LIVE UPDATES
Bota

DW: Çekia, republika e armatosur

Më shumë se treqind mijë njerëz në Republikën Çeke kanë licencë për armë zjarri. 

18 Janar 2024, 09:22 Nga Lubos Palata
DW: Çekia, republika e armatosur
Foto ilustruese

ÇEKIA- Ka një milion armë zjarri legale në shitje në Republikën Çeke. Kjo e bën Çekinë, një nga një vend me numrin më të madh të armëve private në Evropën postkomuniste. Vetëm Kroacia, ku ndodhi një nga luftërat më të përgjakshme pas-jugosllave në vitet 1990, është përpara Republikës Çeke për sa i përket imitimit të armëve. Më shumë se treqind mijë njerëz në Republikën Çeke kanë licencë për armë zjarri. Vetëm pak prej tyre janë gjuetarë. Shumica e njerëzve zotërojnë një armë për mbrojtjen personale. Numri i civilëve që zotërojnë armë është dy herë më i lartë se numri i ushtarëve dhe politikanëve çekë.

Amoku me 17 të vdekur

Por pak para Krishtlindjeve 2023, Republika Çeke u trondit nga një vrasje masive e paprecedentë në realitetin moderne të vendit dhe ndër më të keqen në Evropën në vitet e fundit. Vrasja ndodh në Fakultetin Filozofik në Universitetin e njohur Karl në kryeqytetin e Pragës, universiteti më i vjetër në vend dhe një nga më të vjetrit në botë. Më 21 dhjetor 2023, një student qëlloi 14 persona në universitetin dhe plagosin e rëndë 25 të tjerë. Pamjet e studentëve të frikësuar që iknin drejt çatisë së fakultetit bëjnë xhiron e botës. Siç përcaktoi më vonë politika, autori kishte vrarë dy persona pak ditë më parë dhe kishte qëlluar edhe të atin pak para amokut. Kur e kapi politika, ai u vetevra. Gjatë hetimit të sulmit, policia zbuloi se autori kishte në pronësi të ligjshme tetë armë zjarri, pasi ishte trajtuar për problemet e shëndetit mendor në të kaluarën. Midis tyre ishte një pushkë automatike amerikane AR-15 dhe një mitraloz ushtarak i modelit 61 Skorpion. Për të Blerë armët, autori ka marrë një hua në një bankë me vlerë rreth 40 mijë euro.

E drejta për pozimin e armëve - parashikohet me kushtet

Armët janë të disponueshme në Republikën Çeke. Vendi është tradicionalisht një prodhues dhe eksportues i madh evropian i armëve të vogla në mbarë botën. Në vitin 2022, Republika Çeke eksportoi armë në një vlerë totale prej rreth 1.2 miliardë euro. Në vitin 2021, nën qeverisjen e kryeministrit Andrej Babish të lëvizjes ANO, e drejta për të vendosur dhe për të bërë armë të përfshira në kushtet e çeke, falë shpenzimeve të partisë së atëhershme opozitare ODS. Aty thuhet: “E drejta për jetën e vet apo të një personi tjetër, qoftë edhe me armë, garantohet në kushtet e shoqërisë me ligj”. Ishte një përgjigje ndaj Bashkimit Evropian për të vendosur disa armë. Në atë kohë disa deputetë protestuan kundër përcaktimit të së drejtës për armëmbajtje në kushtet. Por ata mbetën në pakicë.

Qeveria nuk dëshiron asnjë kufizim të mëtejshëm

"Republika Çeke është ende një vend më tolerant në BE në këtë drejtim. Kjo duhet të ndalet", por qeveria nën kryeministrin Petr Fiala deri më tani nuk ka qenë në gjendje të shtrëngojë ligjet për armët. Rezistenca vjen nga vetja partia e Fialës, ODS. Ministrja e Mbrojtjes Jana Cernohova është një nga mbështetësit më të zëshëm të të drejtës për të mbajtur dhe armë.

"Unë jam pronar i ligjshëm i disa armëve dhe nuk e fsheh faktin se hobi im kujdes zhytjen, dhe qitje sportive", shkroi ministrja e mbrojtjes në rrjetin social X (Twitter). Fatkeqësisht, "njerëz e çmendur, njerëzit me probleme mendore, shofer makinash apo pilotë të avionëve nuk mund të parandalohen të bëjnë ndonjë vepër”, tha ajo.

Tregtarët duhet të japin informacione

Por qeveria është e ndarë për këtë çështje. Zëvendëskryeministri Ivan Bartos, kreu i Partisë Pirate, bën fjalë për një debat mbi "masat sistematike për të kryer akte të tilla dhune dhe çdo manifestim dhune dhe urrejtjeje". Ai tha për DW se partia e tij mbron një debat për shpeshtimin e testeve të aftësive për zotërimin e armëve dhe për kufizimet e pozimit të armëve me karikatorë të madh si dhe armëve të gjata. 

"Bazuar në përvojën nga jashtë, nuk duhet të rregullojmë armët në publik, të kufizojmë numrin e armëve të licencuara për pronarët ose të lidhim sistemin me regjistrin e kundërvajtjeve administrative", tha Bartos. Ministri i Brendshëm Vit Rakusan nga partia Stan bën edhe një herë për një diskutim rreth armëve në Republikën Çeke. 

"Kjo ngjarje tragjike ka sjellë shumë pyetje legjitime në debatin social dhe ka tronditur ndjenjat e njerëzve," u tha ai gazetarëve më 12 janar 2024.

"Ne po përballemi të gjejmë një ekuilibër dhe të mos hyjmë në debat në mënyrë histerike. Ne nuk dua që kjo të bëhet në kurriz të pronarëve të armëve."

"Presioni nga shumica e dërrmueseve që njerëzit nuk zotërojnë armë është legjitim", shtoi ministri i Brendshëm çek. Megjithatë, opozita e udhëhequr nga lëvizja ANO e ish-kryeministrit Babish, kundërshton ashpërsimin e ligjeve për armët. Prandaj është e diskutueshme, nëse do të jetë e mundur të kufizohet zotërimi i armëve në Republikën Çeke në të ardhmen e afërt./DW

cekia armatime

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet