LIVE UPDATES
Bota

Gruaja tatare dëshiron të kthehet në Krime 10 vjet pas aneksimit

Pasi u arratis nga pushtimi rus i gadishullit ukrainas të Krimesë në vitin 2016, 43-vjeçarja Lierane ndërtoi një shtëpi të re pranë Kievit teksa e gjeti veten sërish nën agresionin rus.

17 Mars 2024, 16:41 Nga h.k
Gruaja tatare dëshiron të kthehet në Krime 10 vjet pas aneksimit
Foto ilustruese

KRIME-Historia familjarë e saj është një histori tragjike e zhvendosjes, ndarjes dhe trazirave që shkon prapa në epokën sovjetike

Pasi u arratis nga pushtimi rus i gadishullit ukrainas të Krimesë në vitin 2016, 43-vjeçarja Lierane ndërtoi një shtëpi të re pranë Kievit teksa e gjeti veten sërish nën agresionin rus.

Dhjetë vjet që kur trupat e Moskës pushtuan Krimenë në 2014, ajo po rrit djalin e saj në qytetin perëndimor të Ukrainës, Lviv dhe ende shpreson se ata do të kthehen në atdhe një ditë.

Ashtu si shumë tatarë të Krimesë, një pakicë etnike turke indigjene në gadishull, historia familjare e Lierane është një histori tragjike e zhvendosjes, ndarjes dhe trazirave që shkon prapa në epokën sovjetike.

Lierane ende kujton fluturimin në vitin 1988 në moshën tetë vjeçare. Pas aneksimit ajo fillimisht u bë një “aktiviste e padëshiruar” që mbështeste komunitetin e saj, e motivuar nga zhdukja e një shoku, trupi i pajetë i të cilit, sipas saj, u gjet i torturuar.

“Nuk kishte njerëz, ishte qetësi, kishte vetëm disa njerëz që ecnin me flamurin rus dhe bërtisnin “Krimeja është Rusia, Krimea është Rusia”. Kjo është ajo që pashë. Këto ishin ditët e para të okupimit. Dhe pastaj erdhi 3 Marsi teksa u zhduk shoku, Reshat Ametov, trupi i pajetë i të cilit u gjet i torturuar keq më 17 Mars 2014. Këtu nisi gjithçka.”

Lierane kërkoi të mos identifikohej me mbiemrin e saj në mënyrë që të mos rrezikonte të afërmit e saj që ende jetojnë në Krimenë e kontrolluar nga Rusia. Nëna dhe babai i saj ende jetojnë në gadishull. Ajo në Uzbekistan në vitin 1980 në një familje që, si mbi 200,000 tatarë të tjerë të Krimesë, u dëbuan masivisht në Siberi dhe Azinë Qendrore nën diktatorin Josef Stalin në 1944.

“Mamaja ime, kur filloi pushtimi në shkallë të gjerë, tha: për ne është një luftë dhe jetojmë me shpresën se një ditë e do të kthehemi. Sepse në vitin 2022, kur filloi viti 9-të i agresionit gjendja shpirtërore në Krime ishte e tillë që njerëzit mendonin “kjo është, Krimea nuk do të kthehet në Ukrainë, ata e morën atë.”

Forcat ruse pushtuan Krimenë nga Ukraina në shkurt 2014, duke mbajtur një referendum të organizuar në mënyrë të njëanshme më 16 Mars, për të cilin Moska tha se tregonte se banorët vendas donin të “ribashkoheshin” me Rusinë. Udhëheqësi i Kremlinit Vladimir Putin e shpalli aneksimin të plotë më 18 Mars, duke e shtyrë Perëndimin të vendosë një valë sanksionesh.


Nga frika se kontrollet e shtëpive dhe arrestimet nga autoritetet ruse po shtoheshin, por duke hezituar të linte shtëpinë e saj, Lierane përfundimisht vendosi të ikte në vitin 2016 me këshillën e një fqinji që kishte vendosur t’i bashkohej shërbimeve ruse të sigurisë. Udhëheqësit e komunitetit në Ukrainë vlerësojnë se 300,000 tatarë të Krimesë jetonin në Krime përpara okupimit dhe se 50,000 janë larguar që atëherë.

Lierane dhe djali i saj atëherë pesëvjeçar, Tymur, u zhvendosën në banesën e një shoku në Irpin në rajonin jashtë Kievit dhe hapën një restorant tatar të Krimesë të quajtur Krime Yard.

Më 24 Shkurt 2022, zhurmat e raketave lajmëruan familjen e saj për fillimin e agresionit në shkallë të gjerë të Rusisë, i cili pa trupat e Moskës të pushtojnë pjesë të Irpin.

“Më 24 shkurt 2022 unë, burri dhe fëmija im ishim në Irpin, më zgjuan bombardimet. Kishte aeroplanë bombardues luftarakë Sukhoi ndërsa raketa të cilat hidheshin në stacionin hekurudhor Irpin.”

Ndërsa sulmet ruse u intensifikuan dhe forcat e saj përparuan në periferi aty pranë, ata u larguan në Lviv. Lierane beson se kontrolli i Rusisë në Krime nuk do të zgjasë përgjithmonë.

“Çdo perandori mund të shembet, të vdesë, të transformohet, të zhduket, por dëshira për të shkuar në shtëpi mbetet, veçanërisht në mesin e tatarëve të Krimesë. Kujtesa historike është një faktor interesant.”

Ndërsa sulmet në Ukrainë janë bërë edhe më intensive ajo tani dëshiron të kthehet në Krime. Grupet ndërkombëtare të të drejtave thonë se autoritetet ruse në Krime kanë persekutuar tatarët e Krimesë ndërsa Ukraina ka akuzuar Moskën se po përpiqet të fshijë kulturën e tyre. 

tetare ne krime

Sondazh

Poll

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më