LIVE UPDATES
Bota

Analiza: Si një luftë e mundshme tarifore globale mund të godasë zinxhirët e furnizimit të Europës

Tensionet gjeopolitike në të gjithë globin janë përshkallëzuar vitin e fundit, të nxitura nga konfliktet e vazhdueshme në Lindjen e Mesme dhe lufta midis Rusisë dhe Ukrainës.

21 Janar 2025, 18:03 Nga N.F
Analiza: Si një luftë e mundshme tarifore globale mund të
Foto ilustruese

TIRANË- Rritja e tensioneve midis aktorëve kryesorë botërorë ka çuar në rritjen e shqetësimeve për një luftë tregtare globale, e cila mund të godasë edhe Europën. Kevin O’Marah nga platforma kërkimore e komunitetit Zero 100 po flet për çështjet më urgjente të tregtisë globale në botë në takimin vjetor të ËEF në Davos.

Tensionet gjeopolitike në të gjithë globin janë përshkallëzuar vitin e fundit, të nxitura nga konfliktet e vazhdueshme në Lindjen e Mesme dhe lufta midis Rusisë dhe Ukrainës. Kërcënimi i një lufte të mundshme globale tarifore është përkeqësuar gjatë muajve të fundit, pasi BE-ja vendosi të rrisë tarifat për importet e automjeteve elektrike kineze (EV) për shkak të shqetësimeve në rritje të qeverisë kineze që subvencionon prodhuesit vendas.

Nga ana tjetër, Kina është kundërpërgjigjur me një hetim anti-dumping për importet e rakisë nga BE-ja, duke hetuar gjithashtu importet e mishit të derrit dhe të qumështit nga unioni. Tensionet tarifore BE-SHBA janë nxehur gjithashtu dhe pritet të vazhdojnë të veprojnë kështu me ardhjen në detyrë të presidentit të ri të SHBA-së, Donald Trump. Trump ka shprehur tashmë pakënaqësinë e tij në lidhje me tarifat e BE-së për ushqimet, makinat dhe produktet bujqësore të importuara nga Shtetet e Bashkuara. Me ardhjen në detyre ai ka deklaruar një tarifë të përgjithshme që varion nga 10% deri në 20% për të gjitha importet nga BE.

Në mënyrë të ngjashme, marrëdhëniet tregtare të SHBA-së dhe Kinës po përkeqësohen gjithashtu, kryesisht për shkak të mosmarrëveshjeve të gjata në lidhje me praktikat e padrejta tregtare dhe ekonomike, si dhe vjedhjet e pronës intelektuale.

Kevin O’Marah, shefi i kërkimit dhe bashkëthemeluesi i Zero100, një platformë kërkimore që punon drejt karbonit zero, hedh më shumë dritë mbi mënyrën se si zinxhirët e furnizimit ka të ngjarë të ndikohen nga këto kushte tregtare në ndryshim dhe se si ato po përshtaten në përputhje me rrethanat.

Si mund të ndikojë një luftë globale tarifore në rritje në zinxhirët e furnizimit?

Një luftë e përshkallëzuar tregtare globale mund të shkaktojë disa grumbullime të zinxhirit të furnizimit, të ngjashme me pandeminë, gjë që mund t’i bëjë ato të bëhen më të ndërlikuara dhe të ngadalta. Kostoja e importit, eksportit dhe transportit të mallrave në mbarë botën mund të bëhet shumë më e shtrenjtë, gjë që nga ana tjetër do të çonte në kosto më të larta të produktit për konsumatorët.

Prodhuesit mund të detyrohen të gjejnë furnizues dhe klientë të rinj, si dhe të kufizohen në tregtimin vetëm brenda blloqeve të caktuara gjeopolitike, në varësi të asaj se sa larg shkojnë tarifat.

Duke folur për mënyrën se si një luftë e përkeqësuar globale e tarifave mund të ndikojë në zinxhirë dhe industri specifike të furnizimit në tregje si SHBA, Britania e Madhe, Europa dhe Azia, O’Marah tha:

“Një luftë tregtare në përshkallëzim midis SHBA dhe Kinës ka të ngjarë të izolojë pjesë kritike të zinxhirëve të caktuar të furnizimit strategjik si energjia diellore e automjeteve elektrike dhe gjysmëpërçuesit. Kjo duhet të rrisë kostot për të gjitha vendet pasi kompanitë brenda këtyre zinxhirëve të vlerës duhet të investojnë brenda vendit për të ruajtur furnizimin e besueshëm”.

“Furnizuesit mbi kapacitet si prodhuesit me bazë në Kinë mund të kenë nevojë të hedhin produktet në vendet e palës së tretë me çmime të ulëta. Kjo mund të ndihmojë disa industri që përdorin këto materiale dhe përbërës, por dëmtojnë furnizuesit vendas në rrjedhën e sipërme të të njëjtave materiale.

“Tarifat e Trump mund të jenë një bekim në dukje nëse inkurajojnë liderët e zinxhëve të furnizimit në mbarë botën që të lokalizojnë ose të paktën të rajonalizojnë zinxhirët e tyre të furnizimit. Përfitimi i këtij ndryshimi është të sigurojë zinxhirë furnizimi më elastik, por edhe me nivel më të ulët të gjurmës së karbonit në të gjithë botën, në vend që të sigurojmë burime globale dhe të transportojmë dhjetëra mijëra milje siç ka qenë norma për 30 vjet të globalizimit të udhëhequr nga SHBA/Kina.”

Si po ngrenë kompanitë ekipe për të trajtuar politikën e zinxhirëve të furnizimit?

Disa kompani kanë përgatitur ekipet e tyre për të trajtuar më mirë çështjet e zinxhirëve të furnizimit duke investuar në trajnime, duke përmirësuar komunikimet me furnizuesit dhe klientët dhe duke rivlerësuar modelet e tyre aktuale të zinxhirit të furnizimit.

“Shumica e kompanive kanë zhvilluar një aftësi shumë më të shpejtë për të modeluar skenarë se çfarë mund të ndodhë në rast të një tarife specifike. Zinxhiri i tyre i furnizimit, mjetet e planifikimit dhe ekipet për zgjidhjen e shpejtë të problemeve janë zhvilluar goxha pas krizës së shkaktuar nga Covid dhe zinxhirët e furnizimit vitet e fundit”, tha O’Marah.

Si po transformon inteligjenca artificiale (AI) dhe robotika zinxhirët e furnizimit?

Inteligjenca artificiale dhe robotika kanë bërë një rrugë të gjatë për të ndihmuar zinxhirët e furnizimit të përmirësojnë efikasitetin e tyre operacional, si dhe të reduktojnë ngarkesat fizike të punës. Ato mund të ndihmojnë në parashikimin e kërkesës në kohë reale dhe të sigurojnë që kompanitë të menaxhojnë më mirë inventarët gjithashtu.

“Udhëheqësit e zinxhirit të furnizimit janë të fokusuar në atë se si AI po kalon nga një fazë pilotimi dhe eksperimentimi në zbatimin e shkallëzuar. Shpërblimi i madh bazohet në përmirësimin rrënjësor të produktivitetit për të përballuar mungesat e fuqisë punëtore dhe kostove në rritje.”/ Monitor

evrope tarufa globale

Sondazh

Poll

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim