LIVE UPDATES
Bota

Raketa më e fuqishme ndonjëherë gati të provojë një fluturim të dytë/ Çfarë ka ndryshuar nga prova e parë që dështoi?

Kompania private hapësinore e Elon Musk shpreson për një performancë më të mirë ditën e premte të raketës gjigante, e cila është më e fuqishmja që ka fluturuar ndonjëherë.

16 Nëntor 2023, 22:10 Nga r.ll
Raketa më e fuqishme ndonjëherë gati të provojë
raketa starship

SHBA- SpaceX po përgatitet për provën e dytë të Starship, raketës gjigante që po ndërtohet për të çuar astronautët e NASA-s në sipërfaqen e Hënës. 

Administrata Federale e Aviacionit dha miratimin rregullator për nisjen të mërkurën, duke bërë një përpjekje për fluturim të premten në mëngjes.

Kompania private hapësinore e Elon Musk shpreson për një performancë më të mirë ditën e premte të raketës gjigante, e cila është më e fuqishmja që ka fluturuar ndonjëherë.

Çfarë duhet të dini për lançimin.

Starship niset nga Boca Chica, Teksas, një vend në bregun e Gjirit të Meksikës pranë qytetit të Brownsville që SpaceX e ka quajtur Starbase. Fluturimi mund të kryhet që në orën 8 të mëngjesit me orën lindore të premten. SpaceX do të transmetojë lëshimin drejtpërdrejt në X, rrjeti social i njohur më parë si Twitter që është gjithashtu në pronësi të zotit Musk.

Ekziston një segment koher prej dy orësh gjatë së cilës SpaceX mund të niset. Misionet testuese shpesh ngrihen më vonë se ky segment kohor pasi menaxherët e fluturimit punojnë për të siguruar që sistemet funksionojnë siç janë projektuar. Nëse fluturimi është plotësisht i suksesshëm, Starship do të përfundojë një udhëtim të pjesshëm rreth Tokës përpara se të bjerë në Oqeanin Paqësor jashtë ishullit Kauai.

Çfarë është Starship?

Për NASA-n, Starship është një tokëzues hënor i ardhshëm për astronautët nën misionin Artemis. Por për Musk, themeluesin dhe shefin ekzekutiv të SpaceX, automjeti është qendror në vizionin e tij për të çuar kolonët në planetin e Marsit. Kjo do të thotë që Starship duhet të jetë i madh. I vendosur në krye të asaj që SpaceX e quan një përforcues Super Heavy, sistemi i raketave Starship do të jetë, pothuajse në çdo masë, më i madhi dhe më i fuqishmi ndonjëherë. Është raketa më e lartë e ndërtuar ndonjëherë: 121 metra e lartë, më e lartë edhe se Statuja e Lirisë duke përfshirë edhe piedestalin.

Është projektuar të jetë tërësisht i ripërdorshëm. Përforcuesi Super Heavy do të përdoret shumë si ato për raketat më të vogla Falcon 9 të SpaceX, dhe Starship do të jetë në gjendje të kthehet nga hapësira duke lëvizur nëpër atmosferë si një zhytës qiellor përpara se të rrotullohet në një pozicion vertikal për ulje.

Çfarë shkoi keq gjatë fluturimit të parë të Starship?

Fillimisht ishte reja masive kafe që u përhap nga poshtë raketës ndërsa motorët e saj u ndezën. Ai përmbante papastërti, shkëmbinj dhe madje edhe copa betoni të madhësisë së një guri që forca e shtytjes së raketës nxori nga poshtë piedestalit të lëshimit. Dhe më pas, teksa Starship u ngrit në ajër, u përkul anash. Tre nga 33 motorët e përforcuesit dështuan të niseshin dhe shtytja e pabalancuar shkaktoi ngjitjen e përkulur.

Starship pastroi kullën e nisjes dhe më pas për pjesën më të madhe të minutës tjetër, fluturimi dukej se po shkonte mirë. Por kishte shenja se më shumë po shkonte keq. Kamerat e drejtuara në fund të Starship dukej se tregonin se gjashtë nga motorët kishin dështuar. Përforcuesi duhej të ndahej nga faza e sipërme në 2 minuta e 52 sekonda pas fluturimit, por nuk u bë kurrë. Në vend të kësaj, Starship filloi të binte ngadalë dhe një minutë më vonë, eksplozivët që synonin të shkatërronin një raketë që kishte dalë jashtë kursit më në fund shpërtheu. Një javë më vonë, Musk ofroi përgjigje paraprake për atë që kishte shkuar keq gjatë një sesioni pyetje-përgjigje në Twitter, tani i quajtur X.
"Disa lajme të mira këtu," tha ai. "Marzhet strukturore të automjetit duket të jenë më të mira nga sa prisnim," duke treguar momentet e fluturimit. “Mjeti në fakt po bën salto drejt fundit dhe ende qëndron i paprekur,” tha ai.

Çfarë ka ndryshuar SpaceX për këtë fluturim Starship?

Në pamje të parë, raketa Starship në platformën e lëshimit për të premten duket si e njëjta raketë gjigante që u nis në prill.  Motorët e fazës së sipërme të Starship do të ndizen ndërsa përforcuesi është ende i lidhur dhe disa nga motorët përforcues janë ende duke ndezur, duke përmirësuar potencialisht performancën e raketës.

SpaceX gjithashtu bëri ndryshime në dizajnin e raketës për të parandaluar rrjedhjet e karburantit dhe zjarret, dhe bëri përmirësime në sistemin e përfundimit të fluturimit që u desh shumë kohë për të shkatërruar Starship.

Për platformën e lëshimit, për të parandaluar që motorët e raketave të shkatërrojnë betonin poshtë dhe të dërgojnë një re tjetër mbeturinash dhe pluhuri, SpaceX ka shtuar një strukturë që përbëhet nga dy pllaka me vrima në pllakën e sipërme. “Në thelb, një kokë dushi masive, super e fortë, e drejtuar lart,” tha Musk. Qindra mijëra litra ujë të spërkatur lart nga ky sistem do të veprojnë si një jastëk që thith nxehtësinë dhe forcën e motorëve të raketave, duke mbrojtur çelikun dhe betonin.

Marrë nga The New York Times.

space x elon musk starship

Sondazh

Poll

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!