LIVE UPDATES
Bota

Çfarë qëndron pas valës vdekjeprurëse të zjarreve në Evropë?

Migrimi masiv i evropianëve nga fshatrat në qytete gjatë dekadave të fundit, ka lënë pas dore pyjet dhe i kanë lënë në mëshirë të thatësirave dhe valëve të të nxehtit që po bëhen gjithnjë e më të zakonshme në mes të ngrohjes globale. Dhe, një shkëndijë e vogël mund të shkaktojë një “ferr”.

23 Korrik 2022, 09:37 Nga A.B
Çfarë qëndron pas valës vdekjeprurëse të
Zjarr

Zjarret e mëdha në Evropë, që kanë nisur të përhapen më herët gjatë këtij viti, janë bërë më të shpeshta, po shkaktojnë më shumë dëme dhe po bëhen më të vështira për t’u shuar.

Dhe shkencëtarët thonë se me gjasë zjarret do të bëhen edhe më të këqija, pasi ndryshimet klimatike do të intensifikohen nëse nuk ndërmerren masa.

Migrimi masiv i evropianëve nga fshatrat në qytete gjatë dekadave të fundit, ka lënë pas dore pyjet dhe i kanë lënë në mëshirë të thatësirave dhe valëve të të nxehtit që po bëhen gjithnjë e më të zakonshme në mes të ngrohjes globale. Dhe, një shkëndijë e vogël mund të shkaktojë një “ferr”.

Luftimi i zjarreve pyjore në Evropë kurrë nuk ka qenë më i vështirë. Në këtë tekst mund të kuptoni pse.

I ashtuquajturi eksod rural i kontinentit nisi në gjysmën e dytë të shekullit të kaluar, teksa evropianët u shpërngulën në qytete në kërkim të një jete më të mirë, dhe ky eksod ka lënë zona të mëdha rurale pas dore dhe i ka bërë të cenueshme.

Zonat pyjore janë të mbushura me materiale të djegshme, tha Johann Goldammer, kreu i Qendrës Globale për Monitorim të Zjarrit, që është një organ këshillues i Kombeve të Bashkuara. Në materiale të djegshme përfshihen trungjet e pemëve të kalbura, degët e rëna, gjethet dhe bari i tharë.

“Kjo është arsyeja pse ne kemi rrezik të paprecedentë nga zjarret e egra: sepse kurrë më parë në histori – të themi në 1 mijë apo 2 mijë vjetët e fundit – nuk ka pasur kaq shumë materiale të ndezshme përreth”, tha ai.

“Peizazhi po bëhet shpërthyes”, shtoi ai.

Pakujdesia me shkëndijat e vogla të zjarrit nganjëherë mjafton për të nxitur një zjarr të egër. Në Portugali, ku mbi 100 persona vdiqën nga zjarret e egra më 2017, autoritetet kanë deklaruar se 62 për qind e shpërthimeve të zjarrit po ndodhin si pasojë e aktiviteteve bujqësore, siç është djegia e kashtës.

Ndryshimet klimatike i kanë shtuar një dimension të ri dhe të frikshëm zjarreve të egra dhe i ka bërë ato edhe më kërcënuese.

Kjo është veçanërisht e vërtetë në Evropën jugore, ku shpeshtimi i kushteve të motit që shkaktojnë zjarre – temperaturat e larta, thatësira dhe erërat e mëdha – i kanë bërë zjarret e egra gjatë verës “një normë të re”, tha Friederike Otto, ligjëruese e Shkencave Klimatike në Institutin Grantham për Ndryshime Klimatike në Kolegjin Mbretëror të Londrës.

Gjatë këtij muaji, nga Bashkimi Evropian theksuan se në pesë vjetët e fundit, blloku ka qenë dëshmitar i zjarreve të egra më intensive në histori dhe se thatësira aktuale e kontinentit mund të përkeqësohet. Sipas Kombeve të Bashkuara, rajoni i Mesdheut po nxehet 20 për qind më shpejt sesa mesatarja globale.

Statistikat e BE-së për zjarret e dëshmojnë këtë problem. Numri i fshatrave evropiane që janë djegur është mbi trefish më shumë gjatë këtij viti, me pothuajse 450.000 hektarë të djegur deri më 16 korrik, krahasuar me një mesatare prej 110.000 hektarësh në të njëjtët muaj gjatë periudhës 2006-2021.

Deri më 16 korrik, Evropa ka qenë dëshmitare e pothuajse 1.900 zjarreve të egra, krahasuar me një mesatare prej 470 zjarresh në vitet 2006-2021.

Thatësirat dhe valët e të nxehtit që lidhen me ndryshimet klimatike, kanë bërë më të vështirë luftimin e zjarreve të egra, pasi kushtet klimatike i bëjnë ato që të përhapen më shpejt. Shkencëtarët argumentojnë se ndryshimet klimatike do të vazhdojnë ta bëjnë motin edhe më ekstrem dhe zjarret e egra do të jenë më të shpeshta dhe më shkatërruese.

Kjo përfshin edhe të ashtuquajturat “megazjarre” – flakë aq të mëdha sa që praktikisht janë të pandalshme.

Problemet e Spanjës me zjarret e egra gjatë këtij viti nisën në fillim të pranverës, kur shteti regjistroi valën më të hershme të të nxehtit në dy dekada. Temperaturat në shumë qytete spanjolle arritën në mbi 40 gradë Celsius – temperatura që zakonisht regjistrohen në mes të verës.

Portugalia fqinje po ashtu regjistroi majin më të nxehtë në nëntë dekada, kur 97 për qind e tokës u klasifikua si thatësirë e madhe. Në Francë, po ashtu maji i këtij viti ishte më i nxehti në histori.

“Ne nuk do të jemi në gjendje të parandalojmë plotësisht zjarret e egra”, tha Otto nga Kolegji Mbretëror i Londrës. “Ne duhet të mësohemi të jetojmë me këtë”, shtoi ajo.

Shkencëtarët thonë se nuk ka vend për të humbur shpresën, pavarësisht pamjeve të tmerrshme të zjarreve dhe ngarkesës së shërbimeve të zjarrfikësve që po luftojnë me to.

“Kjo nuk është vepër e Zotit”, tha Otto teksa foli për intensifikimin e zjarreve të egra. “Kjo, në shkallë të madhe, është vepër e jona dhe ne kemi shumë fuqi që ta ndryshojmë këtë gjendje”.

Gjërat që mund të bëjmë për t’u përshtatur me situatën përfshijnë edhe dhënien fund të djegies së lëndëve fosile dhe edukimin e njerëzve për ngrohjen globale, tha ajo.

Menaxhimi i pyjeve gjithashtu duhet të rishikohet, tha Amila Meskin, këshilltare e politikave në Shoqatën Evropiane të Pyjeve, me seli në Bruksel. Kjo shoqatë përfaqëson kompanitë, ndërmarrjet dhe agjencitë qeveritare pyjore në 25 shtete evropiane.

Projekte, të tilla si skemat e ruajtjes së ujit, përzierja e specieve pyjore dhe restaurimi i moçaleve veçse kanë filluar të realizohen në disa shtete.

Megjithatë, efektet e këtyre projekteve nuk pritet që të shihen shumë shpejt. Planifikimi afatshkurtër në pylltari mund të zgjasë mbi 50 vjet dhe për një ndryshim fundamental do të duhen dekada.

Meskin tha se sheh një mungesë të përgjithshme të interesimit në punët rurale dhe shtoi se ka vërejtur që pylltaria nuk është një biznes mjaft i popullarizuar. Kjo situatë, sipas saj, duhet të ndryshojë.

Sipas Meskin, ndoshta shoku nga zjarret e egra do të nxisë një interesim të ri të publikut ndaj kujdesit të pyjeve.

“Është një gjë shumë emocionale të shohësh pyjet duke u djegur”, tha Meskin. “Është një situatë shumë, shumë e trishtueshme”./REL

zjarre

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet