LIVE UPDATES
Bota

Analiza e REL: Me çfarë masash mund të përballet Kosova nga SHBA-ja dhe BE-ja?

Për tensionet në veri, përkatësisht mospërfilljen e këshillave të SHBA-së në lidhje me hapat e nevojshëm atje, Kosova është përjashtuar tashmë nga një stërvitje e madhe ushtarake, e udhëhequr nga SHBA-ja në Evropë.

7 Qershor 2023, 17:07 Nga a.l
Analiza e REL: Me çfarë masash mund të përballet Kosova
Gabriel Escobar, Miroslav Lajçak dhe Albin Kurti

KOSOVË- Kosova mund të përballet me një varg masash të tjera nga Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe Bashkimi Evropian, nëse nuk angazhohet në mënyrë konstruktive për shtensionimin e situatës në veri të vendit, paralajmërojnë ish-diplomatë dhe përfaqësues të shoqërisë civile.

“Të shpresojmë që [nuk preket] liberalizimi i vizave” me vendet evropiane, thotë për Radion Evropa e Lirë ish-ambasadori i Kosovës në SHBA, Avni Spahiu.

Për tensionet në veri, përkatësisht mospërfilljen e këshillave të SHBA-së në lidhje me hapat e nevojshëm atje, Kosova është përjashtuar tashmë nga një stërvitje e madhe ushtarake, e udhëhequr nga SHBA-ja në Evropë. Me gjithë thirrjet e komunitetit ndërkombëtar, kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, nuk ka tërhequr policinë e as kryetarët shqiptarë nga zona veriore e vendit, e banuar me shumicë serbe.

Protestat atje, që vazhdojnë ende, kanë shpërthyer qysh më 26 maj, kur Policia e Kosovës ka ndihmuar kryetarët shqiptarë të komunave Zveçan, Zubin Potok dhe Leposaviq të hyjnë në objektet komunale, përkundër rezistencës së banorëve lokalë. Zgjedhjet e 23 prillit prej të cilave kanë dalë këta kryetarë, janë bojkotuar nga komuniteti serb.

I dërguari i posaçëm i SHBA-së në Ballkanin Perëndimor, Gabriel Escobar, ka kërkuar nga Kurti të tërheqë kryetarët dhe policinë nga veriu dhe të organizojë zgjedhje të reja lokale. Kërkesa të ngjashme ka bërë edhe Bashkimi Evropian.

Derisa nuk ka ndonjë përgjigje nga Kurti në lidhje me to, Escobar ka thënë se “mungesa e bashkëpunimit” prej tij do të ketë pasoja në marrëdhëniet e Kosovës me komunitetin euroatlantik. Paralajmërim të ngjashëm ka bërë edhe shefi i politikës së jashtme të BE-së, Josep Borrell.

Çfarë pasojash mund të ketë?

“Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe Bashkimi Evropian janë në një zë, lidhur me këtë çështje. Si rëndom, pas masave që paralajmëron Uashingtoni, pasojnë masat që vijnë nga Bashkimi Evropian. Se cilat do të jenë ato, nuk mund ta them në këtë moment, shpresoj të mos jenë diçka që do ta dëmtojnë popullin e Kosovës dhe shtetin e Kosovës”, thotë Spahiu për Radion Evropa e Lirë.

“Të shpresohet që jo liberalizimi i vizave”, shton ai teksa flet për vendimin që pritet të hyjë në fuqi më 1 janar, 2024.

Spahiu thotë se pasojat mund të reflektohen edhe në aplikimin e Kosovës për anëtarësim në Këshillin e Evropës. Një hap më pranë këtij anëtarësimi, Kosova e ka bërë në prill.  Spahiu tërheq vërejtjen se pa mbështetjen e aleatëve ndërkombëtarë, sidomos të SHBA-së, Kosova nuk do të mund të ecë përpara.

“Ne nuk jemi ende një shtet krejtësisht i konsoliduar, kemi probleme të sovranitetit, siç është veriu, dhe shumë aspekte të tjera të pranisë sonë ndërkombëtare nëpër institucione tjera… Na duhet ndihma e miqve tanë, sidomos e SHBA-së. Nëse kjo miqësi luhatet, do të dëmtohen interesat e Kosovës”, thotë ish-diplomati kosovar.

Cilat mund të jenë pasojat nga BE-ja?

Ish-ministri kosovar i Punëve të Jashtme, Petrit Selimi, tha se së paku tri shtete anëtare të BE-së janë duke shqyrtuar pezullimin e fondeve të IPA-s dhe të liberalizimit të vizave për Kosovën. Fondet IPA kanë për qëllim t’i ndihmojë vendet që janë në proces të anëtarësimit në BE. Në kuadër të këtij programi, Qeveria e Kosovës dhe BE-ja kanë nënshkruar në muajin shkurt një marrëveshje financiare në vlerë prej 75 milionë eurosh, që do të shfrytëzohen në sektorin e energjisë.

Selimi tha se këto janë informacione të tij: “Informacioni më i fundit nga diskutimet brenda BE-së: Së paku 3 shtete anëtare të BE-së (nuk do t’i përmend këtu) po e shqyrtojnë kërkesën për pezullimin e fondeve të IPA-s dhe liberalizimit të vizave për Kosovën”, shkroi ai në Twitter më 31 maj.

Burime të REL-it në Bruksel thonë se mospërmbushja e obligimeve në procesin e normalizimit të situatës në veri “do të ketë pasoja për Kosovën në procesin e integrimeve në BE dhe në aspektin financiar”, por nuk specifikojnë më shumë.
Nëse vjen deri te marrja e masave kundër Kosovës, BE-ja do të shkojë duke i përshkallëzuar ato, thotë Demush Shasha nga Instituti i Kosovës për Politika Evropiane.

“Fillimisht do të fillohet me masa më të buta, siç është ndërprerja e shkëmbimeve të rregullta politike në mes të përfaqësuesve të Kosovës dhe BE-së. Më pastaj, këto masa mund të përshkallëzohen me pezullimin e pjesëmarrjes së Kosovës në programet e BE-së, pezullimin e qasjes në fondet e BE-së, pezullimin e kërkesës së Kosovës për status të vendit kandidat [në BE], e deri te pezullimi i liberalizimit të vizave”, thotë Shasha për Radion Evropa e Lirë.

Sipas tij, BE-ja, e cila ndërmjetëson dialogun për normalizimin e marrëdhënieve Kosovë-Serbi, do të bëjë fillimisht përpjekje “për të kuptuar brengat e Kosovës dhe për të dakorduar një rrugë përpara” mes Prishtinës dhe Beogradit. Përfaqësues të bizneseve në Kosovë thonë se nuk presin pasoja ekonomike nga SHBA-ja, por, sipas tyre, ekonominë tashmë është duke e dëmtuar situata në veri.

“Kosova e gjeti veten në ballinat e gazetave botërore si një vend krizash dhe ky është alarm i madh për çdo biznes”, thotë Ilir Ibrahimi, drejtor në Klubin e Bizneseve të Kosovës.

“Ata që kanë investuar, kanë frikë për fatin e investimit të tyre, e ata që janë duke menduar të investojnë, heqin dorë menjëherë”, shton ai.

Se si do të zhvillohen gjërat ditëve në vazhdim, nuk është e qartë. Kurti pranoi se ka sfida në raportet me emisarët ndërkombëtarë, por nuk foli për kërkesat e tyre. Ai tha se ka ofruar një “dalje të qëndrueshme dhe të sigurt” nga kriza në veri, e cila, sipas tij, përfshin sundimin e ligjit në këtë zonë dhe largimin e “grupeve kriminale serbe” prej atje. Kurti vazhdimisht ka këmbëngulur se nuk mund të bëjë kompromise me “republikën demokratike”./REL 

tensione në veri të kosovës

Sondazh

Poll

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend

Grabitet me armë një bankë e nivelit të dytë në Tiranë