LIVE UPDATES
Bota

Diplomatja franceze: Të ashtuquajturat referendume të Rusisë “nuk kanë legjitimitet”

Politikanët që janë të instaluar apo të përkrahur nga Moska, kanë bërë të ditur këtë javë se referendumet për t’iu bashkuar Rusisë do të mbahen në Luhansk, Donjeck, Herson dhe Zaporizhja, të gjitha në juglindje të Ukrainës. Këto referendume, që Perëndimi i konsideron të paligjshme, do të mbahen më 23-27 shtator.

23 Shtator 2022, 12:00 Nga d.a.
Diplomatja franceze: Të ashtuquajturat referendume të Rusisë
Ukraine

UKRAINË- Rusia është duke çuar përpara planet për mbajtje të të ashtuquajturave referendume në disa rajone të Ukrainës që kontrollojnë forcat e saj, si dhe në disa që nuk i kontrollojnë, si përpjekje për të fituar sovranitetin e këtyre territoreve.

Politikanët që janë të instaluar apo të përkrahur nga Moska, kanë bërë të ditur këtë javë se referendumet për t’iu bashkuar Rusisë do të mbahen në Luhansk, Donjeck, Herson dhe Zaporizhja, të gjitha në juglindje të Ukrainës. Këto referendume, që Perëndimi i konsideron të paligjshme, do të mbahen më 23-27 shtator.

Gati tetë muaj pasi presidenti rus, Vladimir Putin ka përshkallëzuar në mënyrë dramatike luftën në Ukrainë, forcat ruse kontrollojnë në tërësi rajonin e Luhanskut, dhe disa pjesë të Donjeckut, Hersonit dhe Zaporizhjas. Këto plane, të përkrahura nga Putini, në një adresim më 21 shtator, janë dënuar nga liderët globalë, si dhe nga Ukraina.

Kryediplomati i Bashkimit Evropian, Josep Borell, ka thënë më 21 shtator se do të mbahen përgjegjës liderët e Rusisë “dhe të gjithë personat e përfshirë për këto referendume dhe veprime tjera që shkelin ligjin ndërkombëtar në Ukrainë”.

Radio Evropa e Lirë ka biseduar me diplomaten franceze, Marie Dumoulin, e cila tani udhëheq Programin për Evropë të Gjerë, në Këshillin Evropian për Marrëdhënie të Jashtme, lidhur me referendumet pro-ruse, mungesën e legjitimitetit dhe ndikimin që do të mund të kenë.

Radio Evropa e Lirë: Si i shihni referendumet e propozuara për aneksim të pjesëve të Ukrainës që janë pushtuar nga Rusia, në aspektin e legjitimitetit, dhe si u përgjigjeni argumenteve të Moskës se banorët këtyre zonave janë duke ushtruar të drejtën e tyre për vetëvendosje?

Marie Dumoulin: Zakonisht në konflikte të tilla, kur një shtet ka pretendime për territorin e një shteti tjetër, dhe kur referendumet organizohen nën rregullat ndërkombëtare, ato mund të marrin vite për t’u organizuar nën mbikëqyrje ndërkombëtare. Kemi raste – në Saharën Perëndimore – kur më 1975 nuk ka pasur marrëveshje për kushtet të në të cilat një referendum i tillë do të mund të mbahej. Kjo për faktin se ka shumë pyetje rreth asaj se kush do të marrë pjesë, sipas cilit ligj, kush do ta mbikëqyr, e tjera.

Tani jemi duke u përballur me pseudo-referendume, të cilat do të organizohen në situata të konfliktit, kur mijëra njerëz janë larguar nga shtëpitë e tyre dhe nuk do të mund të marrin pjesë në votime. Ne ende nuk e dimë se në bazë të cilit legjislacion do të zhvillohen referendumet – ka shumë mundësi që nën legjislacionin rus, ndonëse ato po zhvillohen në territorin ukrainas, andaj do të duhej të zhvilloheshin nën ligjin ukrainas.

A mund të vazhdoj? Sepse ekzistojnë një mori çështjesh për të cilat nuk ka përgjigje. Është situatë lufte, pra ushtarët do të jenë andejpari për të vëzhguar votimin, dhe kështu nuk do të duhej të ishte. Ekzistojnë pyetje edhe për territorin që do të mbulojnë, sepse këto rajone që janë duke organizuar të ashtuquajturat referendume, kontrollohen vetëm pjesërisht nga Rusia, mirëpo votimi do të vlejë për gjithë territorin. Kjo i bie se një pjesë e popullsisë do të votojë për një pjesë të territorit. Pra, praktikisht nuk ka legjitimit në këto votime.

Radio Evropa e Lirë: Moska ka njohur rajonet ukrainase të Donjeckut dhe Luhanskut – dy prej rajoneve që kanë mbajtur votime të tilla – si shtete të pavarura. A lidhet kjo me legjitimitetin që ka ky proces votimi?

Marie Dumoulin: Rusia është vendi i vetëm që i ka njohur ato (shënim editorial: Koreja e Veriut dhe Siria, e kanë njohur po ashtu sovranitetin e këtyre territoreve). Sipas ligjit ndërkombëtar, këto janë pjesë të territorit ukrainas. Prandaj, nuk e di se çfarë kuptimi ka fakti që Moska ka njohur këto dy entitete si shtete të pavarura.

Radio Evropa e Lirë: Moska përmend tash e një kohë mbajtjen e këtyre votimeve. A befasoheni se tani po ndodh diçka e tillë dhe çfarë mund të mendojë Kremlini?

Marie Dumoulin: Ka të bëjë me situatën ushtarake. Moska është përballur me periudhë të vështirë prej fillimit të shtatorit, për shkak të kundërofensivës së suksesshme të Ukrainës. Ajo çfarë po dëshiron të bëjë Rusia është që të konsolidojë kontrollin mbi këto territore – jo vetëm përmes mjeteve ushtarake, por edhe atyre politike – duke organizuar pseudo-referendumet, që më pas të thotë se ato janë pjesë e Rusisë. Përmes këtyre veprimeve, Rusia është duke tentuar që të ndalë hovin e kundërofensivave tjera, duke thënë: Këto janë territore ruse, prandaj nëse i sulmoni, pasojat do të jenë ekstreme. Presidenti rus, Vladimir Putin, e ka përmendur qartë më 21 shtator se mund të përdorë edhe armë bërthamore.

Pra, nëse Rusia nuk mund të kontrollojë këto territore me mjete ushtarake, atëherë synon t’i bëjë ato pjesë të territorit, pasi beson që në këtë mënyrë, Perëndimi dhe Ukraina do të mund të shqetësohen se rrezikojnë të përballen me pasoja të rënda, nëse Ukraina e vazhdon kundërofensivën.

Radio Evropa e Lirë: Disa prej liderëve të vendeve baltike e kanë krahasuar këtë veprim dhe periudhën kur ish-Bashkimi Sovjetik ka aneksuar këto shtete gjatë Luftës së Dytë Botërore. Si e shihni këtë analogji, apo a ka të tjera që ju kujtohen e që mund t’i përshtaten kësaj situate?

Marie Dumoulin: Jam gjithmonë e kujdesshme me analogjitë historike, sepse është e qartë se jetojmë në një tjetër rregull botëror, në krahasim me atë të viteve 1939-1940. E kuptoj pse vendet baltike ndihem ashtu, sepse ua kujton përvojën e tyre. Mirëpo ne duhet të mendojmë se çfarë rregulli ndërkombëtar ekziston tani dhe çfarë pasoja do të ketë një aneksim i tillë në ligjin ndërkombëtar të tanishëm. Një prej parimeve kyçe të këtij rendi është respektimi i integritetit territorial dhe mospërdorimi i forcës – siç e parasheh edhe Karta e Kombeve të Bashkuara. Aktualisht, një prej vendeve me status të përhershëm në Këshillin e Sigurimit të OKB-së është duke shkelur këto parime, dhe kjo gjë, natyrisht, nuk përbën lajm të mirë për asnjë shtet në botë.

Radio Evropa e Lirë: Këshilli i Evropës ka thënë se “abuzimi” i Rusisë me procesin e referendumit, është një “përpjekje për të shkatërruar demokracinë dhe sundimin e ligjit”. Duke marrë parasysh seriozitetin e atij paralajmërimi, si mendoni se do të reagojë komuniteti ndërkombëtar nëse Moska vazhdon përpara me këto referendume dhe me aneksim të ndoshta edhe më shumë territoreve ukrainase?

Marie Dumoulin: Nuk do të mund të ketë njohje të këtyre referendumeve. Ato nuk janë referendume, prandaj as që do ta komentoja aspektin e demokracisë dhe sundimit të ligjit. Nuk janë referendume dhe komuniteti ndërkombëtar duhet ta thotë këtë gjë, dhe po ashtu të thotë se janë të pavlefshme. Nuk mund të ketë ndonjë formë legjitimiteti në votimet për këto rajone, në situatën aktuale./REL/

lufta ukraine-rusi referendumet ne donbas marie dumoulin

Sondazh

Poll

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje