LIVE UPDATES
Bota

Çfarë do të thotë për Kosovën mbështetja e SHBA-së?

Mbi 2 miliardë dollarë, kjo është shuma që Shtetet e Bashkuara të Amerikës kanë ndarë për Kosovën, që nga viti 1998.

15 Shkurt 2024, 12:51 Nga Krenare Cubolli
Çfarë do të thotë për Kosovën mbështetja e
Një burrë duke ecur mbrapa mbishkrimit “Faleminderit NATO” dhe "Faleminderit SHBA", si dhe flamurit amerikan në Stagovë, vendbanim në Kaçanik, Kosovë.

KOSOVA- Ndër temat më të diskutuara të kësaj jave është partneriteti në mes të Shteteve të Bashkuara të Amerikës dhe Kosovës, i cili, sipas Ndihmëssekretarit amerikan të Shtetit, James O’Brien, është vënë në pikëpyetje për shkak të vendimit të Kosovës që e ndalon përdorimin e dinarit serb. Mbi 2 miliardë dollarë, kjo është shuma që Shtetet e Bashkuara të Amerikës kanë ndarë për Kosovën, që nga viti 1998. Mbështetja amerikane ka qenë vendimtare për nisjen e bombardimeve të Organizatës së Traktatit të Atlantikut Verior (NATO) kundër caqeve të ushtrisë serbe, më 1999, dhe në rrugën e Kosovës drejt pavarësisë. Uashingtoni ka qenë ndër të parët që e ka njohur shtetësinë e Kosovës, më 2008. Udhëheqës shtetërorë kosovarë e përsërisin shpesh që Amerika është partnerja më e rëndësishme e Kosovës dhe se mbështetja e saj është jetike. Megjithatë, në disa raste, viteve të fundit, raportet me Uashingtonin janë tendosur. Shtetet e Bashkuara, aktualisht, po kërkojnë pezullimin e vendimit të Bankës Qendrore të Kosovës (BQK), që e bën euron valutë të vetme për kryerjen e pagesave me para të gatshme.

Zyrtarët amerikanë shqetësohen se me rregulloren e re të BQK-së mund të dëmtohen pjesëtarët e komunitetit serb në Kosovë, të cilët e përdorin valutën e Serbisë, dinarin. Beogradi ndan miliona euro për serbët në Kosovë dhe ua paguan – përmes një sistemi paralel, rrogat, pensionet dhe ndihmën shtesë. Ndihmëssekretari amerikan i Shtetit, James O’Brien, është shprehur qartë se mungesa e koordinimit po i rrezikon marrëdhëniet SHBA-Kosovë.

“Unë nuk bëj kërcënime të vagëta publikisht. Unë do të thosha, nëse ne nuk trajtohemi si partnerë, edhe ne nuk do ta trajtojmë Qeverinë e Kosovës si partnere”, ka thënë O’Brien për Zërin e Amerikës.

Pas kësaj deklarate, kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, ka thënë se Kosova nuk ka aleate dhe mike më të rëndësishme se SHBA-në. Në maj të vitit 2023, Kosova është përjashtuar nga stërvitjet ushtarake “Defender Europe ‘23”, pasi nuk e ka dëgjuar këshillën e SHBA-së për hapa drejt uljes së tensioneve në veri të vendit. SHBA-ja pati thënë se nuk ka entuziazëm për të reaguar ndaj interesave të Kosovës, përfshirë angazhimin me vendet mosnjohëse dhe avancimin e Kosovës në rrugën euroatlantike. Në marsin e vitit 2020, Korporata e Sfidës së Mijëvjeçarit (MCC) e Qeverisë amerikane pati pezulluar fonde në vlerë të 50 milionë dollarëve për programe të zhvillimit ekonomik në Kosovë. Shkak ishte bërë një vendim i ekzekutivit të atëhershëm, i udhëhequr nga Ramush Haradinaj, për vendosjen e tarifave ndaj mallrave serbe. Pas shfuqizimit të vendimit nga qeveria pasuese, MCC-ja e pati rifilluar programin e ndihmave. Për shkak të vendimit për taksën, zyrtarët amerikanë patën anuluar vizita dhe pjesëmarrjen e Kosovës në disa programe. Disa senatorë edhe e patën vënë në pikëpyetje ekzistencën e bazës ushtarake amerikane Bondsteel në Kosovë.

Amerika i ka trupat e veta ushtarake në Kosovë, të angazhuara në misionin e NATO-s, KFOR, ndërsa Bondsteel-i është baza e saj më e madhe ushtarake në vend. Janë dy institucione që Uashingtoni përdor për t’u angazhuar në Kosovë: Ambasadën e tij në Prishtinë, dhe Agjencinë për Zhvillim Ndërkombëtar (USAID). SHBA-ja synon ta përmirësojë fushën e sundimit të ligjit në Kosovë, ta ndihmojë atë të ketë rritje ekonomike gjithëpërfshirëse dhe të sigurojë që Kosova të kontribuojë pozitivisht në stabilitetin rajonal – duke përfshirë transformimin e sektorit të sigurisë, luftimin e ekstremizmit të dhunshëm, promovimin e të drejtave të pakicave dhe integrimin në struktura euroatlantike. Vetëm në shtator të 2023-tës, USAID-i ka ndarë një grant prej 35 milionë eurosh për Kosovën, për ta ndihmuar në fushën e integrimeve.Ndër vite, programet e agjencisë u janë dedikuar luftës kundër korrupsionit, sundimit të ligjit dhe qeverisjes së mirë; luftës kundër dezinformimit dhe avokimit për media të pavarura; programeve dhe bursave të ndryshme në fushën e edukimit; fuqizimit të shoqërisë civile dhe rritjes së demokracisë; si dhe zhvillimit ekonomik dhe tërheqjes së investimeve të huaja.

Ndonëse NATO-ja e pati kundërshtuar më 2018 vendimin e Kosovës për transformimin e Forcës së Sigurisë së Kosovës (FSK) në ushtri, SHBA-ja e ka mbështetur këtë proces dhe ka punuar në avancimin e kësaj force. Ambasadori i atëhershëm amerikan në Kosovë, Philip Kosnett, pati deklaruar se “është e natyrshme për Kosovën, si vend sovran dhe i pavarur, që të ketë aftësi vetëmbrojtëse”. Më 2021, në bashkëpunim me SHBA-në, kontingjenti i parë i FSK-së mori pjesë në një mision paqeruajtës jashtë vendit. Po atë vit, SHBA-ja i dhuroi Kosovës një donacion prej 55 automjetesh ushtarake. Profesori i Studimeve Evropiane në Universitetin Johns Hopkins, David Kanin, i ka thënë Radios Evropa e Lirë se nuk e përjashton mundësinë e sanksioneve pas mospajtimeve të fundit për dinarin. Megjithatë, ai ka theksuar se SHBA-ja “nuk do të shkojë aq larg dhe, thjesht, ta ndërpresë marrëdhënien me Kosovën”. Kanin ka thënë se nuk beson që do të ndryshojnë pohimet e SHBA-së se është mbrojtëse e Kosovës./ REL

kosova shba

Sondazh

Poll
MË SHUMË

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet

Shiko video te tjera