LIVE UPDATES
Bota

FOTO/ Studimi: 26 skanimet e trurit të një gruaje shtatzënë zbuluan ndryshimet që ndodhin javë pas jave, mund të jenë jetëshkurtra ose që zgjasin me vite

Shkencëtarët morën 26 skanime të trurit të një gruaje të shëndetshme 38-vjeçare, e cila mbeti shtatzënë me anë të IVF, dhe mostra të njëkohshme gjaku për të monitoruar rritjet dramatike të hormoneve gjatë shtatzënisë. Të dhënat zbuluan se si truri ndryshonte, javë pas jave.

16 Shtator 2024, 17:51 Nga N.F
FOTO/ Studimi: 26 skanimet e trurit të një gruaje shtatzënë
Ndryshimet ne tru

ANGLI- Ndryshimet e thella që përfshijnë trurin e njeriut gjatë shtatzënisë janë kapur për herë të parë, pasi studiuesit kryen skanime të sakta në një grua që mbante fëmijën e saj. Skanimet MRI të bëra çdo disa javë nga para konceptimit deri në dy vjet pas lindjes zbuluan një riorganizim të gjerë në trurin e nënës, me disa ndryshime jetëshkurtra dhe të tjera që zgjasin me vite.


Puna, e përshkruar si "me të vërtetë heroike" nga një ekspert i pavarur, hap rrugën për një kuptim shumë më të thellë të trurit të nënës gjatë shtatzënisë. Skanime të mëtejshme po mblidhen tani nga gra të tjera shtatzëna për të mësuar rreth rreziqeve të depresionit pas lindjes, lidhjes midis pre-eklampsisë dhe demencës dhe pse shtatzënia mund të reduktojë migrenën dhe simptomat e sklerozës së shumëfishtë.


Shkencëtarët morën 26 skanime të trurit të një gruaje të shëndetshme 38-vjeçare, e cila mbeti shtatzënë me anë të IVF, dhe mostra të njëkohshme gjaku për të monitoruar rritjet dramatike të hormoneve gjatë shtatzënisë. Të dhënat zbuluan se si truri ndryshonte, javë pas jave.

Më e dukshme ishte një rënie e qëndrueshme e lëndës gri, sipërfaqja e jashtme me rrudha e trurit, gjatë gjithë shtatzënisë dhe një kulm i përkohshëm në lidhjen nervore në fund të tremujorit të dytë.

"Truri i nënës i nënshtrohet këtij ndryshimi koreografik gjatë shtatzënisë dhe më në fund jemi në gjendje ta vëzhgojmë procesin në kohë reale," tha Prof Emily Jacobs, një studiuese në studimin në Universitetin e Kalifornisë, Santa Barbara.

Shkencëtarët kanë marrë më parë fotografi të trurit të grave në periudha të ndryshme të shtatzënisë, por puna më e fundit tregon se si këto mund të humbasin ndryshimet e përkohshme që kthehen në normale në kohën kur gruaja lind.

Duke shkruar në Nature Neuroscience , autorja kryesore, Laura Pritschet dhe kolegët e saj përshkruajnë sesi rritja e hormoneve, si estrogjeni dhe progesteroni, nxisin ndryshime të rëndësishme fiziologjike në shtatzëni, duke ndikuar në plazmën e gjakut, metabolizmin, konsumin e oksigjenit dhe imunitetin. Të njëjtat hormone rikthejnë trurin.


Për të kuptuar më shumë, studiuesit përdorën MRI precize për të skanuar trurin e Dr Elizabeth Chrastil, një kolege në Universitetin e Kalifornisë, Irvine. Ajo u skanua para konceptimit, gjatë shtatzënisë dhe për dy vjet pasi djali i saj lindi në maj 2020.

"Ishte një ndërmarrje mjaft intensive," tha Chrastil, por shtoi se ajo nuk ndihej veçanërisht ndryshe në shtatzëni. "Disa njerëz flasin për 'trurin e mumjes' dhe gjëra të tilla, dhe unë nuk kam përjetuar asgjë nga këto."

Skanimet zbuluan reduktime të përhapura në vëllimin dhe trashësinë e lëndës gri, veçanërisht në rajonet e përfshira me njohjen sociale. Mikrostruktura e lëndës së bardhë, një masë e lidhjes së trurit, u rrit në kulmin në fund të tremujorit të dytë përpara se të binte përsëri poshtë. Lëngu cerebrospinal dhe zgavrat e trurit të njohura si barkushe u zgjeruan. Ndryshimet ishin të lidhura me rritjen e niveleve të hormoneve.

"Ndonjëherë njerëzit shpohen kur dëgjojnë se vëllimi i lëndës gri zvogëlohet gjatë shtatzënisë," tha Jacobs. "Ky ndryshim ndoshta pasqyron rregullimin e mirë të qarqeve nervore, jo ndryshe nga hollimi kortikal që ndodh gjatë pubertetit." Studiuesit e krahasuan procesin me skulpturimin e Davidit të Mikelanxhelos nga një bllok mermeri.

Studimi nuk shpjegon sjelljet apo emocionet që lindin në shtatzëni dhe shumë faktorë përtej hormoneve, si stresi dhe humbja e gjumit, janë në lojë. Por disa ndryshime në tru ishin ende të pranishme dy vjet pas lindjes, duke lënë të kuptohet për ndryshime qelizore në organ. "Ky dokument me të vërtetë hap më shumë pyetje sesa përgjigjet," tha Chrastil. "Ne me të vërtetë sapo kemi filluar të gërvishtim sipërfaqen."

Puna shënon fillimin e Projektit Maternal Brain , një përpjekje ndërkombëtare për të mbledhur skanime të ngjashme nga më shumë gra shtatzëna. Jacobs tha: "Ka aq shumë rreth neurobiologjisë së shtatzënisë që ne nuk e kuptojmë ende dhe nuk është për shkak se gratë janë shumë të ndërlikuara, nuk është sepse shtatzënia është një nyje gordiane, është një nënprodukt i faktit që shkencat biomjekësore kanë historikisht injoruar shëndetin e grave.”

Gina Rippon, një profesoreshë emeritus e neuro-imazhit kognitiv në Universitetin Aston në Birmingham, Angli, tha se ishte "një projekt vërtet heroik", duke shtuar: "Të dhënat nga ky studim ilustrojnë se sa shumë na ka munguar".

Dr Ann-Marie de Lange, drejtuesja e grupit FemiLab në spitalin universitar të Lozanës , e quajti punën "magjepsëse". "Kjo qasje jo vetëm që do të na ndihmojë të hartojmë neuroplasticitetin e nënës, por gjithashtu të identifikojmë shënuesit që tregojnë rrezikun për depresionin pas lindjes, një gjendje serioze që shpesh nuk trajtohet," tha ajo.

shtatzani truri skanera

Sondazh

Poll

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria