LIVE UPDATES
Bota

Analiza e CNN/ Çfarë fshihet pas propozimit të presidentit amerikan për të zhvendosur popullsinë e Gazës

Presidenti përsëriti vazhdimisht sugjerimin e tij që gati 2 milionë palestinezë të zhvendosen nga Gaza e shkatërruar nga lufta në shtëpi të reja diku tjetër, në mënyrë që SHBA të mund të dërgonte trupa në Rrip, ta merrte atë nën zotërim dhe të ndërtonte “Rivierën e Lindjes së Mesme.”

5 Shkurt 2025, 12:23 Nga E. D
Analiza e CNN/ Çfarë fshihet pas propozimit të presidentit
Benjamin Netanyahu dhe Donald Trump

SHBA- Kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu nuk mund ta mbante buzëqeshjen larg fytyrës së tij. Netanyahu shikoi nga Shtëpia e Bardhë të martën, ndërsa Presidenti Donald Trump bëri ndërhyrjen më befasuese të SHBA-së në historinë e gjatë të konfliktit izraelito-palestinez. Presidenti përsëriti vazhdimisht sugjerimin e tij që gati 2 milionë palestinezë të zhvendosen nga Gaza e shkatërruar nga lufta në shtëpi të reja diku tjetër, në mënyrë që SHBA të mund të dërgonte trupa në Rrip, ta merrte atë nën zotërim dhe të ndërtonte “Rivierën e Lindjes së Mesme.”

“Do ndërtohen banesa me cilësi shumë të mirë, si një qytet i bukur, një vend ku ata mund të jetojnë dhe të mos vdesin, sepse Gaza është një garanci që ata përfundojnë duke vdekur,” u tha Trump gazetarëve.

Me pak fjalë, Trump vizatoi një transformim tronditës gjeopolitik të Lindjes së Mesme dhe një shpëtim politik për Netanyahun  duke treguar pse kryeministri, pavarësisht tensioneve të mëparshme mes tyre, po mbështeste kthimin e mikpritësit të tij në pushtet në zgjedhjet e vitit 2024. Netanyahu tani mund të paraqesë veten si një figurë kyçe për fraksionet e djathta në koalicionin e tij, të cilat vazhdimisht kërcënojnë kontrollin e tij mbi pushtetin, si ura e vetme dhe jetike drejt Trumpit.

Pikëpamjet e presidentit amerikan tani përputhen me dëshirën e radikalëve izraelitë për të dëbuar palestinezët nga një pjesë e asaj që ata e konsiderojnë tokë të shenjtë të Izraelit. Ish-ministri i ekstremit të djathtë për sigurinë kombëtare të Izraelit, Itamar Ben-Gvir, i cili u largua nga kabineti i luftës së Netanyahut më herët këtë vit për të protestuar kundër marrëveshjes së armëpushimit në Gaza, konfirmoi përputhjen e mendësisë midis Trumpit dhe konservatorëve ekstremë në Izrael.

Donald, kjo duket si fillimi i një miqësie të bukur,” shkroi ai në një postim në X.

Komentet e Trumpit të dhëna gjatë gjithë ditës, fillimisht në një ceremoni nënshkrimi të një urdhri ekzekutiv, dhe më pas së bashku me Netanyahun në Zyrën Ovale dhe në një konferencë të përbashkët për shtyp përbënin një moment historik në historinë e përpjekjeve të SHBA-së për paqen në Lindjen e Mesme. Të shihje një president amerikan të mbështeste atë që do të ishte dëbimi i detyruar i palestinezëve nga shtëpitë e tyre, në një eksod që do të përmbyste dekada të politikës amerikane, ligjin ndërkombëtar dhe parimet bazë të humanizmit, ishte tronditëse.

Trump e ndoqi këtë me refleksin më imperialist deri tani të një mandati të dytë, gjatë të cilit ai tashmë ka kërcënuar të aneksojë Kanalin e Panamasë, Grenlandën dhe Kanadanë. Ai imagjinoi një marrëveshje pronësie, ku ai do të merrte përgjegjësinë për Gazën dhe do të realizonte një projekt rigjenerimi urban që krijon vende pune. Ai e quajti këtë një “pozicion pronësie” amerikane. Një frazë më e saktë do të ishte kolonializëm për shekullin e 21-të.

“SHBA do të marrë nën kontroll Rripin e Gazës dhe do të bëjmë një punë të mirë me të,” tha Trump. “Do ta kemi në pronësi dhe do të jemi përgjegjës për çmontimin e të gjitha bombave të rrezikshme të pashpërthyera dhe armëve të tjera në atë zonë. Ta nivelojmë vendin, të heqim ndërtesat e shkatërruara, ta rrafshojmë, të krijojmë një zhvillim ekonomik që do të sigurojë një numër të pakufizuar vendesh pune dhe banesa për njerëzit e zonës, të bëjmë një punë të vërtetë, të bëjmë diçka ndryshe.”

Ideja i ngjan një skeme të propozuar vitin e kaluar nga dhëndri i Trumpit dhe investitori Jared Kushner, për të zhvendosur palestinezët nga Gaza dhe për ta “pastruar” atë, në mënyrë që të zhvillohej bregdeti “shumë i vlefshëm” i Mesdheut. Nëse lideri i demokracisë më të fuqishme në botë do të udhëhiqte një zhvendosje të detyruar të tillë, ai do të pasqyronte krimet e tiranëve të së kaluarës dhe do të krijonte një precedent që çdo autokrat të ndërmerrte programe të spastrimit etnik kundër pakicave të pambrojtura.

Megjithatë, kjo ide e tij është në përputhje me një mandat të dytë të Trumpit, gjatë të cilit presidenti është treguar krejtësisht i pakufizuar nga ligji, Kushtetuta apo njerëzit rreth tij që mund ta pengonin të bënte gjithçka që dëshironte.

Dhe në të gjitha deklaratat e fundit të Trumpit për Gazën, mungon një element thelbësor çdo ndjenjë se populli palestinez do të kishte një zgjedhje për fatin e tij. Lidhja e tyre me enklavën e shkatërruar u theksua së fundmi nga kthimi i qindra mijëra palestinezëve në Gazën Veriore. Shumë prej tyre ndërtuan strehë të improvizuara mes rrënojave të shtëpive të tyre, të shkatërruara gjatë sulmit izraelit kundër Hamasit pas sulmeve terroriste të 7 tetorit 2023 në Izrael.

Mospërfillja e presidentit për aspiratat e palestinezëve dhe supozimi i tij se ata do të preferonin një zhvillim modern banimi diku tjetër, tregoi një naivitet tronditës për shkaqet e konfliktit. Kjo u reflektua edhe në një shkëmbim fjalësh në Zyrën Ovale, kur ai pyeti: “Pse do të donin të ktheheshin? Aty ka qenë ferr.” Një gazetar iu përgjigj: “Por është shtëpia e tyre, zoti president. Pse do të largoheshin?”

Një zyrtar arab i tha Alex Marquardt të CNN se komentet e Trumpit mund të rrezikojnë armëpushimin e brishtë dhe marrëveshjen për lirimin e pengjeve në Gaza. “Është thelbësore të njohim pasojat e thella që kanë këto propozime mbi jetën dhe dinjitetin e popullit palestinez, si dhe mbi Lindjen e Mesme në përgjithësi,” tha diplomati.

Një ide e papranueshme në rajon

Ka gjithashtu arsye praktike pse kjo ide është një fantazi. Ajo kundërshtohet ashpër nga shtetet arabe, paratë dhe territori i të cilave do të nevojiteshin për ta realizuar atë. Jordania, e cila tashmë pret një numër të madh refugjatësh palestinezë, ka frikë se Mbretëria Hashimite do të destabilizohej fatalisht nga një valë e re emigrantësh. Ushtria egjiptiane ka frikë nga një valë e madhe palestinezësh, që mund të përfshijë simpatizantë të Hamasit nga Vëllazëria Myslimane Sunite Islamike.

Duke folur për dy fqinjët e Izraelit, Aaron David Miller, një ish-negociator amerikan për paqen në Lindjen e Mesme, tha në CNN: “Për ta nuk është një marrëveshje pasurish të paluajtshme, madje as një çështje humanitare. Është një çështje ekzistenciale.”

Ideja e zhvendosjes me forcë të palestinezëve do të ishte gjithashtu politikisht e pamundur për Arabinë Saudite, pjesa kyçe e planit të Trumpit për të krijuar një hark anti-Iran, i cili do të kulmonte me një normalizim diplomatik me Izraelin. Mbretëria Saudite ka vendosur krijimin e një shteti të pavarur palestinez si kusht për një marrëveshje të tillë. Evakuimi i plotë i Gazës do t’i jepte një goditje serioze ëndrrës për shtetësi dhe do të krijonte një precedent që mund të ngrinte dyshime mbi praninë palestineze në Bregun Perëndimor i cili, ashtu si Gaza, konsiderohet nga Kombet e Bashkuara si territor i pushtuar nga Izraeli.

Ideja se një numër i madh palestinezësh do të pranonin të largoheshin nga Gaza për një jetë të qetë në një zonë tjetër bazohet gjithashtu në një kuptim sipërfaqësor të një konflikti që i ka lënë ata të zhveshur nga gjithçka. Që nga themelimi i Izraelit në vitin 1948, shpresat për kthim të mijëra palestinezëve që jetojnë në varfëri në kampe refugjatësh, në vende si Bejruti dhe Jordania, kanë qenë të kota. Prandaj, gazianët nuk do të largoheshin kurrë bazuar në premtime se një ditë mund të ktheheshin.

Fakti që Trump e ka përmendur një plan të tillë tregon se si epoka pas 7 tetorit ka ndryshuar panoramën strategjike në Lindjen e Mesme. Por gjithashtu shfaq një arrogancë të jashtëzakonshme, pasi përpjekjet e fundit të Shteteve të Bashkuara për të rindërtuar gjeopolitikën e Lindjes së Mesme – nga Iraku te Libia – përfunduan me katastrofa. Dhe në një këndvështrim më të gjerë historik, përpjekjet e fuqive koloniale evropiane si Britania dhe Franca për të vizatuar kufij dhe për të imponuar projekte madhore në Lindjen e Mesme kanë lënë pas breza konfliktesh të ashpra që vazhdojnë ende sot.

A është Trump serioz?

Komentet e Trumpit do të nxisin një tjetër valë spekulimesh nëse ai e ka me të vërtetë një plan kaq të pazakontë apo nëse po e përdor atë për të tërhequr vëmendjen nga ndonjë plan tjetër edhe më i dyshimtë ndoshta përpjekja e zgjeruar e mikut të tij Elon Musk për të shkatërruar qeverinë amerikane nga brenda. Por kjo është gjithashtu në natyrën e një presidenti që vjen nga jashtë sistemit, i cili jeton për të krijuar trazira dhe është i dashur nga votuesit e tij sepse refuzon mënyrat tradicionale të elitave dhe qasjet konvencionale që kanë dështuar.

Kritikët e tij në establishment dhe media shpesh kundërshtojnë idetë e tij të pazakonta sepse ato nuk përputhen me këndvështrimin e tyre. Dhe nëse Gaza mund të shkëputej nga gjeneratat e tëra të historisë së përgjakshme, simbolizmit, humbjes dhe luftërave që kanë ndodhur atje.

Por, sigurisht, kjo është e pamundur.

Pra, a është Trump serioz apo ky është thjesht një tjetër iluzion i një presidenti që shpesh duket i shkëputur nga realiteti? Plani i Trumpit u prit me skepticizëm të madh nga senatorët republikanë. Ndërsa senatori demokrat Chris Coons mbuloi fytyrën me dorë dhe fërkoi tëmthat. “Jam pa fjalë. Kjo është çmenduri,” tha ai.

Në njëfarë mënyre, Trump duket i sinqertë në dëshirën e tij për të përmirësuar jetën e gazianëve, edhe pse zgjidhja e tij e preferuar fyen identitetin e tyre. Ai tha: “Njerëzit që janë shkatërruar plotësisht dhe që jetojnë atje tani mund të jetojnë në paqe, në një situatë shumë më të mirë, sepse po jetojnë në ferr, dhe ata tani do të jenë në gjendje të jetojnë në paqe. Do të sigurohemi që gjithçka të jetë bërë në nivel botëror.”

Ai i tha Kaitlan Collins të CNN në konferencën për shtyp se palestinezët kishin provuar të jetonin në Gaza për dekada e dekada e dekada. Nuk do të funksionojë. Nuk funksionoi. Nuk do të funksionojë kurrë. Dhe duhet të mësoni nga historia. (Shumica e atyre dekadave u kaluan ose nën pushtimin izraelit ose nën bllokadë, së fundmi me Gazën nën kontrollin e Hamasit, një grup terrorist që mohon të drejtën e Izraelit për të ekzistuar).

Fjalët e Trumpit shpesh duhen marrë me rezerva.

Ashtu si një ish-manipulator i pasurive të paluajtshme në Nju Jork, ai zakonisht merr një qëndrim ekstrem në fillim për të vënë kundërshtarët në pozitë të vështirë ose si një ofertë fillestare për të rritur vlerën e një pozicioni kompromisi. Ai është gjithmonë në kërkim të një marrëveshjeje dhe e sheh konfliktin në Lindjen e Mesme dhe Ukrainë përmes syve të një zhvilluesi të pasurive të paluajtshme. Beth Sanner, një ish-zyrtare e lartë e inteligjencës që i mbante Trumpit raportime të përditshme gjatë mandatit të tij të parë, tha se zhvillimet tronditëse të së martës ishin një kujtesë se Trump “nuk mendon si një person tipik i politikës së jashtme.”

Kjo mund të mos jetë gjithmonë një gjë e keqe, duke pasur parasysh rezultatet e diskutueshme të politikës së jashtme amerikane në kohët e fundit. Por Trump po rrezikon gjithashtu shumë. Komentet e tij do të shkaktojnë tronditje në gjithë Lindjen e Mesme dhe do ta bëjnë më të vështirë për qeveritë arabe të bashkëpunojnë me të për të zgjeruar Marrëveshjet e Abrahamit nga mandati i tij i parë.

“Kjo është në kundërshtim me opinionin publik mysliman në rajon. Kjo ndonjëherë është ndryshe nga ajo që mendojnë liderët. Por liderët në rajon kanë frikë nga opinionet e popullit të tyre,” tha Sanner. 

Mundësia që Trump të dërgojë trupa në rajon bie gjithashtu ndesh me ADN-në politike të një presidenti që e ka rikthimin e tij falë një elektorati të lodhur nga dërgimi i djemve dhe vajzave të tyre në luftë pas 11 shtatorit. Por edhe pse propozimi i tij ndoshta marrëveshja më e madhe e zhvillimit të pasurive të paluajtshme në botë ka shumë pak gjasa të realizohet, ai është thellësisht në stilin e Trumpit.

“Ti thua gjëra që të tjerët refuzojnë t’i thonë. Dhe pasi njerëzit habiten, fillojnë të kruajnë kokën dhe thonë: ‘E dini, ai ka të drejtë," i tha Netanyahu./CNN

benjamin netanyahu donald trump

Sondazh

Poll

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez