LIVE UPDATES
Bota

Policia morale e Iranit ka terrorizuar gratë për dekada. Kush janë ata?

Qeveria ka hedhur poshtë me forcë përgjegjësinë për vdekjen e 22-vjeçares Mahsa Amini, por lajmi megjithatë ka nxitur mijëra gra iraniane që për dekada janë përballur me zemërimin e zbatuesve të moralit të Republikës Islamike të dorës së parë.

21 Shtator 2022, 19:22 Nga I.A
Policia morale e Iranit ka terrorizuar gratë për dekada. Kush
Irani

IRANI- Një grua e re iraniane u tërhoq nga rrugët e Teheranit nga policia famëkeqe e moralit të vendit dhe u dërgua në një "qendër riedukimi" për mësime në modesti javën e kaluar. Tre ditë më vonë, ajo vdiq. CNN shkruan se qeveria ka hedhur poshtë me forcë përgjegjësinë për vdekjen e 22-vjeçares Mahsa Amini, por lajmi megjithatë ka nxitur mijëra gra iraniane që për dekada janë përballur me zemërimin e zbatuesve të moralit të Republikës Islamike të dorës së parë. Historia e Amini e ka tërhequr sërish aparatin e disiplinës së Iranit në qendër të vëmendjes, duke ngritur çështjen e llogaridhënies dhe mosndëshkimit që gëzon elita klerikale e vendit.

"Do të ishte e vështirë të gjesh një grua mesatare iraniane ose një familje mesatare që nuk ka një histori ndërveprimi me [policinë e moralit dhe qendrat e riedukimit]," tha Tara Sepehri Far, një studiuese e lartë në Lindjen e Mesme.

Policia e moralit është një forcë e zbatimit të ligjit me akses në pushtet, armë dhe qendra ndalimi. Ata gjithashtu kanë kontroll mbi qendrat e riedukimit të prezantuara së fundmi. Qendrat veprojnë si ambiente paraburgimi, ku gratë dhe nganjëherë burrat merren në paraburgim për mospërputhje me rregullat e shtetit për modestinë. Brenda objekteve, të burgosurve u jepen mësime rreth Islamit dhe rëndësisë së hixhabit (ose shamisë) dhe më pas detyrohen të nënshkruajnë një zotim për t'iu përmbajtur rregulloreve të shtetit për veshje përpara se të lirohen.

E para nga këto institucione u hap në vitin 2019, tha Hadi Ghaemi, drejtor ekzekutiv i Qendrës për të Drejtat e Njeriut në Iran me qendër në Nju Jork, duke shtuar se nga krijimi i tyre, i cili nuk ka bazë në asnjë ligj, agjentët e këtyre qendrave kanë arrestuar në mënyrë arbitrare.

"Gratë më pas trajtohen si kriminele, të prenotuara për shkeljen e tyre, fotografohen dhe detyrohen të marrin pjesë në një klasë rreth asaj se si të veshin hixhabin e duhur dhe moralin islam," shtoi ai.

Udhëheqësi suprem i Iranit u shfaq në ngjarje mes raporteve për përkeqësim të shëndetit Irani u kishte diktuar grave se si duhet të visheshin shumë kohë përpara krijimit të Republikës Islamike aktuale. Në vitin 1936, sundimtari properëndimor Reza Shah ndaloi mbajtjen e mbulesave dhe shamive në një përpjekje për të modernizuar vendin. Shumë gra rezistuan. Më pas, regjimi islamik që përmbysi dinastinë Pahlavi të Shahut e bëri hjiab të detyrueshëm në vitin 1979, por rregulli u shkrua në ligj vetëm në 1983.

Një task forcë me të gjitha kompetencat e një agjencie të zbatimit të ligjit, policia e moralit ka për detyrë të garantojë respektimin e rregullave. Një numër lëvizjesh kundër hixhabit shfaqen çdo disa vjet në Iran, duke çuar shpesh në valë arrestimesh dhe persekutimi. Këto përfshijnë "Rrugën e Vajzave të Revolucionit" në 2017, si dhe protestat e shkurtra të mediave sociale të këtij viti në Ditën Kombëtare të Hixhabit dhe Dlirësisë në vend, e cila festohet çdo vit më 12 korrik për të promovuar mbulesën. Por për çështjen e hixhabit të detyrueshëm janë shfaqur mosmarrëveshje , si mes qytetarëve ashtu edhe brenda udhëheqjes.

Një sondazh nga një qendër kërkimore e lidhur me parlamentin në vitin 2018 tregoi se ka pasur një rënie të numrit të njerëzve që besojnë se qeveria duhet të zbatojë shaminë. Dhe një raport i vitit 2014 nga Agjencia e Lajmeve të Studentëve Iranianë tregoi një rritje prej 15% të atyre që besonin se hixhabi nuk duhet të jetë i detyrueshëm.

Vdekja e Amini duket se po bashkon iranianët me mentalitete të ndryshme, thotë Sepehri Far, duke shtuar se kritikat për incidentin nuk vijnë vetëm nga kundërshtarët e regjimit, por edhe nga qytetarët pa histori të mëparshme disidence, si dhe nga ata që janë afër pushtetit. Mijëra anembanë Iranit dolën në rrugë të martën mbrëma, sipas dëshmitarëve dhe pamjeve të mediave sociale. Videot në mediat sociale treguan një grua duke prerë flokët në shenjë proteste, ndërsa turma thërret "vdekje diktatorit" në provincën Kerman në Iranin juglindor. Në pjesë të tjera të vendit, demonstruesit brohorisnin "Ne jemi fëmijët e luftës, ejani dhe luftoni, ne do të luftojmë" dhe "vdekje Khamenei".

mahsa amini

Sondazh

Poll

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit