LIVE UPDATES
Bota

'Plumbi sekret'/ Ish-agjenti i Shërbimit sekret rikthen pas 6 dekadash ngjarjen historike në SHBA, si u vra presidenti John F Kennedy

Kjo është vrasja e Kenedit, në fund të fundit dhe zbulimi i tij do të ndizte debate që do të zgjasnin me vite dhe do të rikthente një prej traumave më të mëdha kombëtare të Amerikës.

13 Shtator 2023, 19:53 Nga a.l
'Plumbi sekret'/ Ish-agjenti i Shërbimit sekret rikthen pas 6
John F Kennedy

SHBA- Pas më shumë se 6 dekadash, detaje të reja kanë dalë në dritë në një nga ngjarjet më të shqyrtuara në historinë amerikane: vrasjen e Presidentit John F Kennedy.

Paul Landis, një ish-agjent i Shërbimit Sekret 88-vjeçar, i cili ishte dëshmitar në vdekjen e presidentit tregon se ai mori një plumb nga makina pasi u qëllua Kennedy. 

Mund të duket si një detaj i vogël në një rast që është diskutuar që nga vitet 1960 dhe për të cilin qeveria ka paraqitur një raport shterues. Por për individët që kanë kaluar dekada duke parë çdo pjesë të provave, rrëfimi i z. Landis është një zhvillim i papritur.

Komplotet se sa persona të armatosur ishin të përfshirë, kush ishte përgjegjës dhe sa plumba e goditën presidentin, kanë qenë të shumta në dekadat që nga vrasja.

Ideja se faktet e vërteta të çështjes ndryshojnë nga versioni zyrtar është teoria origjinale e konspiracionit të Amerikës moderne dhe sipas disa historianëve, vrasja nxiti mosbesim të kombit në qeverinë e tij. Varësisht se si e shikon, historia e z. Landis ose nuk ndryshon asgjë ose gjithçka.

"Ky është me të vërtetë lajmi më domethënës në atentatin që nga viti 1963," tha James Robenalt, një historian dhe ekspert Kennedy i cili punoi me z. Landis për ta përgatitur atë për zbulimet e tij publike.

Faktet kryesore të vrasjes së Kenedit janë, në këtë pikë, të njohura dhe të vërtetuara.

Më 22 nëntor 1963, një kabrio që mbante Presidentin Kennedy, Zonjën e Parë Jackie Kennedy dhe Guvernatorin e Teksasit John Connally Jr dhe gruan e tij po kalonin me makinë nëpër Dealey Plaza në Dallas kur u dëgjuan një seri të shtënash.
Kennedy u godit në kokë dhe qafë dhe Connally u godit në shpinë. Ata u dërguan në Spitalin Memorial Parkland aty pranë, ku Kennedy u shpall i vdekur. Guvernatori mbijetoi.

'Plumbi sekret'/ Ish-agjenti i Shërbimit sekret rikthen pas 6
Një polic i Dallasit mban në dorë pushkën e përdorur për të vrarë presidentin John F Kennedy

Raporti i Komisionit Warren, rezultat i një hetimi të qeverisë për vrasjen, identifikoi Lee Harvey Osëald si të armatosurin e vetëm. Provat balistike ndihmuan në konfirmimin e këtij përfundimi. Ai u qëllua dhe u vra pak pas atentatit ndërsa ishte në paraburgim nga policia.

Raporti gjithashtu arriti në përfundimin se një plumb i vetëm kaloi nga Kennedy, goditi zotin Connally dhe shkaktoi disa lëndime, gjë që ndihmon në shpjegimin se si një person i armatosur kreu sulmin. Zbulimi u bë i njohur si "teoria e një plumbi të vetëm" ose "teoria e plumbave magjike".

Komisioni u mbështet pjesërisht në faktin se një plumb ishte gjetur më vonë në shtratin e spitalit ku po qëndronte Connally.
Në atë kohë, askush nuk e dinte se nga kishte ardhur. Por komiteti përfundimisht arriti në përfundimin se plumbi ishte hequr ndërsa mjekët vraponin për ta trajtuar atë. 

Rrëfimi i z. Landis ka rënë si një bombë jo vetëm sepse ofron një dëshmi të re por sepse, në disa pikëpamje, e ndërlikon teorinë e plumbit të vetëm.

Çfarë kujton Paul Landis

Në ditën e vrasjes, z. Landis, në atë kohë 28 vjeç, iu dedikua Jackie Kennedy-t. Kur filloi dhuna, ai ishte vetëm disa metra larg Presidentit Kennedy dhe ishte dëshmitar i goditjes së tmerrshme në kokë. Më pas erdhi një shpërthim. Atë që z. Landis bëri më pas, ai nuk ia tha askujt përveç disa njerëzve të besuar për dekada.

JFK dhe ngritja e teorive konspirative

Në një intervistë me Neë York Times, z. Landis tha se pasi autokolona mbërriti në spital, ai vuri re një plumb të rënë në makinën e Kenedit, pas vendit ku presidenti ishte ulur. E mori dhe e futi në xhep. Menjëherë pas kësaj, në kujtimet e tij, ai ishte në një dhomë urgjence me Presidentin Kennedy, ku tha se e vendosi atë në gurrën e presidentit në mënyrë që të sigurontge prova. 

"Nuk ishte askush atje për të siguruar skenën dhe kjo ishte një shqetësim i madh për mua," tha zoti Landis për Times.
"E gjitha kjo po ndodhte kaq shpejt. Dhe unë thjesht kisha frikë se - ishte një pjesë e provës, që e kuptova menjëherë," vazhdoi ai. "Shumë e rëndësishme. Dhe nuk doja që ajo të zhdukej apo të humbiste."

Z. Landis me sa duket nuk doli kurrë me këtë provë të veçantë, dhe ndërsa ai dorëzoi raporte dhe deklarata menjëherë pas kësaj, Komisioni ëarren nuk e intervistoi kurrë. Ai kurrë nuk e ka shkruar atë në asnjë raport zyrtar.

“Ai ishte krejtësisht i privuar nga gjumi dhe i duhej ende të punonte, dhe vuante nga PTSD e rëndë”, tha Robenalt për BBC.
"Ai e harroi plumbin," tha z. Robenalt, i cili kaloi kohë duke intervistuar z. Landis për kujtimet e tij dhe së fundmi shkroi një pjesë të Vanity Fair duke dekonstruktuar zbulimin.

"Ai ishte i zhytur plotësisht në gjërat e mëdha që po ndodhnin."

Për vite të tëra, ai shmangu leximin për atentatin ose teoritë e konspiracionit që ai ndezi - derisa vendosi se ishte gati t'i tregonte botës historinë e tij.

Plumbi mister

Ata që e kanë lexuar rrëfimin e z. Landis kanë nxjerrë përfundime të ndryshme prej tij - dhe historia ngre po aq pyetje sa mund t'i përgjigjet. Robenalt tha për BBC se ai beson se kjo lpërllogaritje minon teorinë e "plumbit të vetëm".

Z. Landis tani beson se plumbi që kishte gjetur në makinë ishte ai që u shfaq në gurrën e zotit Connally. Ai beson se plumbi ishte futur cekët në shpinën e Kenedit dhe kishte rënë në makinë.

Nëse ai ka të drejtë, tha zoti Robenalt, zoti Connelly dhe zoti Kennedy mund të mos jenë goditur nga i njëjti plumb. Ai madje beson se kjo mund të rihapë skepticizmin nëse Osëald ka vepruar i vetëm.

Nëse nuk do të kishte qenë një plumb që shkaktoi lëndime të dy burrave, pyet z. Robenalt në artikullin e tij të gjerë të Vanity Fair, a mund t'i kishte qëlluar Osëald të dy të shtënat në mënyrë kaq të shpejtë me pushkën që përdori?

Clint Hill, agjenti i cili u hodh në pjesën e pasme të makinës së Kenedit për të mbrojtur presidentin, nuk i beson përllogaritjes së z. Landis.

“Nëse ai kontrolloi të gjitha provat, deklaratat, gjërat që kanë ndodhur, ato nuk rreshtohen”, tha Hill për NBC Neës. 

Për Gerald Posner, një gazetar investigativ dhe autor i Rastit të Mbyllur: Lee Harvey Osëald dhe vrasja e JFK, historia e z. Landis në fakt mbështet teorinë e "plumbit të vetëm".

Posner tha se rrëfimi i tij duhet të merret seriozisht, por gjithashtu kishte dyshime për sigurinë e kujtimeve të z. Landis pasi kishin kaluar gati gjashtë dekada.

Për shembull, z. Posner tregoi drejt intervistave nga njerëzit brenda dhomës së urgjencës me zotin Kennedy në spitalin Parkland. Askush nuk e përmend praninë e z. Landis atje. Dhe fakti që z. Landis nuk doli kurrë ngre pyetje në lidhje me sjelljen e tij atë ditë, tha zoti Posner.

“Duke thënë kështu, ai mund të thoshte gjëra që janë të gabuara, por fakti themelor që, “pashë një plumb, e kapa, e futa në xhep dhe e lashë në spital para se të largohesha”: kjo është e vërtetë ose jo. ”, tha zoti Posner.

Nëse z. Landis hap apo jo një mister të ri apo thjesht konfirmon faktin ekzistues, është pothuajse e padobishme.  Kjo është vrasja e Kenedit, në fund të fundit dhe zbulimi i tij do të ndizte debate që do të zgjasnin me vite dhe do të rikthente një prej traumave më të mëdha kombëtare të Amerikës.

Marrë dhe përkthyer nga BBC

john f kennedy

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet