LIVE UPDATES
Bota

Gjykata rrëzon një ligj kyç për reformimin e gjyqësorit nga Netanyahu në Izrael

Këto ndasi u lanë përgjithësisht mënjanë ndërsa vendi u përqendrua tek lufta në Gazë, e cila u shkaktua nga sulmi i përgjakshëm i Hamasit brenda territorit izraelit. Vendimi gjyqësor i së hënës mund të rindezë tensionet, të cilat patën shkaktuar muaj të tërë protestash masive kundër qeverisë dhe patën tronditur kohezionin e ushtrisë së fuqishme izraelite.

2 Janar 2024, 09:19 Nga I.A
Gjykata rrëzon një ligj kyç për reformimin e
Izrael

IZRAEL– Gjykata e Lartë e Izraelit rrëzoi të hënën një përbërës kyç të reformës së propozuar për gjyqësorin nga Kryeministri Benjamin Netanyahu, një vendim që kërcënon të rihapë plagët e shoqërisë izraelite që i paraprinë fillimit të luftës me Hamasin.

Këto ndasi u lanë përgjithësisht mënjanë ndërsa vendi u përqendrua tek lufta në Gazë, e cila u shkaktua nga sulmi i përgjakshëm i Hamasit brenda territorit izraelit. Vendimi gjyqësor i së hënës mund të rindezë tensionet, të cilat patën shkaktuar muaj të tërë protestash masive kundër qeverisë dhe patën tronditur kohezionin e ushtrisë së fuqishme izraelite.

Me vendimet e së hënës, gjykata votoi me shumicë të ngushtë në favor të rrëzimit të një ligji të miratuar në korrik që ua ndalonte gjykatësve të rrëzonin vendimet e qeverisë që i gjykonin “të paarsyeshme”. Kundërshtarët thonin se përpjekjet e zotit Netanyahu për ta hequr standartin e veprimeve të arsyeshme, i hapnin derën korrupsionit dhe emërimeve të papërshtatshme të mbështetësve të tij në poste të rëndësishme.

Ligji ishte hapi i parë i një reforme të gjerë të sistemit gjyqësor izraelit. Reforma u pezullua pasi militantët e Hamasit bënë sulmin e 7 tetorit, duke vrarë rreth 1200 persona dhe duke marrë peng 240 të tjerë. Izraeli shpalli menjëherë gjendjen e luftës dhe po bën një ofensivë nga e cila sipas zyrtarëve palestinezë janë vrarë rreth 22 mijë persona në Gazë.

Me vendimin 8 me 7, anëtarët e Gjykatës së Lartë e rrëzuan ligjin për shkak të “dëmit të pakthyeshëm dhe të pashembullt ndaj thelbit të karakterit të shtetit të Izraelit si një vend demokratik”.

Gjykatësit votuan gjithashtu 12 me 3 për të vendosur se kanë autoritetin për të rrëzuar të ashtuquajturat “ligje themelore”, të cilat shërbejnë si një lloj kushtetute për Izraelin.

Kjo ishte një goditje domethënëse për zotin Netanyahu dhe aleatët e tij, të cilët thonë se legjislatura kombëtare, dhe jo gjykata e lartë, duhet të ketë fjalën përfundimtare për sa i përket ligjshmërisë së legjislacionit dhe vendimeve të tjera kryesore. Gjykatësit u shprehën se parlamenti, Knesseti, nuk ka autoritet “të gjithëpushtetshëm”.

Zoti Netanyahu dhe aleatët e tij e shpallën reformën gjithëpërfshirëse pak pasi morën pushtetin një vit më parë. Reforma synon kufizimin e autoritetit të gjykatësve, që nga kufizimi i mundësisë së Gjykatës së Lartë për të shqyrtuar vendimet e parlamentit dhe deri tek ndryshimi i mënyrës se si emërohen gjykatësit.

Zoti Netanyahu dhe aleatët e tij thanë se ndryshimet synojnë forcimin e demokracisë duke kufizuar autoritetin e gjykatësve që nuk zgjidhen me votë dhe kalimin e kompetencave të mëtejshme zyrtarëve të zgjedhur. Por, kundërshtarët e shohin reformën si një kapje e pushtetit nga zoti Netanyahu, i cili është në proces gjyqësor i akuzuar për korrupsion, si dhe si një sulm ndaj një organi kyç mbikëqyrës.

Përpara luftës, qindra mijëra izraelitë dolën në protesta të përjavshme kundër qeverisë. Ndër protestuesit ishin rezervistë të ushtrisë, përfshirë pilotë të forcave ajrore dhe anëtarë të njësive të tjera elitare, të cilët thanë se nuk do të raportonin për të kryer detyrën nëse miratohej reforma. Rezervistët janë boshti i ushtrisë izraelite.

Ndërsa rezervistët u rikthyen me shpejtësi në detyrë pas sulmeve të 7 tetorit në shenjë uniteti, mbetet e paqartë se çfarë do të ndodhë nëse ripërtërihen përpjekjet për reformim. Një rifillim i protestave do të dëmtonte unitetin kombëtar dhe do të ndikonte tek gatishmëria e ushtrisë nëse ushtarët refuzojnë të paraqiten.

Sipas sistemit izraelit, kryeministri qeveris nëpërmjet shumicës në parlament – duke i dhënë atij praktikisht kontrollin mbi degën e ekzekutivit dhe legjislativit.

Për rrjedhojë, Gjykata e Lartë luan një rol kyç mbikqyrës. Kritikët thonë se duke u përpjekur të dobësojnë gjyqësorin, zoti Netanyahu dhe aleatët e tij po përpiqen të dëmtojnë sistemin e kontrollit dhe balancës dhe të konsolidojnë pushtetin ndaj një dege të tretë dhe të pavarur të sistemit të qeverisjes.

Ndër aleatët e zotit Netanyahu janë disa parti ultranacionaliste dhe fetare, të cilat kanë pakënaqësi të shumta ndaj gjykatës. Aleatët e tij kanë bërë thirrje për ndërtime të shtuara në vendbanimet në Bregun Perëndimor, për aneksimin e territoreve të pushtuara, për përjashtimin nga shërbimi ushtarak të burrave nga komunitetet ultra-ortodokse, si dhe për kufizimin e të drejtave të personave nga komuniteti LGBTQ+ dhe të palestinezëve.

Shtetet e Bashkuara i patën bërë thirrje më parë zotit Netanyahu që të pezullonte planet për reformim dhe të përpiqej për arritjen e një konsensusi të gjerë nga spektri politik. Gjykata e dha vendimin tani për shkak se presidentja e saj, Esther Hayut del në pension dhe e hëna ishte dita e saj e fundit në detyrë.

Marrë nga VOA

benjamin netanyahu

Sondazh

Poll

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje