LIVE UPDATES
Bota

BE tërheq akademikë amerikanë, pasi Trumpi ngrin financimin

Komisioni Evropian dhe disa universitete evropiane kanë njoftuar një sërë programesh që synojnë t'u ofrojnë liri akademike studiuesve amerikanë nëse ata zhvendosen në Evropë, veçanërisht atyre që janë në shënjestër të administratës Trump në fushat e imunologjisë dhe sëmundjeve ngjitëse, ndryshimeve klimatike dhe shkencave shoqërore që lidhen me studimet e gjinisë, diversitetit dhe migrimit.

27 Prill 2025, 22:49 Nga N.F
BE tërheq akademikë amerikanë, pasi Trumpi ngrin financimin
Foto

SHBA- Bashkimi Evropian po e paraqet veten si një strehë të sigurt për akademikët që përballen me shkurtime fondesh në SHBA, ndërkohë që kërkon të tërheqë talentet më të mira me grante të zgjeruara dhe liri kërkimore.

Pasi Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, ngrin miliarda dollarë fonde për universitetet kryesore derisa ato të pranojnë një listë kërkesash, Bashkimi Evropian (BE) sheh një mundësi për të tërhequr mendjet dhe akademikët më të mirë.

Komisioni Evropian dhe disa universitete evropiane kanë njoftuar një sërë programesh që synojnë t'u ofrojnë liri akademike studiuesve amerikanë nëse ata zhvendosen në Evropë, veçanërisht atyre që janë në shënjestër të administratës Trump në fushat e imunologjisë dhe sëmundjeve ngjitëse, ndryshimeve klimatike dhe shkencave shoqërore që lidhen me studimet e gjinisë, diversitetit dhe migrimit.

Akademikë evropianë kanë thënë se, ndërsa homologët e tyre në SHBA përballen me ndërhyrje politike dhe humbje vendesh pune, ata u detyruan të vepronin dhe të ofronin çdo ndihmë që mundin.

Universitetet evropiane hapin dyert për studiuesit amerikanë

"Është skandaloze dhe e pajustifikuar”, tha për DW në telefon Maria Leptin, presidente e Këshillit Evropian të Kërkimit (ERC), agjencisë publike të kërkimit të BE për shkencën dhe teknologjinë. "Kam shumë miq dhe kolegë në SHBA dhe është tronditëse të shohësh se çfarë po ndodh atje."

Jan Danckaert, rektor i Vrije Universiteit Brussel (VUB), e përshkroi këtë si "të dhimbshme".

"Studiuesit duhet të mbrohen sa më shumë që të jetë e mundur nga ndikimi politik. Por në SHBA, ne shohim pikërisht të kundërtën. Qeveria ndërhyn për arsye politike", tha Danckaert për DW.

VUB ka caktuar fonde dhe ka krijuar një pikë kontakti për të informuar akademikët e shquar që dëshirojnë të zhvendosen në Bruksel, veçanërisht "studiuesit e shkëlqyer që aktualisht punojnë në SHBA, kërkimi i të cilëve është në rrezik".

«Menduam se do të ishte mirë të bënim publicitet konkretisht në SHBA», tha ai, «sepse studiuesit amerikanë po shohin një ulje të ndjeshme të fondeve dhe mund të jenë të interesuar të vazhdojnë kërkimin e tyre me ne në Bruksel». VUB ka marrë tashmë dhjetëra kërkesa nga studiues amerikanë.

Universiteti Aix Marseille (AMU) në Francë ka lançuar programin "Hapësirë e Sigurt për Shkencën", duke kërkuar të rekrutojë deri në 15 shkencëtarë amerikanë që mund të ndihen të kërcënuar ose të penguar në kërkimin e tyre dhe dëshirojnë të vazhdojnë punën e tyre në një mjedis të favorshëm për inovacionin, përsosmërinë dhe lirinë akademike.

"Ne besojmë se mund të mbledhim deri në 15 milionë euro për një program trevjeçar dhe do të punojmë me institucionet lokale për të pritur afërsisht 15 studiues", thuhet në një deklaratë nga Eric Berton, President i Universitetit Aix-Marseille, në faqen e internetit të institucionit.


BE premton viza më të lehta dhe më shumë fonde për shpërngulje

Ekaterina Zaharieva, Komisionerja Evropiane për Bizneset e Reja, Kërkimin dhe Inovacionin, tha se BE po ndiqte nga afër zhvillimet e fundit përtej Atlantikut dhe ishte e gatshme të ndihmonte.

«Evropa ju sheh», tha ajo, duke i siguruar kolegët amerikanë, ndërkohë që e paraqiti Evropën si një vend tërheqës për të ndjekur kërkimin e tyre.

Në një letër të nënshkruar nga dymbëdhjetë qeveri evropiane - Gjermania, Franca, Republika Çeke, Austria, Sllovakia, Greqia dhe dy shtete baltike - shtetet anëtare i bëjnë thirrje Komisionit të marrë masa konkrete për të tërhequr studiues amerikanë.

Në përgjigje, BE ka thënë se po punon për një strategji të re për vizat, e cila do të zbulohet më vonë këtë vit, dhe ka nisur një projekt të ri për të ofruar përfitime më të mëdha dhe periudha më të gjata rekrutimi për studiuesit e nivelit të lartë që zhvendosen në Evropë.

Në të njëjtën kohë, BE ka vendosur të dyfishojë grantet e dhëna shkencëtarëve dhe akademikëve të përzgjedhur nga ERC, i cili vlerëson aplikimet nga e gjithë bota. Rritja e kostove të shpërnguljes vjen në një kohë kur studiuesit amerikanë po përballen me një betejë me qeverinë e tyre.

Zaharieva deklaroi se ERC aktualisht ofron një ndihmë prej 1 milion eurosh për shpërnguljen, por BE do ta rrisë këtë shumë në 2 milion euro këtë vit. Kjo do ta rrisë grantin fillestar total në 3.5 milionë euro dhe grantin paraprak në 4.5 milionë euro për secilin bursist gjatë një periudhe pesëvjeçare, duke u lejuar atyre të krijojnë një ekip kërkimor nëse është e nevojshme. Të gjithë bursistët duhet ta kenë mbajtur titullin e doktoraturës prej të paktën dy vjetësh.

Presidentja e ERC-së, Maria Leptin, i tha DW-së se financimi shtesë për studiuesit që shpërngulen nga jashtë Evropës, i cili tani do të rritet, ndihmon në mbulimin e "kostove të pazakonta", siç është "zhvendosja e një laboratori ose ekipi kërkimor në Evropë ose blerja e pajisjeve të shtrenjta" të nevojshme për një projekt kërkimor. Por ajo shton se ndihma nuk është "dhuratë", përkundrazi bazohet në meritë.

Për më tepër, BE ka vendosur të fiksojë lirinë e kërkimit shkencor në ligjin e BE për të rritur tërheqjen ndaj akademikëve dhe për t'u ofruar atyre sigurinë që u nevojitet për të zhvendosur jetën e tyre jashtë vendit.

A është e vonuar Evropa?

Disa qeveri evropiane kanë paraqitur planet e tyre. Sipas raportimeve të medias, qeveria holandeze planifikon të investojë miliona për të tërhequr shkencëtarë, veçanërisht nga SHBA. Presidenti katalanas Salvador Illa shpalli Urën e Talenteve Katalane, një program prej 30 milionë eurosh që do të financojë më shumë se 70 studiues amerikanë.

Qyteti i Berlinit ka krijuar një fond të posaçëm për të tërhequr studiues amerikanë, dhe disa akademikë të shquar gjermanë, përfshirë Nicola Fuchs-Schündeln, ekonomiste gjermane, dhe Moritz Schularick, profesor i makroekonomisë në Universitetin e Bonit, i kanë bërë thirrje qeverisë të bëjë të njëjtën gjë.

Evropianë të tjerë argumentojnë se, ndërsa përpjekjet e fundit janë një fillim i mirë, BE ka qenë i ngadaltë në vendosjen e tij si një destinacion kryesor për studiuesit më të mirë.

"Jam i befasuar që Evropa duhet të presë derisa situata në SHBA të bëhet e mjerueshme përpara se të thotë tani se duhet ta bëjmë atë tërheqëse për akademikët", tha Leptin. "Evropa duhet ta bëjë veten tërheqëse pavarësisht nga ato që ndodhin."/DW

be trump

Sondazh

Poll

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj