LIVE UPDATES
Bota

Paralajmërimi i raportit të BIRN: Publiku i Kosovës i keqinformuar nga autoritetet për krimet e luftës

Raporti analizoi publikimet e institucioneve publike dhe medias, punën në terren duke identifikuar memorialet e luftës dhe intervistat me të mbijetuarit nga tetori 2023 deri në mars 2024.

19 Korrik 2024, 15:29 Nga r.ll
Paralajmërimi i raportit të BIRN: Publiku i Kosovës i
Prezantimi i raportit “Tjetri” që nuk ekziston, në Reporting House në Prishtinë, Kosovë, 17 korrik 2024. Foto: BIRN

KOSOVË- Institucionet publike në Kosovë, duke përfshirë institucionet qeveritare, agjencitë e pavarura dhe institucionet e drejtësisë, nuk kanë platforma që informojnë siç duhet publikun për krimet e luftës dhe drejtësinë tranzicionale, arriti në përfundim një raport i BIRN i publikuar të mërkurën në Kosovë.

Kreshnik Gashi, kryeredaktor i BIRN dhe i Internews Kosova në gjuhën shqipe, Kallxo.com, dhe bashkëautor i raportit “Tjetri” që nuk ekziston, tha: “Nuk ka asnjë informacion për proceset gjyqësore në institucionet e drejtësisë së Kosovës (Këshilli Gjyqësor dhe Prokuroria e Kosovës) dhe nuk ka arkiv të procedurave në Gjykatën Penale Ndërkombëtare për ish-Jugosllavinë në Hagë, as të gjyqeve të UNMIK-ut dhe EULEX-it për krimet e luftës në Kosovë.”

Raporti analizoi publikimet e institucioneve publike dhe medias, punën në terren duke identifikuar memorialet e luftës dhe intervistat me të mbijetuarit nga tetori 2023 deri në mars 2024.

Një nga konkluzionet kryesore është se narrativat mono-etnike mbizotërojnë në raportimet e mediave lokale për drejtësinë tranzicionale, përkujtimoret dhe referimet për luftën e Kosovës nga politikanët, si dhe në memorialet.

BIRN vuri në dukje një shembull nga fshati Poterc i Epërm, në Pejë, ku 15 persona, 12 shqiptarë etnikë dhe tre ashkali, u vranë më 29 mars 1999 – por këta të fundit nuk u varrosën në kompleksin e dëshmorëve të luftës të fshatit, por ne varrezat e rregullta të fshatit.

Gashi shpjegoi se Kosova nuk ka një listë zyrtare të viktimave dhe i mungon dokumentacioni i duhur i krimeve të luftës. “I vetmi burim relevant i informacionit për numrin e viktimave nga lufta dhe dëmet në vend është Fondi për të Drejtën Humanitare në Kosovë”, tha Gashi. Raporti arriti në përfundimin se kjo mungesë e informacionit zyrtar shpesh shton dezinformimin dhe informacionin jo të plotë në media.

Të dhënat e FDHK-së listojnë 13,535 viktima nga lufta e Kosovës, 10,812 prej të cilëve ishin shqiptarë etnikë, 2,197 serbë etnikë dhe 526 nga komunitetet e tjera etnike, duke përfshirë romë, ashkalinj, egjiptianë, boshnjakë dhe malazezë, ndër të tjerë.

Dusan Radakoviç, drejtor ekzekutiv i OJQ-së me qendër në Mitrovicën e Veriut, Qendra për Avokim dhe Kulturë Demokratike, tha në prezantimin e raportit: “Nëse flasim për persona të zhdukur, flasim për 1,600 persona dhe jo për një numër të shqiptarëve apo serbëve. Politikanët po përpiqen të na përçajnë, por të flasim vetëm për shqiptarët ose vetëm për serbët nuk do të na japë një perspektivë për të ardhmen.”

“Ne nuk duhet t’i politizojmë ato (viktimat dhe krimet e luftës)”, shtoi ai.

Albulena Haxhiu, Ministrja e Drejtësisë së Kosovës, i tha panelit gjatë prezantimit se “Kosova nuk ka pasur kurrë dokumentacion institucional të krimeve të luftës”, duke shpjeguar se Instituti i themeluar së fundmi për Krimet e kryera gjatë Luftës së Kosovës synon ta ndryshojë këtë.

Drejtori i Institutit, Atdhe Hetemi, tha se instituti ka mandat të dokumentojë krimet e luftës nga janari 1998 deri në qershor 2000.

Duke iu referuar kritikave ndaj Strategjisë së Kosovës për Drejtësi Tranzicionale, e cila është akuzuar se fokusohet në viktimat shqiptare të Kosovës, Haxhiu pohoi se gjuha e saj “nuk i referohet vetëm një komuniteti, por të gjithë viktimave”.

“Ne nuk mund ta ndryshojmë historinë, Serbia, regjimi i Sllobodan Millosheviçit kreu krime në Kosovë”, shtoi ajo.

Raporti i BIRN arriti në përfundimin se institucionet dhe mediat kanë bërë një përparim pozitiv duke u përpjekur të shmangin gjuhën që fajëson kolektivisht njërën palë për të gjitha krimet.

Besnik Hetemi, kryeprokurorit në detyrë i Kosovës, tha se prokuroria ka dokumentacion të krimeve të luftës, por për shkak të hetimeve dhe procedurave në vazhdim, ai nuk mund të publikohet.

Gashi ndërkohë kërkoi nga gjykatat dhe prokuroria që të bashkëpunojnë, ose duke pasur një platformë të përbashkët ku mund të publikojnë arkivat, ose të ndara, duke ndjekur precedentin ekzistues të GJPNJ-së./BalkanInsight

birn publiku i kosoves krimet e luftes

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet