LIVE UPDATES
Bota

"Presioni i Trump nuk po funksionon"/ Analiza: Pse Putini refuzon ta ndalë luftën

Që në fazat e hershme të luftës, presidenti rus përgatiti terrenin për një konflikt të gjatë. Ekonomia u ristrukturua në një mënyrë të tillë që të prodhonte një numër rekord tankesh dhe materialesh të tjera luftarake, ndërsa ai përdori bonuse të konsiderueshme deri në një pagë vjetore për të arritur numra të mëdhenj rekrutimi.

31 Maj 2025, 15:13 Nga E. D
"Presioni i Trump nuk po funksionon"/ Analiza: Pse Putini refuzon ta
vladimir putin

RUSI- Sukseset ruse në frontin ukrainas dhe fakti që Vladimir Putin nuk i ka arritur qëllimet e tij, përkatësisht të rimarrë territoret që dikur i përkisnin Bashkimit Sovjetik, janë për disa arsye pse njeriu i fortë i Kremlinit nuk bën asnjë hap prapa dhe nuk vendos t'i nënshtrohet presionit për një armëpushim apo edhe për paqe. Kjo është gjysma e së vërtetës. Gjysma tjetër është se kohët e fundit Putini e ka ndërtuar të gjithë ekonominë e Rusisë mbi makinën e luftës dhe është një avantazh që ai nuk dëshiron ta humbasë as ende dhe as kurrë.     

Që në fazat e hershme të luftës, presidenti rus përgatiti terrenin për një konflikt të gjatë. Ekonomia u ristrukturua në një mënyrë të tillë që të prodhonte një numër rekord tankesh dhe materialesh të tjera luftarake, ndërsa ai përdori bonuse të konsiderueshme deri në një pagë vjetore për të arritur numra të mëdhenj rekrutimi.

Në një moment, më shumë se një mijë rekrutë regjistroheshin çdo ditë për të luftuar, siç raportohet nga Wall Street Journal. Ky fakt e shpëtoi Moskën nga humbjet fillestare që pësoi pas dështimit të saj për të pushtuar shpejt Kievin tre vjet më parë.

Tani ai po i ndihmon forcat ruse të përparojnë përsëri në perëndim pas rimarrjes së Kurskut, me ukrainasit dhe Perëndimin që kanë frikë se ai do të përpiqet të konsolidojë pozicionin e tij duke kaluar në kundërsulm gjatë verës. Në praktikë, kjo do të thotë që Putini ka liri veprimi për të ngadalësuar negociatat e paqes dhe për të injoruar bisedimet e drejtpërdrejta me homologun e tij ukrainas, Volodymyr Zelensky.

“Është absolutisht e domosdoshme që Rusia të vazhdojë të mbështetet në industrinë ushtarake, sepse ajo është bërë motori i rritjes ekonomike. Për një kohë, do të jetë pothuajse e pamundur që Rusia të zvogëlojë shpenzimet ushtarake", tha Alexander Kolyandr, një bashkëpunëtor i lartë në Qendrën për Analizën e Politikave Evropiane.

Industria ruse e armëve ka marrë miliarda dollarë në stimuj vitet e fundit për të rritur linjat e prodhimit dhe për t'i mbajtur ato në punë 24 orë në ditë. Fluksi i parave të gatshme ka rritur pagat pjesërisht për të konkurruar me pagat e ushtarakëve dhe ka nxitur një rritje të standardeve të jetesës për mijëra rusë në rajonet më të varfra të vendit.

Nëse luftimet në Ukrainë mbarojnë, ushtria ruse do të ketë ende nevojë për njerëz. Industria e armëve do të vazhdojë të prodhojë armët dhe automjetet e nevojshme për të zëvendësuar stoqet sovjetike të humbura në vijën e frontit, por me një ritëm më të ngadaltë se gjatë luftës.

Kjo në mënyrë të pashmangshme do të çojë në humbje të vendeve të punës në linjat e prodhimit, së bashku me një ekonomi gjithnjë e më të ndenjur zhvillime që mund të shkaktojnë pakënaqësi midis atyre që e panë luftën të sillte rishpërndarjen më të madhe të pasurisë që nga rënia e Bashkimit Sovjetik.

Frika e fqinjëve të Rusisë

Një frikë tjetër që ekziston është se një fund i mundshëm i luftës në Ukrainë do të çojë në hapjen e fronteve të reja. Në vendet baltike, ushtria estoneze nuk e përjashton mundësinë e përhapjes së luftës në territorin e NATO-s. Në Kazakistan, analistët po vëzhgojnë nga afër shenjat se Rusia mund të bëjë një lëvizje në pjesën veriore të vendit, ku ende jeton një popullsi e madhe ruse.

Këto frikëra rrjedhin nga vlerësimi se Kremlini do të preferonte t’i mbante dhjetëra mijëra ushtarë që luftonin në një vijë tjetër fronti, në vend që t’i sillte ata përsëri në shtëpi. Ekziston edhe shembulli i Josif Stalinit, i cili pas përfundimit të Luftës së Dytë Botërore e konsideroi kthimin e veteranëve si një kërcënim dhe dërgoi shumë prej tyre në gulag për t'u çliruar nga presionet e brendshme që ata mund të shkaktonin.

Sot, fundi i luftës në Ukrainë do të thoshte se qindra mijëra ushtarë do të çmobilizoheshin dhe do të ktheheshin në një kohë të ngadalësimit të rritjes ekonomike dhe të pagave.

"Nuk do të ishte një ide e mirë të uleshin rrënjësisht këto paga ose në një periudhë shumë të shkurtër kohore. Nuk është ide e mirë që shteti të zhgënjejë ushtarët", tha Volodymyr Isenko, i Universitetit të Lirë të Berlinit. 

Objektivi do të humbasë.

Disa industri armësh tashmë po shqyrtojnë mundësinë e eksportimit të prodhimit të tyre të tepërt dhe që Rusia të bëhet përsëri eksportuesja e dytë më e madhe e armëve në botë, një pozicion që e mbante para fillimit të luftës në Ukrainë.

Në disa mënyra, Rusia është në një situatë të ngjashme me SHBA-në pas Luftës së Dytë Botërore ose me Gjermaninë naziste para luftës  kur industritë e tyre të armëve ishin forcat lëvizëse të zhvillimit.  Por ndryshe nga SHBA-të, industria mbrojtëse e Rusisë nuk ka gjasa të ndjekë rrugën amerikane.

A po e humbasin rusët standardin e tyre të jetesës?

Për më tepër, ekonomia ruse paraqet paradoksin e mëposhtëm se është nën presion dhe problemet e para janë shfaqur, por qytetarët kanë më shumë para në portofolet e tyre se më parë.

“Ekonomia e Rusisë është nën presion dhe problemet po grumbullohen. Në të njëjtën kohë, njerëzit kanë më shumë para se më parë. Sado e çuditshme që mund të duket, këto trende nuk përjashtojnë njëra-tjetrën”, tha Konstantin Nasonov, një ekonomist rus dhe ish-hulumtues në shkollën ruse të biznesit Skolkovo.

Megjithatë, sipas Financial Times, rritja e ndjeshme e standardeve të jetesës në Rusi, e cila ndihmoi në mbështetjen e luftës në Ukrainë, po i vjen fundi. Analistët e saj arrijnë në këtë përfundim pasi shqyrtuan punësimet e fundit dhe kërkesat e kërkuara. Rritja e shpejtë e pagave për të punësuarit e rinj u dobësua në fillim të vitit 2025.

Pagat për pozicionet e reja u rritën me 4.2% midis shtatorit dhe dhjetorit 2024 në terma nominalë, por vetëm me 2.2% në tremujorin që përfundoi në prill. Fundi nuk do të vijë së shpejti, edhe pse të dhëna të tjera, duke përfshirë ngadalësimin e rritjes së PBB-së dhe rënien e të ardhurave nga nafta, tregojnë se ekonomia e luftës e Putinit po humbet vrullin.

Çfarë tregojnë shifrat për të ardhurat e rusëve?

Për vite me radhë para luftës, Moska kishte grumbulluar të ardhura të tepërta nga eksportet e naftës dhe gazit, duke ndarë fonde që nuk i kanalizonte në buxhetin e shtetit.

Pasi filloi pushtimi i plotë, Kremlini hapi rubinetat dhe paratë rrjedhën në ekonomi ndërsa ajo kaloi në një gjendje lufte. Të ardhurat reale fillimisht ranë pas pushtimit, por u rikuperuan në fund të vitit 2022 dhe filluan të rriten me ritme që nuk ishin parë në më shumë se një dekadë, sipas të dhënave të Rosstat.

Për herë të parë në më shumë se një dekadë, përqindja e rusëve që kishin një pikëpamje pozitive për financat e tyre i tejkaloi ata që kishin një pikëpamje negative në mesin e vitit 2024, sipas firmës ruse të sondazheve Levada. Rusët e vlerësuan vitin 2023 si vitin e tyre më të mirë financiar në të paktën 10 vjet në anketat e analizuara në një punim nga Instituti i Ekonomive në Zhvillim i Bankës së Finlandës.

Një studim më i kohëve të fundit nga Chronicles, një grup studiuesish të pavarur, ofron një pikëpamje pak më pak pozitive, por sugjeron se ende nuk ka shenja të një rënieje të ndjeshme që do të shkaktonte paqëndrueshmëri politike.

Faktori SHBA dhe sanksionet

Ndërkohë, SHBA-të e kanë zgjeruar ndjeshëm praninë e tyre në tregun e energjisë në Evropë, duke furnizuar pothuajse 50% të importeve të gazit natyror të lëngshëm të BE-së, pasi eksportet u trefishuan midis viteve 2021 dhe 2023.

Projektet e mëdha të tubacioneve ruse, të tilla si Nord Stream 2 dhe Power of Siberia 2, mbeten pezull. Dhe rënia e çmimeve të naftës në prill 2025, më e madhja që nga nëntori 2021, paraqet rreziqe të mëtejshme.

Nëse arrihet një armëpushim, një pauzë në luftë mund t’i ofrojë Rusisë një shans për t’u riorganizuar dhe për t’u rikuperuar ekonomikisht. Sanksionet janë shpesh të përkohshme dhe kërkesa globale për naftë dhe gaz mbetet e fortë.

Megjithatë, një stanjacion i mundshëm ekonomik në të ardhmen mund të nxisë përsëri agresionin. Nëse Rusia nuk ndërmerr reforma strukturore dhe nuk e ripërcakton rolin e saj në ekonominë globale duke zvogëluar varësinë e saj nga eksportet e burimeve dhe duke u angazhuar në mënyrë më konstruktive me tregjet globale, cikli i konfrontimit mund të përsëritet, me pasoja globale me ndikim të gjerë dhe të panjohura.

lufta ukraine-rusi vladimir putin

Sondazh

Poll

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit