LIVE UPDATES
Bota

Evropa po armatoset/ Pushtimi rus vë alarmet: Ukraina importuesi i tretë më i madh në botë

Sipas Institutit Suedez Ndërkombëtar i Kërkimit të Paqes (SIPRI), nga viti 2018 deri në vitin 2022, importet evropiane të armëve u rritën me 47% krahasuar me periudhën 2013-2017, sipas të dhënave të Institutit Suedez, i cili monitoron eksportin dhe importin e avionëve, anijeve luftarake, tankeve, artilerisë, raketave dhe sistemeve të ndryshme.

13 Mars 2023, 17:34 Nga I.A
Evropa po armatoset/ Pushtimi rus vë alarmet: Ukraina importuesi i
Avion ushtarak

SUEDI- Vendet evropiane rritën ndjeshëm importet e tyre të armëve nga 2018 në 2022 krahasuar me pesë vitet e mëparshme, dhe pjesa e SHBA-së në eksportet globale u rrit ndjeshëm. Sipas Institutit Suedez Ndërkombëtar i Kërkimit të Paqes (SIPRI), nga viti 2018 deri në vitin 2022, importet evropiane të armëve u rritën me 47% krahasuar me periudhën 2013-2017, sipas të dhënave të Institutit Suedez, i cili monitoron eksportin dhe importin e avionëve, anijeve luftarake, tankeve, artilerisë, raketave dhe sistemeve të ndryshme.

Në raport, SIPRI analizon të gjitha transfertat e armëve, të cilat përfshijnë blerjet dhe ndihmën ushtarake falas të vënë në dispozicion të Kievit. Më pas Instituti vlerëson vlerën e këtyre armëve. Për shkak të kësaj, rezulton se vitin e kaluar, megjithë ndihmën e madhe ushtarake për Ukrainën, SHBA eksportoi një vlerë më të madhe armësh në Kuvajt, Arabinë Saudite, Katar dhe Japoni. Sepse ato vende blenë sistemet më moderne amerikane dhe Ukraina kryesisht shkon për pajisje të përdorura nga arsenali amerikan, vlera e të cilave është më e ulët. Anëtarët evropianë të NATO-s rritën importet e tyre me 65%.

"Megjithëse trafiku i armëve ka rënë në mbarë botën, trafiku drejt Evropës është rritur ndjeshëm për shkak të tensioneve midis Rusisë dhe shumicës së shteteve të tjera evropiane," tha në një deklaratë Peter D. Wezeman, një studiues i lartë në SIPRI.

"Pas pushtimit të Ukrainës, vendet evropiane duan të importojnë më shumë armë dhe në një periudhë më të shkurtër kohore," shtoi Vezeman.

Në nivel global, importet e armëve ranë me 5.1 %. Vendet afrikane reduktuan importet me 40 % dhe ato në Amerikën Veriore dhe Jugore me 21 %. Importet në rajonin Azi-Paqësor u ulën me 7,5 % dhe në Lindjen e Mesme me 8,8 %. Përjashtim në Azi bëjnë vendet në pjesën lindore të kontinentit dhe vende të caktuara në zona të tjera me një nivel të lartë tensioni gjeopolitik.

"Konkurrenca strategjike vazhdon në pjesë të tjera të botës: importet e armëve në Azinë Lindore janë rritur, ndërsa dërgesat në Lindjen e Mesme kanë mbetur të larta," shpjegoi Wezeman.

Në tre dekadat e fundit, SHBA dhe Rusia kanë qenë eksportuesit më të mëdhenj dhe të dytë më të mëdhenj të armëve në botë. Nga viti 2018 deri në vitin 2022, SHBA rriti epërsinë e saj, me 14 % eksporte më të larta krahasuar me pesë vitet e mëparshme. Pjesa amerikane në eksportet globale u rrit nga 33 në 40 %.

Eksportet ruse të armëve u ulën me 31 % dhe pjesa në eksportet globale ra nga 22 në 16 %. Franca e vendit të tretë iu afrua Rusisë, duke rritur pjesën e saj të eksporteve globale nga 7.1 % nga 2013 në 2017 në 11 % në periudhën pesëvjeçare që përfundon në 2022.

"Pushtimi i Ukrainës ka të ngjarë të kufizojë më tej eksportet e armëve ruse," tha Wezeman.

Vitin e kaluar, SIPRI paralajmëroi se arsenali global bërthamor ka të ngjarë të rritet në vitet e ardhshme. Siç thonë në SIPRI, ndryshime të tilla të mëdha nuk janë të pazakonta për armët, sepse shpesh herë mjaftojnë një ose dy porosi të mëdha dhe të shtrenjta për të rritur eksportet. Por, siç thotë Wezeman, ka edhe arsye strukturore për rritjen e industrisë franceze: Franca promovon fuqishëm industrinë e saj të përkushtuar dhe kështu ka arritur sukses të madh në dekadën e fundit.

Në të njëjtën periudhë, eksportet gjermane ranë me 35 % dhe eksportet kineze me 23 %.

“Kina nuk ka mundur të depërtojë në disa tregje të mëdha, në disa raste ka arsye të qarta politike”, tha për Deutsche Welle-n një studiues nga Instituti i Stokholmit.

Për shembull, Kina nuk i shet armë Indisë fqinje, e cila është një nga blerësit më të mëdhenj.

“Është e habitshme që Kina nuk ka qenë në gjendje të konkurrojë me konkurrentët nga SHBA-ja dhe Evropa edhe në shumicën e vendeve të Lindjes së Mesme”, shton Wezeman.

Studiuesit vërejnë se Rusia ka kaluar Kinën si furnizuesi kryesor i Afrikës Sub-Sahariane, gjë që është veçanërisht e dukshme pas grushtit të shtetit në Mali. Dhe Turqia merr shumë më pak armë se SHBA. SIPRI analizoi edhe porositë për armë të shtrenjta, si avionë ushtarakë, luftanije, aeroplanmbajtëse dhe nëndetëse për periudhën e ardhshme.

Sipas analizave të tyre, SHBA-ja do të mbetet deri tani eksportuesi më i madh. Rreth 60 për qind e të gjithë avionëve luftarakë dhe helikopterëve të porositur janë të prodhimit amerikan. Vetëm vitin e kaluar, 13 vende porositën 376 avionë të tillë amerikanë.

Franca regjistroi një numër të madh porosish, ndërkohë që askush nuk porosiste avionë gjermanë, por kishte anije. Rusia ka relativisht pak porosi, gjë që shpjegohet me faktin se ushtria vendase ka nevojë për më shumë armë, kështu që ka më pak për shitje.

sipri

Sondazh

Poll

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës