LIVE UPDATES
Bota

'Kjo sjellje ka kosto për raportet Kosovë-SHBA'/ Kupchan: Serbia dhe Kosova të shikojnë me detaje marrëveshjen

Sipas tij, këto janë veprime që, në afat të gjatë, janë të padobishme dhe kundërproduktive.

30 Maj 2023, 09:20 Nga a.l

 

'Kjo sjellje ka kosto për raportet Kosovë-SHBA'/ Kupchan:
Charles Kupchan

 

KOSOVË-  Charles Kupchan, nga Këshilli amerikan për Marrëdhënie me Jashtë, thotë se Qeveria e Kosovës duhet të tërhiqet nga përpjekjet për instalimin e kryetarëve shqiptarë në komunat me shumicë serbe në veri të Kosovës. Sipas tij, këto janë veprime që, në afat të gjatë, janë të padobishme dhe kundërproduktive.

“Mendoj se duhet të shohim që Qeveria e Serbisë dhe ajo e Kosovës ulen bashkë dhe përpiqen t’i përpunojnë detajet e marrëveshjes [për normalizimin e marrëdhënieve]. Vetëmenaxhimi për komunitetin serb duket të jetë një prej pengesave kryesore. Mendoj se ajo që po ndodh tani në veri, është një shpërqendrim nga ky hap i rëndësishëm i marrëveshjes”, thotë Kupchan

Sipas tij, problemi i veriut të Kosovës mund të zgjidhet vetëm me një marrëveshje të gjerë midis Prishtinës dhe Beogradit. Kupchan thotë se Qeveria në Prishtinë është duke luajtur një lojë taktike që mund të jetë e dobishme politikisht, por, nga aspekti strategjik, nuk është e mençur.

Radio Evropa e Lirë: Skena të dhunshme u panë sërish të hënën në veri të Kosovës, sidomos në Zveçan. KFOR-i ndërhyri pasi popullata lokale refuzoi të tërhiqej nga protesta. Mes ushtarëve të KFOR-it ka të plagosur, e po ashtu mes protestuesve. Kjo ndodhi pasi autoritetet e Kosovës morën ndërtesat komunale në veri. Si i komentoni këto zhvillime?

Charles Kupchan: Mendoj se është një zhvillim shumë shqetësues, sepse dhuna është rikthyer sërish në Kosovë, sidomos në marrëdhëniet midis serbëve në veri të vendit dhe shqiptarëve.

Unë, po ashtu, mendoj se jemi në një moment kur normalizimi [i marrëdhënieve] midis Serbisë dhe Kosovës ka një shans të mirë për të ecur përpara, kemi një kornizë [propozim] të BE-së që po diskutohet… dhe ky lloj i dhunës është i padobishëm.

Mendoj se Qeveria në Prishtinë është duke luajtur një lojë taktike që mund të jetë e dobishme politikisht, por, nga aspekti strategjik, nuk është e mençur.

Veprimet provokuese, si instalimi i kryetarëve shqiptarë në veri përkundër bojkotimit të zgjedhjeve nga popullata serbe, pastaj ndërrimi i targave të makinave… Këto janë çështje që shkaktojnë telashe dhe i rrisin tensionet në kohën kur ne duhet t’i shohim të dyja palët të qeta dhe të bëjnë përparim drejt një marrëveshjeje më të gjerë. Kështu që, unë mendoj se ky është një zhvillim fatkeq.

Radio Evropa e Lirë: Përkundër thirrjeve të komunitetit ndërkombëtar që të mos e përdorë forcën, kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, ka dërguar policinë që t’i ndihmojë kryetarët të hyjnë në objektet komunale. Si e komentoni këtë vendim të tijin?

Charles Kupchan: Mendoj se të dyja palët duhet t’i shmangin veprimet që shkaktojnë telashe, që krijojnë mundësi për dhunë, që ngjallin zemërim te të dyja anët… sepse edhe Serbia i ka vënë forcat e saj në gjendje të gatishmërisë së lartë. Pra, edhe pse Qeveria e Kosovës mund të justifikohet, sepse i ka mbajtur zgjedhjet, këto janë veprime që, në afat të gjatë, janë të padobishme dhe kundërproduktive.

Siuata në veri, shpërqendrim nga marrëveshja me Serbinë

Radio Evropa e Lirë: Çfarë do të duhej të bënte Qeveria e Kosovës tani, sipas jush?

Charles Kupchan: Mendoj se zgjidhje është të tërhiqet nga përpjekja për t’i instaluar kryetarët e komunave dhe të marrë frymë thellë. Sepse, siç e thashë, ekziston një mundësi për të përfituar nga marrëveshja që ka ofruar Bashkimi Evropian. Mendoj se kjo ka potencial, dhe jo të shohim KFOR-in duke u konfrontuar me serbë të zemëruar në veri të vendit.

Mendoj se duhet të shohim që Qeveria e Serbisë dhe ajo e Kosovës ulen bashkë dhe përpiqen t’i përpunojnë detajet e marrëveshjes. Vetëmenaxhimi për komunitetin serb duket të jetë një prej pengesave kryesore. Mendoj se ajo që po ndodh tani në veri, është një shpërqendrim nga ky hap i rëndësishëm i marrëveshjes.

Radio Evropa e Lirë: Por, të dyja vendet duket se po shkojnë në drejtime të ndryshme, sa i përket normalizimit. Pse?

Charles Kupchan: Politikat e brendshme janë jashtëzakonisht të vështira te të dyja palët. Si pasojë e tyre, një ditë ndodh që Kurti dhe [presidenti i Serbisë, Aleksandër] Vuçiç, janë duke shkuar në drejtim të duhur. Ditën tjetër, pastaj, Vuçiq thotë: jo, nuk ka shpresë këtu, ndërsa Kurti bën diçka që është provokuese.

Pra, tani për tani, jemi në një situatë ku në teori, në parim, ekziston skica e një marrëveshjeje, por situata politike në të dyja anët shkon në drejtim të gabuar.

Radio Evropa e Lirë: Dua të kthehem në veri. Serbët lokalë refuzojnë ta pranojnë Policinë e Kosovës në terren. A është kjo çështje e negociueshme?

Charles Kupchan: Mendoj se situata në veri duhet të jetë pjesë e një zgjidhjeje apo diskutimi më të gjerë. Dhe, ndërkohë, do të doja ta inkurajoja Qeverinë në Prishtinë që t’i shmangë hapat e atillë që ka marrë ditëve të fundit. Ata e kanë provokuar popullatën serbe që jeton mbi lum, për të protestuar dhe për të përfunduar në konfrontime me KFOR-in – gjë që ka rezultuar në dhunë dhe të plagosur në të dyja anët.

Radio Evropa e Lirë: E përmendët edhe ju, Serbia ka rritur gatishmërinë e saj ushtarake dhe ka thënë se është duke dislokuar trupa afër kufirit. Kah është duke shkuar situata?

Charles Kupchan: Nuk mendoj se ka gjasa që forcat serbe të hyjnë në Kosovë, pjesërisht për faktin se do të konfrontoheshin me forcat e NATO-s. Kjo e vendos Serbinë dhe NATO-n në një pozitë shumë të vështirë, në një kohë kur po përpiqemi ta avancojmë integrimin e Serbisë në institucionet transatlantike dhe evropiane. Pra, nuk pres të shoh konflikt ushtarak si rezultat i hyrjes së ushtrisë serbe në veri të Kosovës.

Radio Evropa e Lirë: Sekretari amerikan i Shtetit, Antony Blinken, ka paralajmëruar kryeministrin Kurti se kjo situatë [në veri] mund t’i ndikojë marrëdhëniet midis Kosovës dhe SHBA-së. Ju, si mendoni?

Charles Kupchan: E mbështes deklaratën e sekretarit Blinken se ky lloj sjelljeje mund të ketë kosto në marrëdhëniet mes Kosovës dhe Shteteve të Bashkuara.

Radio Evropa e Lirë: Sa përfiton Rusia nga kjo situatë? Kemi pasur sot një reagim të ministrit të Jashtëm rus për situatën në veri të Kosovës.

Charles Kupchan: Mendoj se çdo sjellje ngatërrestare në rajon shkon në dobi të Rusisë – qofshin ato deklarata të [udhëheqësit serb të Bosnjës, Millorad] Dodik, qoftë situata e vështirë politike në Mal të Zi, qofshin konfrontimet me KFOR-in… Rusët përpiqen të përfitojnë nga përçarjet, ndarjet dhe mosmarrëveshjet politike. Sa herë që shfaqen çarje, Rusia përpiqet t’i shfrytëzojë ato për të rritur ndikimin në rajon dhe për të penguar integrimin e rajonit të Ballkanit në institucionet evropiane dhe atlantike.

Unë mendoj se pushtimi rus i Ukrainës u dërgon një mesazh vendeve të rajonit se Rusia, në planin afatgjatë, nuk është një partner i besueshëm. Agresioni i saj kundër Ukrainës duhet ta bindë Serbinë, për shembull, se ajo duhet të shikojë më qartë dhe të jetë më e gatshme për të ecur drejt integrimit në Evropë. Por, nuk jemi ende atje. Jemi ende në një situatë në të cilën Rusia ka hapur gropa në rajon dhe përfiton nga mosmarrëveshjet rajonale, në përpjekje për të rritur ndikimin e saj.

Radio Evropa e Lirë: Dhe, në fund, veriu i Kosovës është problematik me vite. Si e shihni zgjidhjen e këtij problemi?

Charles Kupchan: Mendoj se është një nga çështjet më të vështira në një grumbull shumë të ndërlikuar problemesh rajonale. Kjo, për shkak se ju keni një shumicë të serbëve etnikë brenda një vendi, që ata mendojnë se nuk i përkasin. Ata kanë besnikëri më të madhe ndaj Serbisë sesa Kosovës. Mendoj se zgjidhje për këtë është që të arrihet një marrëveshje paketë, një marrëveshje e gjerë ndërmjet Prishtinës dhe Beogradit, që i jep pakicës serbe në Kosovë sigurinë për të qëndruar në vend dhe ndjenjën që i përket atij. Se si do të arrihet kjo, nuk e dimë ende. Mendoj se është një nga pjesët më të vështira të bisedimeve që po zhvillohen mes Kosovës dhe Serbisë. Por, mua më duket se mund të zgjidhet vetëm si pjesë e një pakete më të gjerë marrëveshjesh, që përfundimisht i çon Kosovën dhe Serbinë drejt normalizimit të marrëdhënieve.

charles kupchan

Sondazh

Poll

Drejtori i Hekurudhave, Ergys Verdho paraqitet në SPAK

Drejtori i Hekurudhave, Ergys Verdho paraqitet në SPAK

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit