LIVE UPDATES
Bota

Bien eksportet në Kosovë, prodhuesit: Kemi kërkesa, por jo kushte

Prej vitesh, ai udhëheq kompaninë “Behari” në Drenas, e cila merret me prodhimin e dyerve të garazheve.

2 Prill 2024, 07:48 Nga M.B

 

Bien eksportet në Kosovë, prodhuesit: Kemi kërkesa, por jo kushte
Foto ilustruese

 

KOSOVA- Sikur industria e prodhimit të kishte më shumë hapësirë për të ushtruar aktivitetin e saj, vlera e eksporteve të Kosovës do të rritej dukshëm, thotë sipërmarrësi Bujar Rama. Prej vitesh, ai udhëheq kompaninë “Behari” në Drenas, e cila merret me prodhimin e dyerve të garazheve. Duke folur për Radion Evropa e Lirë, ai thotë se kompania e tij nuk ka kapacitete t’u bëjë ballë të gjitha kërkesave për eksport, ndaj kërkon mbështetjen e institucioneve. Ministria e Industrisë, Ndërmarrësisë dhe Tregtisë e Kosovës thotë se bizneset janë mbështetur me qindra miliona euro vitin e kaluar, me qëllim të rritjes së eksporteve.

Por, pavarësisht kësaj, vlera e tyre ra në vitin 2023 krahasuar me një vit më herët. Kosova përballet me deficit të lartë tregtar prej vitesh, që do të thotë se importon shumë më shumë sesa që eksporton. Mesatarisht në vit, ajo importon mallra në vlerë prej 5 miliardë eurosh, ndërsa eksporton nën 1 miliard. Vitin e kaluar, shifra e eksporteve ra në rreth 820 milionë euro nga rreth 920 milionë sa ishte në vitin 2022, apo për rreth 100 milionë, sipas të dhënave të Bankës Qendrore të Kosovës. Zyrtarisht nuk jepet asnjë informacion se përse ka ndodhur kjo.

Ministria e Industrisë thotë se është duke e përmbushur programin e Qeverisë për vitet 2021-2025, i cili parasheh “angazhim e përkrahje” të industrisë prodhuese, përkatësisht “krijim të kushteve të favorshme, investime në kapacitete prodhuese, avancim të teknologjisë prodhuese dhe përpunuese” e të tjera.

“Vetëm gjatë vitit të kaluar janë mbështetur 71 biznese për blerje të makinerive prodhuese, në vlerë prej 1.7 milion eurosh, ndërsa 400 milionë euro janë ndarë në formë subvencionimi për dhjetë kompani përfituese, me qëllim të rritjes së eksportit”, thuhet në një deklaratë të Ministrisë së Industrisë dhënë Radios Evropa e Lirë. Për këtë qëllim, sipas kësaj ministrie, edhe 100 kompani të tjera prodhuese janë përkrahur për pjesëmarrje në 18 panaire ndërkombëtare, “duke promovuar mbi 900 produkte, shërbime dhe paketa turistike në vlerë prej 1.3 milion eurosh”.

Përmes një njoftimi më 27 mars, kjo ministri u bëri thirrje ndërmarrjeve mikro, të vogla dhe të mesme, që të aplikojnë për grante këtë vit, në vlerë prej 2.5 milionë eurosh. Ministria nuk iu përgjigj kërkesës së REL-it për të komentuar pretendimet e sipërmarrësit Bujar Rama, i cili thotë se, për dy vjet, ka kërkuar prej saj që t’i japë në shfrytëzim hapësirë më të madhe për ushtrimin e veprimtarisë biznesore.

“Sikur të më ndihmonin institucionet”, Rama thotë se vlera e eksporteve të të tij jashtë Kosovës do të trefishohej.

Ai nuk dëshiron të tregojë se sa eksporton brenda një viti, por thotë se kërkesat për prodhimet e kompanisë së tij, qoftë nga vendet e rajonit, qoftë nga ato të Bashkimit Evropian, janë në rritje. Kompania e tij gjendet në Parkun e Biznesit në Drenas - pjesa qendrore e Kosovës. Ky park u ndërtua në vitin 2010 nga Ministria e Industrisë, e cila ofroi infrastrukturë fizike për bizneset, si: rrugë, rrymë, ujë e kanalizim.

Aktualisht, në këtë sipërfaqe prej 24 hektarësh janë të vendosura 41 biznese me veprimtari të ndryshme. Kompania e Ramës zuri vend aty nga viti 2011, në një sipërfaqe prej 1.200 metrash katrorë, dhe ka 60 punëtorë. Ai thotë se me kalimin e viteve ka rritur si kapacitetet prodhuese, ashtu edhe numrin e punëtorëve, dhe se ka kërkuar një hapësirë më të madhe për shfrytëzim - deri në 3.500 metra katrorë - për t’i plotësuar, siç thotë, kërkesat në rritje të klientëve. Për këtë qëllim thotë se iu drejtua edhe Ministrisë së Industrisë. Por, “të gjitha kërkesat janë zvarritur, nuk më kanë dhënë hapësirë tjetër”, thotë Rama. Ai tregon se, së voni, ka blerë vetë sipërfaqen që i nevojitet dhe pajisjet në vlerë prej më shumë se 400 mijë eurosh. Për sistemimin e tyre thotë se i është dashur të marrë një objekt me qira.

‘’Nuk e di kur mund ta ndërtoj [objektin e ri], për shkak të procedurave të shumta për leje. Sikur shteti të më ofronte kushte, do ta rrisja tashmë vlerën e eksportit, do të punësoja numër më të madh të punëtorëve, e jo të merrem me ndërtime”, thotë Rama.

Kujtim Gjevori, anëtar i Bordit të Klubit të Prodhueseve të Kosovës, pohon se mungesa e hapësirës është një nga sfidat e shumë kompanive prodhuese. Sipas tij, Ministria e Industrisë përpiqet që në një park biznesi të vendosë sa më shumë kompani - “vetëm për numra”.

“Më e leverdishme do të ishte t’u jepej më shumë hapësirë kompanive që i kanë siguruar tregjet ndërkombëtare. Edhe nëse janë në numër më të vogël”, thotë Gjevori për Radion Evropa e Lirë.

Ai shton se edhe kompania e tij “Scampa”, e cila merret me prodhimin e qeseve të plastikës dhe gjendet në Parkun e Biznesit në Drenas, ka mungesë hapësire.

Sipas tij, vullneti i institucioneve për t’i ndihmuar bizneset, nuk mungon, porse ato “nuk arrijnë t’i identifikojnë kompanitë e duhura për mbështetje”.

“Sepse, çdo qeveri mundohet të bëjë numra, ndihmon kompanitë fillestare... Kjo është mirë, sepse edhe ato rriten dhe zhvillohen, por prioritet duhet të jenë lehtësirat për kompanitë prodhuese që kanë arritur t’i sigurojnë tregjet ndërkombëtare dhe t’i ruajnë ato”, thotë Gjevori.

Këtu, sipas tij, “qëndron edhe problemi” me rënien e eksporteve. Eksportet përfshijnë ato mallra që prodhohen brenda territorit të një vendi dhe, rrjedhimisht, janë pjesë e të ardhurave kombëtare. Eksportet dhe një bilanc pozitiv i tregtisë janë faktorë të rëndësishëm për suksesin dhe rritjen e ekonomisë së vendit. Në Kosovë janë rreth 2.400 kompani prodhuese, por vendi importon shumë më shumë sesa që eksporton. Në raportin “Identifikimi i produkteve me potencial për eksport dhe zëvendësim të importit”, i publikuar nga Ministria e Industrisë në tetor të vitit 2023, thuhet se në vitin paraprak, produktet që janë eksportuar më së shumti, kanë qenë: dyshekët, pllakat, dyert, dritaret dhe kornizat e tyre plastike.

Në raport përmendet, po ashtu, se janë identifikuar 36 prodhime të tjera potenciale për zëvendësimin e importit. Shumica e tyre janë në kategorinë e ushqimeve e pijeve dhe pasohen nga prodhimet e drurit dhe tekstilit. Eksportet e Kosovës përqendrohen më së shumti në Shqipëri, Maqedoni të Veriut, Gjermani, Zvicër dhe Shtete të Bashkuara të Amerikës.  Të dhënat e Bankës Qendrore të Kosovës tregojnë se, vitin e kaluar, vendi ka importuar produkte në vlerë prej 5.7 miliardë eurosh. Importet vijnë kryesisht nga vendet fqinje dhe ato të Bashkimit Evropian dhe përfshijnë një gamë prodhimesh - nga ushqimore deri tek ato ndërtimore. Për këtë vit, Banka Botërore parashikoi rritje të prodhimit të brendshëm bruto në Kosovë për 3.9 për qind./ REL

kosova

Sondazh

Poll

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje