LIVE UPDATES
Bota

Pse mijëra kompani iraniane janë regjistruar në Gjeorgji?

Bizneset iraniane të regjistruara në Gjeorgji janë të përfshira në gjithçka, duke nisur nga ndërtimi e logjistika, deri te mikpritja dhe madje edhe klubet e natës, thuhet në të dhënat publike që i ka parë Shërbimi gjeorgjian i Radios Evropa e Lirë.

24 Tetor 2025, 08:21 Nga E. D
Pse mijëra kompani iraniane janë regjistruar në Gjeorgji?
foto ilustruese

GJEORGJIA- Pothuajse 13.000 kompani iraniane janë regjistruar në Gjeorgji në vetëm disa adresa duke rritur shqetësimet se Teherani po e përdor shtetin e Kaukazit Jugor për të shmangur sanksionet ndërkombëtare. Bizneset iraniane të regjistruara në Gjeorgji janë të përfshira në gjithçka, duke nisur nga ndërtimi e logjistika, deri te mikpritja dhe madje edhe klubet e natës, thuhet në të dhënat publike që i ka parë Shërbimi gjeorgjian i Radios Evropa e Lirë.

Numri i kompanive iraniane të regjistruara në Gjeorgji është rritur ndjeshëm gjatë dekadës së fundit, duke përkuar me vendosjen e sanksioneve ndërkombëtare ndaj Republikës Islamike lidhur me programin e saj bërthamor. Këto masa vendosin kufizime ndaj individëve të huaj, kompanive dhe qeverive, duke ua ndaluar që të dërgojnë apo pranojnë fonde nga Irani. Shkelësit mund të përballen me dënime të ashpra financiare dhe me ndjekje penale.

Në korrik, organizata joqeveritare gjeorgjiane, Civic IDEA, publikoi një hulumtim përmes së cilit akuzoi partinë në pushtet Ëndrra Gjeorgjiane se po u lejonte bizneseve iraniane disa të lidhura me forcat e armatosura të Iranit – që të përdorin Gjeorgjinë si “një pikë strategjike transiti” për të shmangur sanksionet ndërkombëtare dhe për të dërguar para në Teheran. Autoritetet gjeorgjiane nuk iu përgjigjën kërkesës së REL-it për koment.

Tregtia, sanksionet dhe Gjeorgjia

Deri në qershor të këtij viti, mbi 12.800 biznese iraniane ishin të regjistruara në Gjeorgji, sipas të dhënave publike. Pothuajse të gjitha këto biznese janë plotësisht në pronësi iraniane. Numri i saktë i kompanive iraniane që operojnë aktualisht në Gjeorgji është i paqartë.

Kompanitë iraniane nisën të jenë aktive në Gjeorgji rreth vitit 2009. Nga viti 2012 deri më 2019 kishte një rritje të regjistrimeve të kompanive iraniane në Gjeorgji, që përkon me zbatimin e sanksioneve të ashpra ndërkombëtare ndaj Teheranit.

Në atë kohë, raportimet mediale kishin lidhur disa kompani amerikane me Gardën Revolucionare Islamike – që është një degë e fuqishme e forcave të armatosura iraniane dhe që luan një rol të rëndësishëm në ekonomi – të sanksionuar nga SHBA-ja, duke sugjeruar se këto biznese i ofronin Teheranit qasje të drejtpërdrejtë në tregjet perëndimore.

Gjeorgjia ashpërsoi rregullat bankare për iranianët dhe përkohësisht pezulloi udhëtimet pa viza. Por, investimet iraniane në Gjeorgji rinisën pas marrëveshjes bërthamore të vitit 2015 mes Teheranit dhe fuqive botërore, veçmas në patundshmëri, transport dhe ndërtim. Vendimi i Uashingtonit për të rivendosur sanksionet e ashpra ndaj Teheranit më 2018 bëri pak për të dekurajuar investimet iraniane në Gjeorgji.

Investimet iraniane kanë përkuar me rritjen e tregtisë midis Tbilisit dhe Teheranit. Në mes viteve 2022 dhe 2024, tregtia dypalëshe u rrit për 23 për qind. Importet nga Irani arritën në rreth 30 milionë dollarë më 2024, kryesisht në produkte bujqësore dhe ushqimore. Në disa sektorë, Irani ka një pjesë të konsiderueshme të furnizimeve të brendshme të Gjeorgjisë, me 13 për qind të importeve të gjalpit, 45 për qind të rrushit të thatë dhe 85 për qind të hurmave.

Vlera e importeve iraniane të naftës dhe produkteve të tij pothuajse u trefishua nga 683.000 dollarë më 2020 në rreth 2 milionë më 2024. Kjo ndodhi pavarësisht paralajmërimit të presidentit amerikan, Donald Trump, në maj se çdo shtet që tregton naftë iraniane do të përballej me sanksione dytësore.

Në ueb-faqet tregtare iraniane, që janë të qasshme, bizneset hapur inkurajohen që të regjistrojnë kompani në Gjeorgji, veçmas pranë porteve, për të ulur kostot dhe për riorientuar eksportet. Disa madje përshkruajnë strategji për të ribrenduar mallrat iraniane si “Made in Georgia” para se t’i nisin drejt tregjeve perëndimore.

Adresa të dyshimta

Mijëra biznese iraniane në Gjeorgji janë regjistruar vetëm në disa adresa, përfshirë në kryeqytet, Tbilisi, por edhe në disa fshatra të largëta, thuhet në të dhënat zyrtare. Pothuajse 700 kompani iraniane janë regjistruar në një ndërtesë të vetme banimi në Tbilisi, pa asnjë gjurmë se ka aktivitet në atë vend. Aktivitetet e deklaruara të këtyre bizneseve variojnë nga logjistika e turizmi, deri te bizhuteritë, blegtoria dhe teknologjia e informacionit. Megjithatë, nuk ka asnjë dëshmi fizike që mund të vërtetojë ekzistencën e këtyre kompanive.

Një model i ngjashëm vërehet edhe në Dunta, një fshat i largët me rreth 100 banorë në perëndim të Gjeorgjisë. Në këtë fshat, rreth 800 biznese iraniane janë regjistruar. Shumica e këtyre kompanive janë të përfshira në transportimin e mallrave, disa prej të cilave marrin leje për transport ndërkombëtar nga autoritetet, sipas të dhënave publike.

Ndërkaq, mbi 800 kompani iraniane janë të regjistruara në Untsa, një fshat me rreth 300 banorë në jugperëndim të Gjeorgjisë. Sipas të dhënave publike, adresat në këtë fshat janë përdorur edhe nga migrantët rusë që po synojnë të përfitojnë nga politikat e favorshme fiskale të Gjeorgjisë. Kompanitë iraniane po ashtu kanë arritur të lidhin kontrata me shtetin gjeorgjian.

Qafrina LLC, e regjistruar më 2018 dhe në pronësi të shtetasit iranian Farzad Nouri, shiti sisteme CCTV te Banka Kombëtare e Gjeorgjisë, gjykatat në qytetin Kutais dhe te Bashkia e Tbilisit, sipas të dhënave për tenderët. Një tjetër kompani në pronësi iraniane, Geo Tech, furnizoi me produkte higjienike përfshirë letra higjienike Ministrinë e Mbrojtjes, Hekurudhat e Gjeorgjisë, kompaninë e transportit të Tbilisit dhe disa institucione publike./REL

gjeorgji

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet