LIVE UPDATES
Bota

Analiza e VOA: Ritëm rekord i vrasjeve masive në SHBA

Fëmijë në një shkollë fillore në Nashville, u qëlluan me armë në një të hënë të zakonshme. Fermerët në Kaliforninë Veriore, u vunë nën zjarrin e plumbave për shkak të një zënke në vendin e punës. Persona që festonin Vitin e Ri Hënor në një sallë vallëzimi në afërsi të Los Anxhelosit, u masakruan.

21 Prill 2023, 22:52 Nga I.A
Analiza e VOA: Ritëm rekord i vrasjeve masive në SHBA
Foto Ilustruese

SHBA- SHBA-ja ka arritur një ritëm rekord për vrasjet masive në vitin 2023, duke përsëritur tmerrin e vrasjeve afërsisht një herë në javë deri tani këtë vit. 17 vrasje masive kanë marrë jetët e 88 personave gjatë 111 ditëve. Çdo herë, vrasësit i kishin blerë armët e zjarrit. Vetëm në vitin 2009 u shënuan po kaq tragjedi të tilla në të njëjtën periudhë kohore.

Fëmijë në një shkollë fillore në Nashville, u qëlluan me armë në një të hënë të zakonshme. Fermerët në Kaliforninë Veriore, u vunë nën zjarrin e plumbave për shkak të një zënke në vendin e punës. Persona që festonin Vitin e Ri Hënor në një sallë vallëzimi në afërsi të Los Anxhelosit, u masakruan.

Vetëm në javën e fundit, katër pjesëmarrës të një feste u vranë dhe 32 u plagosën në Dadeville të shtetit Alabama, kur breshëria e plumbave u dëgjua në një ditëlindje e një 16 vjeçari. Një person i sapo liruar nga burgu qëlloi për vdekje katër të tjerë, përfshirë prindërit e tij, në Bowdoin të shtetit Maine, përpara se të hapte zjarr ndaj shoferëve që udhëtonin në një autostradë të ngarkuar ndërshtetërore.

"Askush nuk duhet të habitet," tha Fred Guttenberg, vajza 14-vjeçare e të cilit Jaime ishte një nga 17 personat e vrarë në një shkollë të mesme në Parkland, të Floridës, në vitin 2018. "Unë e vizitoj vajzën time në varrezë. Indinjata është më e pakta që unë ndjej”.

Sipas të dhënave të mbajtur nga agjencia Associated Press dhe USA Today, në partneritet me universitetin Northeastern, viktimat në shkollën Parkland janë ndër 2,842 personat që janë vrarë në vrasjet masive në SHBA që nga viti 2006. Të dhënat mblidhen për vrasjet që përfshijnë katër ose më shumë vdekje, pa përfshirë autorin, i njëjti standard si FBI-ja.

Vrasjet masive përfaqësojnë vetëm një pjesë të dhunës fatale që ndodh çdo vit në SHBA. Megjithatë, vrasjet masive po ndodhin me një frekuencë marramendëse këtë vit: mesatarisht një herë në 6.53 ditë, sipas një analize të të dhënave të AP/USA Today.

Shifrat e vitit 2023 bëhen edhe më të rënda kur krahasohen me shifrat totale të viteve të tjera që nga koha kur numri i incidenteve të vrasjeve masive filloi të regjistrohej. Shtetet e Bashkuara kanë regjistruan 30 ose më pak incidente të vrasjeve masive në më shumë se gjysmën e viteve, në të cilat janë mbledhur të dhëna për këto incidente, kështu që fakti që janë shënuar 17 në më pak se një të tretën e vitit është e jashtëzakonshme.

Dhuna është rritur për një sërë motivesh. Vrasjet e shoqëruara me vetëvrasje, dhuna në familje, hakmarrjet e bandave kriminale, sulmet me armë nëpër shkolla dhe sulmet hakmarrëse në vendin e punës. Të gjithë vrasjet me këto motive kanë marrë jetën e katër ose më shumë njerëzve njëkohësisht, që nga 1 janari.

Megjithatë, dhuna vazhdon dhe pengesat në përpjekjet për ndryshim mbeten. Gjasat që Kongresi të rikthejë në fuqi ligjin për ndalimin e pushkëve gjysmë automatike janë të vogla, ndërsa Gjykata e Lartë e Shteteve të Bashkuara vitin e kaluar vendosi standarde të reja për rishikimin e ligjeve të vendit për armët, duke vënë në pikëpyetje kufizimet e armëve të zjarrit në të gjithë vendin.

Ritmi i sulmeve masive me armë deri më tani këtë vit nuk parashikon domosdoshmërisht një rekord të ri vjetor. Në vitin 2009, gjakderdhja u ngadalësua dhe viti përfundoi me 32 incidente të vrasjeve masive që rezultuan në vdekjen e 172 njerëzve. Këto shifra tejkalojnë në një shkallë të vogël mesataren e 31.1 incidenteve të vrasjeve masive dhe 162 viktimave në vit, sipas një analize të të dhënave që datojnë që nga viti 2006.

Rekorde të rënda janë vendosur gjatë dekadës së fundit. Të dhënat tregojnë një numër të lartë prej 45 incidentesh të vrasjeve masive në 2019 dhe 230 njerëz të vrarë në tragjedi të tilla në 2017.

Atë vit, 60 njerëz vdiqën kur një person i armatosur hapi zjarr mbi njerëzit e mbledhur në një festival muzikor në Las Vegas. Kjo vazhdon të jetë masakra me numrin më të madh të viktimave në incedentet e vrasjeve masive në Amerikën moderne.

"Ky është realiteti: nëse dikush është i vendosur të ushtrojë dhunë masive, ata do ta bëjnë atë", thotë Jaclyn Schildkraut, drejtore ekzekutive e Konsorciumit Qeveritar Rajonal të Studimit të Dhunës me Armë në Institutin Rockefeller. "Dhe përgjegjësia bie mbi ne, si shoqëri, që të përpiqemi të vendosim pengesa dhe barriera për ta bërë këtë më të vështirë."

Por ka pak shenja, qoftë në nivel shtetëror apo federal, me disa përjashtime, për ndryshime të mëdha politike në një të ardhme të afërt.

Disa shtete janë përpjekur të vendosin më shumë kontrolle mbi armëmbajtjen brenda kufijve të tyre.

Javën e kaluar, guvernatorja e Miçiganit, Gretchen Whitmer nënshkroi një ligj të ri që detyron kontrollet e të kaluarës kriminale për blerjet e pushkëve, ndërsa shteti më parë e kërkonte këtë vetëm për njerëzit që blinin pistoleta.

Të mërkurën, një ndalim i dhjetëra llojeve të pushkëve gjysmë-automatike u miratua në legjislaturën e shtetit të Uashingtonit dhe do të dërgohet për nënshkrim në zyrën e guvernatorit.

Shtetet e tjera po ndeshen me një raund të ri presioni. Në Tenesi, një shtet me shumicë konservatore, protestuesit u mblodhën në Kapitolin e shtetit për të kërkuar rregulla më të forta për armëmbajtjen pasi gjashtë persona u vranë në një shkollë fillore private në Nashville muajin e kaluar.

Në nivel federal, presidenti Joe Biden vitin e kaluar nënshkroi një projekt-ligj të rëndësishëm kundër dhunës me armë, i cili forcon kontrollin e biografisë për blerësit më të rinj të armëve, krijon kufizime të armëmbajtjes për persona që kanë kryer dhunë në familje, dhe ndihmon shtetet të përdorin ligjet mbi sinjalet paralajmëruese, që i mundësojnë policisë të kërkojë nga gjykatat të konfiskojnë armët nga njerëzit që tregojnë shenja se mund të bëhen të dhunshëm.

Sipas statistikave, vrasjet në masë janë të rralla, pavarësisht titujve bombastikë. Ato kryen çdo vit nga një numër i vogël njerëzish, në një vend me afro 335 milionë banorë. Nuk ka asnjë mënyrë për të parashikuar nëse ngjarjet e këtij viti do të vazhdojnë me të njëjtin ritëm.

Ndonjëherë vrasjet në masë ndodhin radhazi, si në janar, kurse sulmi me armë zjarri në Kaliforninë Veriore dhe Jugore, me një distancë kohore dy ditore nga njëra-tjetra. Ka muaj që kalojnë pa gjakderdhje.

"Jo domosdoshmërisht duhet të presim që të vazhdojnë të ndodhin vrasje në masë për një hark kohor më pak se një javë", thotë kriminologu James Alan Fox nga Universitetit Northeastern, i cili mbikëqyr bazën e të dhënave. "Shpresojmë që kjo nuk do të ndodhë".

Megjithatë, ekspertët dhe avokatët kritikojë përhapjen me shpejtësi të armëve në Shtetet e Bashkuar gjatë viteve të fundit në, duke përfshirë shitjet rekord gjatë kulmit të pandemisë.

"Ne duhet të dimë se kjo nuk është mënyra për të jetuar", thotë John Feinblatt, president i organizatës jo fitimprurëse “Everytown for Gun Safety”. “Ne nuk duhet të jetojmë në këtë mënyrë. Dhe ne nuk mund të jetojmë në një vend që ku ka armë kudo dhe në çdo kohë”.

Organizata për të drejtën e armëmbajtjes, “National Rifle Association” nuk iu përgjigj kërkesës së agjencisë Associated Press për një koment.

Jaime Guttenberg do të ishte tani 19 vjeç. I ati tashmë i kalon ditët duke bërë fushatë për kontrollin e armëve.

“Nuk duhet të habitemi për gjendjen ku ka arritur Amerika sot”, tha zoti Guttenver. “Shihni shifrat. Ato nuk gënjejnë. Ne duhet të bëjmë patjetër diçka për të përmirësuar situatën, duhet të bëjmë diçka tani”.

Marrë nga VOA

shba vrasjet ne shba

Sondazh

Poll

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty