LIVE UPDATES
Bota

Gratë afgane revoltohen pas ndalimit të punës në OJQ nga talebanët

Tashmë, gratë në zyrë kishin qenë tepër të kujdesshme, duke shpresuar të shmangnin problemet me talebanët. Ato mbanin rroba dhe maska më të gjata së bashku me shaminë islame dhe qëndronin të ndarë nga kolegët meshkuj në vendin e punës dhe gjatë kohës së ushqimit, tha një punonjëse femër e një organizate.

29 Dhjetor 2022, 13:37 Nga A.B
Gratë afgane revoltohen pas ndalimit të punës në OJQ nga
Grate afgane

Edhe përpara se talebanët t'i ndalonin gratë afgane të punonin në organizata joqeveritare, forcat e tyre vizituan disa herë zyrën e një organizate lokale në kryeqytetin Kabul për të kontrolluar se punonjësit femra po i binden rregullave për kodet e veshjes dhe ndarjen gjinore.

Tashmë, gratë në zyrë kishin qenë tepër të kujdesshme, duke shpresuar të shmangnin problemet me talebanët. Ato mbanin rroba dhe maska më të gjata së bashku me shaminë islame dhe qëndronin të ndarë nga kolegët meshkuj në vendin e punës dhe gjatë kohës së ushqimit, tha një punonjëse femër e një organizate.

"Ne madje ndryshuam oraret e mbërritjes dhe fillimit të punës së zyrës sepse nuk donim të na ndiqnin" talebanët, tha ajo, duke folur me kusht që emri, titulli i punës dhe emri i organizatës së saj të mos përdoren nga frika e hakmarrjeve.

Kjo nuk mjaftoi. Më 24 dhjetor, autoritetet talebane njoftuan përjashtimin e grave nga OJQ-të, gjoja sepse ato nuk mbanin shaminë ose hixhabin në mënyrë korrekte.

Lëvizja bëri që agjencitë ndërkombëtare të ndihmës të ndalonin operacionet në Afganistan, duke rritur mundësinë që miliona njerëz të mbeten pa ushqim, arsim, kujdes shëndetësor dhe shërbime të tjera kritike gjatë muajve të ashpër të dimrit.

Agjencia që koordinon zhvillimin dhe punën e ndihmës në Afganistan, “ACBAR”, vlerëson se shumë nga 183 anëtarët e saj vendorë dhe ndërkombëtarë kanë pezulluar, ndaluar ose zvogëluar aktivitetet dhe shërbimet e tyre humanitare që nga hyrja në fuqi e urdhrit.

Këta anëtarë punësojnë më shumë se 55,000 shtetas afganë, mes tyre rreth një e treta e të cilëve janë gra. Agjencia thotë se stafi femër luan një rol thelbësor në aktivitetet e OJQ-ve, duke ofruar shërbime humanitare duke respektuar gjithashtu zakonet tradicionale dhe fetare.

Megjithatë, gratë në disa organizata lokale po përpiqen të vazhdojnë të ofrojnë shërbime sa më shumë që të munden dhe të paguajnë stafin e tyre për sa kohë që fondet e donatorëve vazhdojnë.

Punonjësja e OJQ-së, e cila ka dy diploma master dhe tre dekada përvojë profesionale në sektorin e arsimit të Afganistanit, donte të shkonte në zyrë për herë të fundit për të marrë laptopin e saj, por u paralajmërua të mos e bënte këtë nga drejtori i organizatës sepse kishte talebanë të armatosur jashtë ndërtesës.

Ajo është e vendosur të vazhdojë të ndihmojë të tjerët, edhe pse tani punon nga shtëpia.

“Është përgjegjësia ime të marr dorën e grave dhe vajzave dhe të ofroj shërbime për to”, tha ajo. “Do të punoj deri në fund të jetës sime. Kjo është arsyeja pse unë nuk po largohem nga Afganistani. Mund të kisha shkuar, por gratë e tjera më kërkojnë ndihmë. Nëse ne dështojmë, të gjitha gratë dështojnë”, shprehet ajo në kushte anonimiteti agjencinë AP.

OJQ-ja e saj këshillon gratë për sipërmarrjen, kujdesin shëndetësor, këshillat sociale dhe edukimin.

Aktivitetet e saj kryhen personalisht në kryeqytetin Kabul dhe një provincë tjetër. Ajo ka ndihmuar 25,000 gra në gjashtë muajt e fundit dhe shpreson të ndihmojë 50,000 të tjera në muajt e ardhshëm, megjithëse, se si do ta bëjë këtë është e paqartë, duke pasur parasysh se shumica e stafit të saj të përhershëm dhe të përkohshëm janë gra.

Pavarësisht se fillimisht premtuan një rregull më të moderuar, talebanët po zbatojnë interpretimin e tyre të ligjit islamik ose Sheriatit.

Ata kanë ndaluar vajzat nga shkolla e mesme dhe universiteti, kanë kufizuar gratë në punësim dhe i kanë urdhëruar ato të veshin veshje nga koka te këmbët në publik. Grave gjithashtu u ndalohet hyrja në parqe, palestra dhe hapësira të tjera publike.

Punonjësja e OJQ-së tha se shumë gra të arsimuara u larguan pas pushtimit të talebanëve në gusht të vitit 2021, duke i kushtuar shoqërisë civile afgane shumë nga kapaciteti dhe ekspertiza e saj.

“Ata kanë synuar gratë që në fillim. Pse po iu bëhen armiq femrave? A nuk kanë ato gra, motra dhe nëna?”, tha ajo.

“Gratë që ne ndihmojmë nuk kanë kompjuterë, nuk kanë “Zoom”. Është e vështirë ta bësh këtë punë pa qenë ballë për ballë. Por unë shpresoj se mund të fillojmë punën tonë përsëri në javët e ardhshme”, tha ajo.

Një tjetër punonjëse e sektorit jopublik parashikon që financimi i donatorëve do të ndalet për shkak të rënies së pjesëmarrjes së femrave. Ajo foli gjithashtu me kusht që të mos identifikohej për të mbrojtur veten, kolegët e saj dhe organizatat partnere.

Ajo është e frustruar, por jo e tronditur nga urdhri i fundit i talebanëve.

Pragmatizmi i saj e bën atë të besojë në rëndësinë e angazhimit me talebanët si sundimtarë de fakto të vendit.

“Ne ua paguajmë faturat e energjisë elektrike talebanëve, i marrim kartat e identitetit prej tyre. Më shumë afganë duhet të gjejnë mënyra për t'u ulur me ta. Ne duhet t'u themi atyre se këto çështje nuk janë të udhëhequra nga të huajt", thotë ajo.

Por të tjerët e dinë se ka kufij për të dialoguar me ish-kryengritësit.

“Ata nuk kujdesen për të drejtat që Islami u jep grave, nuk funksionon për to”, tha një grua me bazë në Kabul, e cila drejton një OJQ kombëtare.

“Unë e di rëndësinë e punës së grave dhe ndikimin e saj tek përfitueset tona femra”, tha ajo.

Ajo nuk donte të jepte informacionin e saj personal nga frika se mos identifikohej dhe babai i saj është bërë më mbrojtës ndaj saj pas kufizimeve të talebanëve.

Ajo drejton një organizatë që punon në Afganistan për dekada.

Aty janë të punësuar 242 persona, 119 prej të cilëve janë gra.

Sfidat e saj të menjëhershme janë prozaike, me vetëm disa orë energji elektrike në ditë është e vështirë të punosh nga shtëpia.

Ajo ka fatin të jetojë afër zyrës dhe mund të arrijë atje shpejt dhe me maturi nëse është e nevojshme, megjithëse punonjëset e saj femra që janë më larg nuk munden. Asaj i mungon komoditeti i punës në zyrë dhe kolegialiteti që vjen me të.

Zbatimi i ndalimit deri më tani nuk është universal, thanë ajo dhe të tjerët.

Është më e rrepta për gratë me zyra në qytete, por disa gra në zonat rurale, veçanërisht ato në terren që ofrojnë kujdes shëndetësor dhe ndihmë kritike humanitare, kanë qenë në gjendje të operojnë.

Ajo tha se provincat jashtë Kabulit dhe Kandaharit, vendlindja shpirtërore e talebanëve, janë më pozitive për punën e OJQ-ve dhe kjo i jep asaj shpresë.

Donatorët e saj janë mirëkuptues, duke ruajtur pagat e OJQ-së dhe kostot e funksionimit. Tani është një lojë pritjeje, tha ajo, për të parë se si Kombet e Bashkuara dhe pjesa tjetër e komunitetit ndërkombëtar i përgjigjen urdhrit të fundit taleban.

"Më duhet vetëm të mbijetoj në këtë situatë aktuale", tha ajo./REL

grate afgane

Sondazh

Poll

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari