LIVE UPDATES
Bota

Analiza e DW: Marrëveshja për armët që pakkush e respekton

Në vitin 2014, mbi 100 vende nënshkruan Traktatin e Tregtisë së Armëve. Por pak i përmbahen këtij dokumenti. Po pse?

27 Gusht 2024, 09:47 Nga I.A

Analiza e DW: Marrëveshja për armët që pakkush e respekton

GJERMANI- Kur dikush në Gjermani flet sot për dërgimin e armëve në ndonjë vend tjetër, gjëja e parë që të vjen në mendje është armatosja, dërgimi i armëve dhe mbështetja eUkrainësnë luftën kundër agresorit rus. Parimi i politikës gjermane para luftës në Ukrainë, se armët nuk duhet të dërgohen në rajonet e krizës ose rajonet e përfshira në luftë, është harruar pothuajse plotësisht. Është harruar po ashtu që Gjermania është një nga 115 vendet që nënshkroi Marrëveshjen e Tregtisë së Armëve (ATT) në fund të vitit 2014, e cila është zhdukur plotësisht nga diskursi publik në kohën e dominimit të nacionalizmave dhe disponimit të luftës.

Konferenca e shteteve nënshkruese

Në Gjenevë po mbahet konferenca e vendeve nënshkruese të ATT, e dhjeta me radhë. Organizata humanitare Amnesty International konstaton: Megjithëse disa nga eksportuesit më të mëdhenj të armëve vijnë nga vendet nënshkruese, ato vazhdimisht injorojnë rregullat bazë të Marrëveshjes dhe eksportojnë armë në zonat e konfliktit si Rripi i Gazës, Sudani dhe Mianmari.

Në një intervistë për DW, Mathias John, ekspert i AI rithekson funksionin më të rëndësishëm të ATT: "Shtetet marrin përsipër të mos autorizojnë eksportin e armëve që çojnë në shkelje të të drejtave ndërkombëtare të njeriut dhe në shkeljen e ligjit humanitar". Sipas John, dhjetë vjet më parë në Nju Jork, kategoritë ishin renditur me përpikëri për llojet e armëve për të cilat duhet të zbatohej ndalimi. "Këto janë, për shembull, tanke luftarake, avionë luftarakë, anije luftarake, por edhe armë të vogla. Ishte gjithashtu një sukses i madh i Marrëveshjes: Shtetet duhet ta zbatojnë këtë ndalim të eksportit edhe për municionet”, shpjegon ai.

Dhjetë vjet më vonë, tregtia e armëve nuk është më pak

Dhjetë vjet më vonë, rezultati është zhgënjyes. Instituti Ndërkombëtar i Kërkimeve të Paqes në Stokholm (SIPRI) deklaroi në raportin e tij të rregullt në mars të këtij viti se transferimi global i armëve midis 2019 dhe 2023, krahasuar me vitet e mëparshme, me të vërtetë kishte rënë me 3,3 për qind, por në pesë vitet e fundit vendet evropiane kanë importuar 94 për qind më shumë armë. Kjo rritje është pasojë e drejtpërdrejtë e agresionit rus, fillimisht në Krime në vitin 2014, dhe më pas në të gjthë Ukrainën në shkurt të vitit 2022. Në anën tjetër, shumë më pak armë eksportohen në Afrikë, kështu që midis 2014 dhe sot, niveli i përgjithshëm i tregtisë së armëve në nivel global ka mbetur afërsisht i njëjtë.

Izraeli, Gaza, Sudani, Mianmari

Amnesty liston disa zona ku Marrëveshja po shkelet në veçanti. Të udhëhequr nga SHBA si furnizuesi më i madh i armëve, disa vende vazhdojnë të furnizojnë Izraelin me armë, edhe pse ka prova të shumta se ligji ndërkombëtar po shkelet në luftën në Rripin e Gazës. Në luftën civile në Sudan (me numrin më të madh të personave të zhvendosur brenda vendit në botë), Serbia shfaqet si furnizuese e armëve, pavarësisht embargos së armëve të Këshillit të Sigurimit të OKB-së, në rajonin e Darfurit në perëndim të vendit. Dhe, siç thotë Mathias John: "Kina, e cila çuditërisht iu bashkua Marrëveshjes, po vazhdon të furnizojë me armë Sudanin". Në Mianmar, ushtria ka blerë të paktën një miliardë dollarë armë dhe pajisje ushtarake, pas marrjes së pushtetit në shkurt 2021. Shumica e këtyre armëve u importuan nga Kina.

Vetëm gjysma e vendeve japin të dhëna

Sipas Mathias John, shumë shtete kontraktuese nuk i kanë zbatuar premtimet, që shtetet nënshkruese duhet të raportojnë hapur për transaksionet me armë. Transparenca nuk respektohet nga shumica e nënshkruesve. "Pak më shumë se gjysma e vendeve i dorëzojnë raportet e tyre rregullisht. Pjesa tjetër nuk i dorëzon, që është një problem i madh sepse transaksionet e armëve shpesh mbahen sekret," thotë John.

Gjermania dhe transparenca

Edhe në Gjermani, raporti i qeverisë federale për eksportet e armëve u prit me kritika të ashpra. Ministria e Ekonomisë ka publikuar bilancin e eksporteve të miratuara të armëve për gjashtë muajt e parë të këtij viti. Sipas raportit, është lejuar eksporti i armëve dhe pajisjeve ushtarake me vlerë rreth 7.6 miliardë euro. Pothuajse dy të tretat (4.9 miliardë euro) kanë shkuar në Ukrainë. Ndër vendet që importuan armë gjermane këtë vit janë edhe Arabia Saudite (132 milionë euro), Katari (100 milionë euro) dhe Emiratet e Bashkuara Arabe (51 milionë euro). Pavarësisht kësaj, Mathias John beson se të gjitha qeveritë gjermane që nga nënshkrimi i ATT-së e kanë mbështetur Marrëveshjen.

Megjithë shkeljet e shumta, ekspertët thonë se ATT është ende një bazë e mirë për sensibilizimin e publikut për atë që lejohet dhe ndalohet në tregtinë me armë. ATT duhet domosdoshmërisht të zgjerohet duke vendosur penalizime për shkeljet. Por ky segment ende mungon./DW

mathias john att

Sondazh

Poll

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend

Grabitet me armë një bankë e nivelit të dytë në Tiranë