LIVE UPDATES
Bota

"Gatishmëria 2030"/ Raketa, municione dhe pajisje strategjike! Si po planifikon Evropa të riarmatoset dhe a mund t'i përballojë shpenzimet?

BE po studion gjithashtu harmonizimin e kërkesave dhe prokurimet e përbashkëta për të siguruar një treg më efikas, për të ulur kostot, për të garantuar aksesin ndërkufitar në zinxhirët e furnizimit dhe për të rritur konkurrencën e sektorit të mbrojtjes në tërësi. 

26 Mars 2025, 17:48 Nga B.Z
"Gatishmëria 2030"/ Raketa, municione dhe pajisje strategjike! Si
Foto ilustruese

SHBA - Bashkimi Evropian është angazhuar për të forcuar aftësitë evropiane të mbrojtjes. Propozimi i Komisionit Evropian, i emërtuar fillimisht "Riarmatosja e Evropës" dhe tani i njohur si "Gatishmëria 2030", i jep përparësi furnizimit me pajisje strategjike, si mbrojtja ajrore dhe raketore, sistemet e artilerisë, raketat, municionet dhe sistemet me dron dhe anti-drone. Shpenzimet ushtarake do të përjashtoheshin nga kufizimet strikte fiskale evropiane. 

Nëse çdo shtet anëtar do të shpenzonte 1.5% të PBB-së së tij për mbrojtjen, mesatarisht, shuma e kombinuar do të ishte 650 miliardë euro. Përveç kësaj, plani parashikon 150 miliardë euro kredi për të blerë kapacitete mbrojtëse të prodhuara kryesisht në Evropë.

Burime shtesë financimi për mbrojtjen janë në studim, duke përfshirë mobilizimin e financimit privat. BE po studion gjithashtu harmonizimin e kërkesave dhe prokurimet e përbashkëta për të siguruar një treg më efikas, për të ulur kostot, për të garantuar aksesin ndërkufitar në zinxhirët e furnizimit dhe për të rritur konkurrencën e sektorit të mbrojtjes në tërësi. 

Në total, rreth 2500 NVM operojnë në industrinë e mbrojtjes të BE-së. Në periferi të Pragës, kryeqyteti i Republikës Çeke, vizituam njërën prej tyre. Çdo vit 60 personel prodhojnë këtu 70 automjete ajrore pa pilot.

Këto UAV kanë aplikime civile dhe ushtarake. Ato aktualisht janë duke u përdorur për vëzhgim, komunikim dhe operacione të inteligjencës në zonat e konfliktit në Ukrainë dhe Irak. Modeli i tyre i fundit sapo ka marrë një certifikim kyç që duhet të ndihmojë në përshpejtimin e vendosjes së tij nëpër anëtarët e NATO-s, pohon Ladislav Semetkovský, CEO i kompanisë. 

“Procesi i certifikimit ka vazhduar për pesë vjet me mbi 40 ekspertë që punojnë në të”, shpjegon Semetkovský. Në total, ata kanë përpunuar më shumë se 28,000 faqe tekstesh dhe kanë realizuar qindra fluturime.

Qarkullimi i kompanisë këtë vit duhet të jetë rreth 40 milionë euro. Ajo ka krijuar një partneritet me gjigantin evropian Airbus Defense and Space. Menaxherët thonë se UAV-të e tyre janë prodhuar tërësisht në Evropë.

“Unë mendoj se kompanitë si ne janë jashtëzakonisht të rëndësishme për ruajtjen e sigurisë së Evropës, sepse industria vendase e mbrojtjes mund të sigurojë furnizimin dhe funksionimin e qëndrueshëm të çdo teknologjie, qoftë ushtarake apo civile”, thotë Semetkovský. “Pra, bashkëpunimi me prodhuesit evropianë është vendimtar për mbrojtjen e Evropës.”

Megjithatë, ky bashkëpunim shpesh i ka lënë ata të frustruar, thonë menaxherët, pasi burokracia dhe rregullimi i tepërt kanë kufizuar nënshkrimin e kontratave që do të rrisnin efektivisht prodhimin dhe do të krijonin më shumë vende pune. 

“Unë me të vërtetë mendoj se problemi më i madh është se politika është larguar nga ajo që mund të bëjë një industri vërtet inovative dhe ka, le të themi, një hendek ose thjesht mungesë dialogu me njëri-tjetrin”, pohon Jan Sechter, Kryetar i Bordit Mbikëqyrës të Primoco UAV. "Dhe ky mund të jetë një burim shqetësimi për industrinë, kur bëhet fjalë për prokurimet publike, për shembull. Ne kemi nevojë për një komunikim më të madh dhe më të mirë midis Shteteve, kërkimit, zhvillimit dhe industrisë. Kjo është mjaft e zakonshme në Shtetet e Bashkuara, dhe gjithashtu këtu në Evropë ne duhet të mësohemi me të dhe ta mbështesim atë."

Sektori i mbrojtjes i Evropës ofron rreth 600,000 vende pune. Skenari i ri mund të ndihmojë për të ofruar edhe më shumë. Por a mund ta përballojë vërtet Europa e ngarkuar me borxhe këtë përpjekje masive për riarmatim në situatën aktuale të paqëndrueshme ekonomike? Në Pilsen, Zdeněk Rod, një Asistent Profesor për Sigurinë Ndërkombëtare në Universitetin e Bohemisë Perëndimore thotë se, duke pasur parasysh kontekstin e ri gjeopolitik, Evropa ka pak mundësi përveçse të ecë përpara. 

"Nëse shikoni epokën e Luftës së Ftohtë, vendet anëtare të NATO-s, ata shpenzonin përafërsisht rreth katër, pesë, madje edhe 6% për mbrojtjen. Pra, ato shifra tashmë kanë qenë këtu. Pra, është diçka që nuk është e paimagjinueshme. Sigurisht, në kontekstin aktual, është paksa e komplikuar sepse borxhet kombëtare janë goxha të larta. Pra, ne mund të shohim më shumë se 50% të çështjeve serioze të anëtarëve të Bashkimit Evropian. a marrim para”, shpjegon Rod, i cili është gjithashtu CEO dhe bashkëthemelues i Qendrës për Konsulencë të Sigurisë. 

"Ne e dimë se Evropa bazohet në një shtet të fortë të mirëqenies. Kështu që ne duhet të gjejmë një ekuilibër midis sigurisë dhe mirëqenies që duam të ruajmë. Për shembull, ju mund të rrisni taksat, të cilat mendoj se do të ishin shumë jopopullore në shumicën e shteteve. Nëse nuk doni të huazoni më shumë para ose të rritni taksat, atëherë e vetmja gjë që mbetet është të shkurtoni diçka brenda buxhetit kombëtar". 

Evropa planifikon të vendosë një prag minimal që 65 përqind e komponentëve ushtarakë të kualifikuar për financim duhet të jenë evropianë. 

riarmatimi i evroper agresion rus

Sondazh

Poll

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje