LIVE UPDATES
Bota

Evropa po armatoset/ Pushtimi rus vë alarmet: Ukraina importuesi i tretë më i madh në botë

Sipas Institutit Suedez Ndërkombëtar i Kërkimit të Paqes (SIPRI), nga viti 2018 deri në vitin 2022, importet evropiane të armëve u rritën me 47% krahasuar me periudhën 2013-2017, sipas të dhënave të Institutit Suedez, i cili monitoron eksportin dhe importin e avionëve, anijeve luftarake, tankeve, artilerisë, raketave dhe sistemeve të ndryshme.

13 Mars 2023, 17:34 Nga I.A
Evropa po armatoset/ Pushtimi rus vë alarmet: Ukraina importuesi i
Avion ushtarak

SUEDI- Vendet evropiane rritën ndjeshëm importet e tyre të armëve nga 2018 në 2022 krahasuar me pesë vitet e mëparshme, dhe pjesa e SHBA-së në eksportet globale u rrit ndjeshëm. Sipas Institutit Suedez Ndërkombëtar i Kërkimit të Paqes (SIPRI), nga viti 2018 deri në vitin 2022, importet evropiane të armëve u rritën me 47% krahasuar me periudhën 2013-2017, sipas të dhënave të Institutit Suedez, i cili monitoron eksportin dhe importin e avionëve, anijeve luftarake, tankeve, artilerisë, raketave dhe sistemeve të ndryshme.

Në raport, SIPRI analizon të gjitha transfertat e armëve, të cilat përfshijnë blerjet dhe ndihmën ushtarake falas të vënë në dispozicion të Kievit. Më pas Instituti vlerëson vlerën e këtyre armëve. Për shkak të kësaj, rezulton se vitin e kaluar, megjithë ndihmën e madhe ushtarake për Ukrainën, SHBA eksportoi një vlerë më të madhe armësh në Kuvajt, Arabinë Saudite, Katar dhe Japoni. Sepse ato vende blenë sistemet më moderne amerikane dhe Ukraina kryesisht shkon për pajisje të përdorura nga arsenali amerikan, vlera e të cilave është më e ulët. Anëtarët evropianë të NATO-s rritën importet e tyre me 65%.

"Megjithëse trafiku i armëve ka rënë në mbarë botën, trafiku drejt Evropës është rritur ndjeshëm për shkak të tensioneve midis Rusisë dhe shumicës së shteteve të tjera evropiane," tha në një deklaratë Peter D. Wezeman, një studiues i lartë në SIPRI.

"Pas pushtimit të Ukrainës, vendet evropiane duan të importojnë më shumë armë dhe në një periudhë më të shkurtër kohore," shtoi Vezeman.

Në nivel global, importet e armëve ranë me 5.1 %. Vendet afrikane reduktuan importet me 40 % dhe ato në Amerikën Veriore dhe Jugore me 21 %. Importet në rajonin Azi-Paqësor u ulën me 7,5 % dhe në Lindjen e Mesme me 8,8 %. Përjashtim në Azi bëjnë vendet në pjesën lindore të kontinentit dhe vende të caktuara në zona të tjera me një nivel të lartë tensioni gjeopolitik.

"Konkurrenca strategjike vazhdon në pjesë të tjera të botës: importet e armëve në Azinë Lindore janë rritur, ndërsa dërgesat në Lindjen e Mesme kanë mbetur të larta," shpjegoi Wezeman.

Në tre dekadat e fundit, SHBA dhe Rusia kanë qenë eksportuesit më të mëdhenj dhe të dytë më të mëdhenj të armëve në botë. Nga viti 2018 deri në vitin 2022, SHBA rriti epërsinë e saj, me 14 % eksporte më të larta krahasuar me pesë vitet e mëparshme. Pjesa amerikane në eksportet globale u rrit nga 33 në 40 %.

Eksportet ruse të armëve u ulën me 31 % dhe pjesa në eksportet globale ra nga 22 në 16 %. Franca e vendit të tretë iu afrua Rusisë, duke rritur pjesën e saj të eksporteve globale nga 7.1 % nga 2013 në 2017 në 11 % në periudhën pesëvjeçare që përfundon në 2022.

"Pushtimi i Ukrainës ka të ngjarë të kufizojë më tej eksportet e armëve ruse," tha Wezeman.

Vitin e kaluar, SIPRI paralajmëroi se arsenali global bërthamor ka të ngjarë të rritet në vitet e ardhshme. Siç thonë në SIPRI, ndryshime të tilla të mëdha nuk janë të pazakonta për armët, sepse shpesh herë mjaftojnë një ose dy porosi të mëdha dhe të shtrenjta për të rritur eksportet. Por, siç thotë Wezeman, ka edhe arsye strukturore për rritjen e industrisë franceze: Franca promovon fuqishëm industrinë e saj të përkushtuar dhe kështu ka arritur sukses të madh në dekadën e fundit.

Në të njëjtën periudhë, eksportet gjermane ranë me 35 % dhe eksportet kineze me 23 %.

“Kina nuk ka mundur të depërtojë në disa tregje të mëdha, në disa raste ka arsye të qarta politike”, tha për Deutsche Welle-n një studiues nga Instituti i Stokholmit.

Për shembull, Kina nuk i shet armë Indisë fqinje, e cila është një nga blerësit më të mëdhenj.

“Është e habitshme që Kina nuk ka qenë në gjendje të konkurrojë me konkurrentët nga SHBA-ja dhe Evropa edhe në shumicën e vendeve të Lindjes së Mesme”, shton Wezeman.

Studiuesit vërejnë se Rusia ka kaluar Kinën si furnizuesi kryesor i Afrikës Sub-Sahariane, gjë që është veçanërisht e dukshme pas grushtit të shtetit në Mali. Dhe Turqia merr shumë më pak armë se SHBA. SIPRI analizoi edhe porositë për armë të shtrenjta, si avionë ushtarakë, luftanije, aeroplanmbajtëse dhe nëndetëse për periudhën e ardhshme.

Sipas analizave të tyre, SHBA-ja do të mbetet deri tani eksportuesi më i madh. Rreth 60 për qind e të gjithë avionëve luftarakë dhe helikopterëve të porositur janë të prodhimit amerikan. Vetëm vitin e kaluar, 13 vende porositën 376 avionë të tillë amerikanë.

Franca regjistroi një numër të madh porosish, ndërkohë që askush nuk porosiste avionë gjermanë, por kishte anije. Rusia ka relativisht pak porosi, gjë që shpjegohet me faktin se ushtria vendase ka nevojë për më shumë armë, kështu që ka më pak për shitje.

sipri

Sondazh

Poll

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje