumit në Fordow nën tokë për ta mbrojtur atë nga sulmet ajrore. Në vitin 1981, Izraeli bombardoi një uzinë bërthamore pranë Bagdadit, e cila ishte mbi tokë, me qëllim që të parandalonte Irakun nga zhvillimi i armëve bërthamore.

Në vitet e fundit, Izraeli ka hartuar plane të ndryshme për të shkatërruar Fordow pa ndihmën e SHBA-së. Në një rast, ai propozoi dërgimin e helikopterëve komando për të pushtuar dhe hedhur në erë objektin një opsion që Trump e ka hedhur poshtë, sipas njerëzve të njohur me çështjen.

lufta ne lindjen e mesme

Sondazh

Poll

Drejtori i Hekurudhave, Ergys Verdho paraqitet në SPAK

Drejtori i Hekurudhave, Ergys Verdho paraqitet në SPAK

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit