LIVE UPDATES
Bota

Raketa më e fuqishme ndonjëherë gati të provojë një fluturim të dytë/ Çfarë ka ndryshuar nga prova e parë që dështoi?

Kompania private hapësinore e Elon Musk shpreson për një performancë më të mirë ditën e premte të raketës gjigante, e cila është më e fuqishmja që ka fluturuar ndonjëherë.

16 Nëntor 2023, 22:10 Nga r.ll
Raketa më e fuqishme ndonjëherë gati të provojë
raketa starship

SHBA- SpaceX po përgatitet për provën e dytë të Starship, raketës gjigante që po ndërtohet për të çuar astronautët e NASA-s në sipërfaqen e Hënës. 

Administrata Federale e Aviacionit dha miratimin rregullator për nisjen të mërkurën, duke bërë një përpjekje për fluturim të premten në mëngjes.

Kompania private hapësinore e Elon Musk shpreson për një performancë më të mirë ditën e premte të raketës gjigante, e cila është më e fuqishmja që ka fluturuar ndonjëherë.

Çfarë duhet të dini për lançimin.

Starship niset nga Boca Chica, Teksas, një vend në bregun e Gjirit të Meksikës pranë qytetit të Brownsville që SpaceX e ka quajtur Starbase. Fluturimi mund të kryhet që në orën 8 të mëngjesit me orën lindore të premten. SpaceX do të transmetojë lëshimin drejtpërdrejt në X, rrjeti social i njohur më parë si Twitter që është gjithashtu në pronësi të zotit Musk.

Ekziston një segment koher prej dy orësh gjatë së cilës SpaceX mund të niset. Misionet testuese shpesh ngrihen më vonë se ky segment kohor pasi menaxherët e fluturimit punojnë për të siguruar që sistemet funksionojnë siç janë projektuar. Nëse fluturimi është plotësisht i suksesshëm, Starship do të përfundojë një udhëtim të pjesshëm rreth Tokës përpara se të bjerë në Oqeanin Paqësor jashtë ishullit Kauai.

Çfarë është Starship?

Për NASA-n, Starship është një tokëzues hënor i ardhshëm për astronautët nën misionin Artemis. Por për Musk, themeluesin dhe shefin ekzekutiv të SpaceX, automjeti është qendror në vizionin e tij për të çuar kolonët në planetin e Marsit. Kjo do të thotë që Starship duhet të jetë i madh. I vendosur në krye të asaj që SpaceX e quan një përforcues Super Heavy, sistemi i raketave Starship do të jetë, pothuajse në çdo masë, më i madhi dhe më i fuqishmi ndonjëherë. Është raketa më e lartë e ndërtuar ndonjëherë: 121 metra e lartë, më e lartë edhe se Statuja e Lirisë duke përfshirë edhe piedestalin.

Është projektuar të jetë tërësisht i ripërdorshëm. Përforcuesi Super Heavy do të përdoret shumë si ato për raketat më të vogla Falcon 9 të SpaceX, dhe Starship do të jetë në gjendje të kthehet nga hapësira duke lëvizur nëpër atmosferë si një zhytës qiellor përpara se të rrotullohet në një pozicion vertikal për ulje.

Çfarë shkoi keq gjatë fluturimit të parë të Starship?

Fillimisht ishte reja masive kafe që u përhap nga poshtë raketës ndërsa motorët e saj u ndezën. Ai përmbante papastërti, shkëmbinj dhe madje edhe copa betoni të madhësisë së një guri që forca e shtytjes së raketës nxori nga poshtë piedestalit të lëshimit. Dhe më pas, teksa Starship u ngrit në ajër, u përkul anash. Tre nga 33 motorët e përforcuesit dështuan të niseshin dhe shtytja e pabalancuar shkaktoi ngjitjen e përkulur.

Starship pastroi kullën e nisjes dhe më pas për pjesën më të madhe të minutës tjetër, fluturimi dukej se po shkonte mirë. Por kishte shenja se më shumë po shkonte keq. Kamerat e drejtuara në fund të Starship dukej se tregonin se gjashtë nga motorët kishin dështuar. Përforcuesi duhej të ndahej nga faza e sipërme në 2 minuta e 52 sekonda pas fluturimit, por nuk u bë kurrë. Në vend të kësaj, Starship filloi të binte ngadalë dhe një minutë më vonë, eksplozivët që synonin të shkatërronin një raketë që kishte dalë jashtë kursit më në fund shpërtheu. Një javë më vonë, Musk ofroi përgjigje paraprake për atë që kishte shkuar keq gjatë një sesioni pyetje-përgjigje në Twitter, tani i quajtur X.
"Disa lajme të mira këtu," tha ai. "Marzhet strukturore të automjetit duket të jenë më të mira nga sa prisnim," duke treguar momentet e fluturimit. “Mjeti në fakt po bën salto drejt fundit dhe ende qëndron i paprekur,” tha ai.

Çfarë ka ndryshuar SpaceX për këtë fluturim Starship?

Në pamje të parë, raketa Starship në platformën e lëshimit për të premten duket si e njëjta raketë gjigante që u nis në prill.  Motorët e fazës së sipërme të Starship do të ndizen ndërsa përforcuesi është ende i lidhur dhe disa nga motorët përforcues janë ende duke ndezur, duke përmirësuar potencialisht performancën e raketës.

SpaceX gjithashtu bëri ndryshime në dizajnin e raketës për të parandaluar rrjedhjet e karburantit dhe zjarret, dhe bëri përmirësime në sistemin e përfundimit të fluturimit që u desh shumë kohë për të shkatërruar Starship.

Për platformën e lëshimit, për të parandaluar që motorët e raketave të shkatërrojnë betonin poshtë dhe të dërgojnë një re tjetër mbeturinash dhe pluhuri, SpaceX ka shtuar një strukturë që përbëhet nga dy pllaka me vrima në pllakën e sipërme. “Në thelb, një kokë dushi masive, super e fortë, e drejtuar lart,” tha Musk. Qindra mijëra litra ujë të spërkatur lart nga ky sistem do të veprojnë si një jastëk që thith nxehtësinë dhe forcën e motorëve të raketave, duke mbrojtur çelikun dhe betonin.

Marrë nga The New York Times.

space x elon musk starship

Sondazh

Poll

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje