LIVE UPDATES
Bota

Hodges: SHBA dhe BE duhet të kenë strategji të qartë për Kosovën

Sipas tij, mungesa e një strategjie të qëndrueshme perëndimore e ka lënë Ballkanin të cenueshëm përballë Rusisë.

18 Maj 2022, 22:18 Nga DOSJA
Hodges: SHBA dhe BE duhet të kenë strategji të qartë
Ben Hodges

SHBA- Rusia ka zero interes në një Ballkan të qëndrueshëm dhe do të pengojë integrimin e tij në strukturat euro-atlantike, thotë Ben Hodges, bashkëpunëtor i Qendrës për Analizën e Politikave Evropiane (CEPA), me seli në Uashington. Sipas tij, mungesa e një strategjie të qëndrueshme perëndimore e ka lënë Ballkanin të cenueshëm përballë Rusisë.

“Nuk mund të lëvizim herë brenda, herë jashtë, duhet të ketë interes të qëndrueshëm dhe afatgjatë”, thotë Hodges për Radion Evropa e Lirë.

Hodges, i cili ka shërbyer edhe si komandant i forcave amerikane në Evropë, thotë se e kupton interesimin e Kosovës për t’u anëtarësuar në NATO, por shton se në afat të shkurtër, SHBA-ja dhe BE-ja duhet të kenë një strategji të qëndrueshme për rajonin, e cila adreson zhvillimin ekonomik, ashtu si edhe sigurinë dhe çështje të tjera.

Duke komentuar kërkesën e Kosovës për një bazë të përhershme amerikane në territorin e saj, Hodges thotë se misioni paqeruajtës i NATO-s, KFOR, është përgjigjja e duhur.

Radio Evropa e Lirë: Në kohën kur lufta në Ukrainë po i bën gati tre muaj, shumë politikanë e kanë kthyer vëmendjen te Ballkani Perëndimor. Mbretëria e Bashkuar i ka kërkuar Perëndimit të dërgojë armë atje. A mendoni se ky rajon mund të bëhet cak i radhës i Rusisë?

Ben Hodges: Rusia gjithmonë ka supozuar se mund t’i manipulojë gjërat në Ballkan, sepse Perëndimi nuk i ka kushtuar vazhdimisht vëmendje të mjaftueshme [këtij rajoni]. Për shembull, Bashkimi Evropian nuk ka qenë i gatshëm ose i aftë për t’i integruar më shpejt vendet e Ballkanit Perëndimor. Shtetet e Bashkuara kanë demonstruar se kanë interesa strategjike atje, por vetëm herë pas here. Dhe, për shkak të mungesës së një strategjie të qëndrueshme nga ana jonë - për të gjithë rajonin e Detit të Zi, me Ballkanin në njërën anë dhe Kaukazin në anën tjetër - Rusia e ka shfrytëzuar situatën.

Rusia ka zero interes në një Ballkan të qëndrueshëm. Ajo do t’i pengojë vendet, përfshirë Serbinë, nga integrimi i mëtejshëm perëndimor. Andaj, vazhdon të nxisë dhe mbështesë organizata të ndryshme, si Republika Sërpska, sepse nuk ka interes për respektimin e ndonjë marrëveshjeje ndërkombëtare dhe për promovimin e stabilitetit dhe të sigurisë.

Kjo është arsyeja përse ne, Shtetet e Bashkuara, Aleanca [e NATO-s] dhe Bashkimi Evropian, duhet të mendojmë në mënyrë strategjike për Ballkanin Perëndimor, por edhe për rajonin e Detit të Zi. Sepse, ajo që ndodh në Ballkanin Perëndimor, prek Rumaninë, Hungarinë, Bullgarinë.

Radio Evropa e Lirë: Vëmendja e Perëndimit ka qenë më e përqendruar te Serbia, e cila refuzon t’iu bashkohet sanksioneve të BE-së kundër Rusisë. Cilat mund të jenë pasojat e kësaj politike?

Ben Hodges: Serbia është e rëndësishme për disa arsye. Në Ballkanin Perëndimor, ajo është fuqia më e madhe ushtarake. Mendoj se ajo nuk është e bindur në mbështetjen e Perëndimit dhe të SHBA-së. Atje ka grupe, organizata veteranësh dhe është kisha natyrisht, që unë i shoh si agjente të Kremlinit. Kjo është arsyeja përse të menduarit strategjik është aq i rëndësishëm.

Këtu bën pjesë edhe Lumi Danub, që kalon përmes Beogradit. Çdo shpresë që mund të kemi për të përmirësuar qëndrueshmërinë ekonomike në Danub, duhet të përfshijë edhe dëshirat e Serbisë. Pra, ka aq shumë çështje të lidhura me një strategji, që do të përfshinte diplomacinë, investimet ekonomike, e jo vetëm bashkëpunimin në sigurinë ushtarake.

Radio Evropa e Lirë: A mendoni se presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, mund të vazhdojë t’i shmangë sanksionet kundër Rusisë?

Ben Hodges: Ai duhet të ketë disa opsione. Si çdo udhëheqës, ai ka çështje të brendshme, me të cilat duhet të përballet. Unë mendoj se shumica e njerëzve atje duan një qasje më perëndimore dhe demokratike, por kisha është e fuqishme, disa organizata të veteranëve janë të fuqishme dhe Rusia e shfrytëzon këtë situatë.

Nëse mendojmë në mënyrë strategjike, ne nuk e trajtojmë Serbinë si një ishull, por shikojmë gjithë rajonin, shikojmë mënyra për të krijuar mundësi për miliona njerëz, që jetojnë jo vetëm në Serbi, por në të gjithë rajonin, që i duan mundësitë që i ofron një shoqëri liberale demokratike dhe integrimi perëndimor. Kjo është gjëja e fundit që Kremlini do. Andaj, duhet të realizojmë.

Radio Evropa e Lirë: Ndjenja pro-ruse nuk kufizohet vetëm në Serbi. Mbështetja për Moskën është e përhapur edhe në mesin e serbëve të Bosnjës. Udhëheqësi i tyre, Milorad Dodik, ka kërcënuar se do ta ndajë Republikën Sërpska nga federata e përbashkët, për t’iu bashkuar Serbisë. A mendoni se Rusia mund ta shfrytëzojë këtë moment të brishtë?

Ben Hodges: Rusia tani i ka duart plot. Unë mendoj se ajo është turpëruar në Ukrainë. Ka humbur një të tretën e forcave të saj ushtarake brenda Ukrainës. Mendoj se njerëzit që, në të kaluarën, e kanë lidhur veten me Kremlinin, kanë filluar të rishqyrtojnë të ardhmen e tyre. Pra, a duan të prangosen nga [presidenti rus] Vladimir Putin, nga Kremlini, dhe të rrezikojnë të përjashtohen nga mundësitë ndërkombëtare?!

Radio Evropa e Lirë: Ambasadori i Moskës në Sarajevë, Igor Kalabukhov, e ka kërcënuar Bosnjën me skenarin e Ukrainës nëse Bosnja lëviz drejt anëtarësimit në NATO. Sa shqetësuese është kjo?

Ben Hodges: Mendoj se është shaka. Çfarë kërcënimi është ky? Skenari i Ukrainës nuk është gjë tjetër, veçse një lajm i keq për Rusinë. Nëse ky është kërcënimi i tij, atëherë Bosnja nuk duhet të shqetësohet shumë. Çfarë mendon se mund të bëjë ambasadori rus? Cilat trupa ruse do të shfaqen në Bosnje?

Radio Evropa e Lirë: Rusia, megjithatë, ka pushtuar Ukrainën...

Ben Hodges: Po, por shikoni, ata [Rusia] kanë humbur një të tretën e forcave të tyre tokësore. Ata janë turpëruar. Ministria e tyre e Mbrojtjes është ekspozuar si një nga institucionet më të korruptuara në të gjithë Evropën dhe natyrisht në të gjithë Rusinë. Andaj, mendoj se është një kërcënim bosh të thuash se Bosnja do të ekspozohej ndaj të njëjtit skenar si Ukraina.

Radio Evropa e Lirë: Tensionet janë të larta edhe në Kosovë, për shkak të mosmarrëveshjeve me Serbinë. Çfarë efektesh mund të ketë lufta në Ukrainë në Kosovë?

Ben Hodges: Para së gjithash, mendoj se ne duhet t’iu japim udhëheqësve të Kosovës dhe Serbisë hapësirë, për të qenë në gjendje të negociojnë. Pa vija të kuqe nga ne, pa leksione, le t’iu japim hapësirë këtyre dy liderëve që realisht të negociojnë me njëri-tjetrin. Sigurisht se kanë dallime të thella dhe ato nuk do të zhduken.

Por, sipas mendimit tim, ato nuk janë të pakapërcyeshme, nëse udhëheqësve të të dyja vendeve u jepet mundësia dhe mbështetja nga organet legjislative, për të punuar me njëri-tjetrin. Perëndimi duhet të tregojë se nuk e lejon sjelljen e keqe. Ne nuk kemi pse ta demonizojmë Serbinë gjatë gjithë kohës, por, në të njëjtën kohë, duhet të sigurojmë se të gjitha palët i përmbahen ligjit ndërkombëtar dhe marrëveshjeve të mëparshme.

Dhe, në fund, Shtetet e Bashkuara dhe Bashkimi Evropian duhet të shfaqin interes të qëndrueshëm. Nuk mund të lëvizim herë brenda, herë jashtë, duhet të ketë interes të qëndrueshëm dhe afatgjatë. Mendoj se kjo do t’i inkurajonte liderët e të dyja palëve që të angazhohen në një mënyrë më produktive.

Radio Evropa e Lirë: Si e shihni apo parashikoni ju zgjidhjen mes tyre?

Ben Hodges: Mendoj se ka tendenca nga shumë njerëz që të jetojnë në të kaluarën. Mendoj se liderët duhet të jenë më largpamës, të largojnë presionin politik dhe të përqendrohen në të ardhmen, në atë që është më e mira për të rinjtë. Nuk ka të ardhme të mirë për të rinjtë në Serbi, në Bosnje apo në Kosovë, nëse fokusi është gjithmonë në atë se kush çfarë ka bërë 200, 300, apo 400 vjet më parë.

Radio Evropa e Lirë: Kosova i ka kërkuar NATO-s që të përshpejtojë integrimin e saj në aleancë pas pushtimit rus të Ukrainës. Sa e rëndësishme është për Kosovën që të anëtarësohet në NATO?

Ben Hodges: Mendoj se të gjithë mund të shohin se anëtarësimi në Aleancë është një garanci. Pra, ka një Perde të Hekurt këtu. Rusia do të kërcënojë, por nuk do të guxojë të sulmojë një vend të NATO-s. Ajo nuk ka hezituar të sulmojë vende joanëtare të NATO-s, si Gjeorgjinë, Moldavinë, Ukrainën. Po ashtu, hyn e del në Bjellorusi kur të dojë. Pra, e kuptoj se përse Kosova do që të anëtarësohet në NATO dhe shpresoj që kjo të realizohet një ditë.

Por, në afat të shkurtër, përpara se të flasim për anëtarësinë në NATO, SHBA-ja dhe BE-ja duhet të kenë një strategji të qëndrueshme për rajonin, e cila adreson zhvillimin ekonomik, ashtu si edhe sigurinë dhe të gjitha ato gjëra thelbësore për shoqëritë liberale demokratike: mediat e lira, transparencën në institucionet financiare dhe në sistemet ligjore.

Radio Evropa e Lirë: Mendoni se kjo lloj strategjie do ta pengojë Rusinë të përfshihet më shumë në rajon?

Ben Hodges: Po, ajo parandalohet pikërisht kështu - me investime ekonomike dhe në institucione të tjera. Është rrezik për të gjitha vendet e rajonit që të rinjtë e tyre duan të shkojnë në Perëndim, në Evropë, në Kanada, në SHBA. E gjithë ajo fuqi truri dëshiron të largohet. Është në interesin e Perëndimit që të rinjtë e zgjuar të këtyre vendeve të duan të qëndrojnë në shtëpi.

Radio Evropa e Lirë: Kosova ka kërkuar, po ashtu, nga SHBA-ja që të krijojë një bazë të përhershme ushtarake atje. Cilat janë gjasat për këtë?

Ben Hodges: Mendoj se misioni [paqeruajtës i NATO-s] KFOR është përgjigjja e duhur. Mendoj se KFOR-i - me investime relativisht të vogla të vendeve - ofron një spirancë stabiliteti. Më kujtohet kur kam qenë në ushtri, vetëm disa vite më herët... nuk dua të jem shumë specifik, por zyrtarë të lartë në Shqipëri dhe Serbi më kanë thënë: ju lutem, mos e largoni KFOR-in. Është e vetmja spirancë e stabilitetit në rajon. Fakti që të dyja palët e duan atje, mendoj se është i fuqishëm. NATO bën gjënë e duhur me vazhdimin e misionit të KFOR-it.

Marrë nga REL

Sondazh

Poll

Drejtori i Hekurudhave, Ergys Verdho paraqitet në SPAK

Drejtori i Hekurudhave, Ergys Verdho paraqitet në SPAK

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit