LIVE UPDATES
Bota

A munden vendet e NATO-s ta ndalin blerjen e naftës ruse siç u kërkon Trump?

Tani, vetëm tri vende të NATO-s importojnë naftë të papërpunuar ruse: Hungaria, Sllovakia dhe Turqia. Nga këto, Turqia është më e madhja.

16 Shtator 2025, 08:25 Nga I.A

A munden vendet e NATO-s ta ndalin blerjen e naftës ruse siç u

SHBA- Presidenti i Shteteve të Bashkuara të Amerikës, Donald Trump, ka thënë se vendet e NATO-s duhet ta ndalin blerjen e naftë ruse, nëse duan që Uashingtoni t’i ashpërsojë sanksionet kundër Moskës. Megjithatë, arritja e këtij qëllimi mund të marrë kohë dhe mund të jetë e vështirë.

Tani, vetëm tri vende të NATO-s importojnë naftë të papërpunuar ruse: Hungaria, Sllovakia dhe Turqia. Nga këto, Turqia është më e madhja.

“Sipas të dhënave tona, [Turqia] është importuesi i tretë më i madh i naftës ruse në botë”, tha për Radion Evropa e Lirë Petras Kanitas, analist me bazë në Vilnius pranë Qendrës për Kërkime mbi Energjinë dhe Ajrin e Pastër (CREA).

“Turqia e blen naftën ruse kryesisht sepse ajo shitet me zbritje të madhe”, shtoi ai.

“Ata gjithashtu përfitojnë duke rafinuar naftën e papërpunuar ruse dhe duke shitur produktet e përpunuara në Evropë”, shpjegoi ai.

Ka kohë të gjatë që Trumpi flet për tarifa dytësore ndaj vendeve që importojnë naftë ruse dhe tashmë i ka shpallur ato kundër Indisë. Në një postim më 13 shtator në Truth Social, ai u bëri thirrje “të gjitha vendeve të NATO-s” t’i ndalin këto importe.

“Deri tani, kërcënimet e Trump kanë qenë kryesisht të drejtuara ndaj Indisë dhe, në deri diku ndaj Kinës. Turqia nuk ka qenë pjesë e kësaj loje. Kështu që, ky është një zhvillim i ri interesant”, tha Benjamin Hilgenstock, ekonomist në Institutin KSE me bazë në Kiev.

Synimi është të goditet ekonomia ruse duke ia ndalur një nga eksportet kryesore dhe duke e detyruar Kremlinin të futet në bisedime përnjëmend për t’i dhënë fund luftës së nisur kundër Ukrainës në vitin 2022.

Hilgenstock tha se humbja e eksporteve drejt Turqisë do të ishte problem i madh për Moskën.

“Me shumë gjasa do të duhej të ofronin zbritje më të mëdha për blerësit e tjerë, në mënyrë që të ridrejtonin këtë sasi”, tha ai.

Por, oreksi i Turqisë për naftën ruse lidhet me faktorë ekonomikë të fuqishëm që Ankaraja nuk do t’i shpërfillë lehtë. Disa nga rafineritë e saj marrin deri në 90 për qind të naftës së papërpunuar nga Rusia; ndërrimi i burimeve nuk mund të ndodhë brenda natës. Turqia është gjithashtu, ndryshe nga India dhe Kina, importues i madh i produkteve të rafinuara ruse.

“Natyrisht, për Turqinë [ndalimi i importeve] do të jetë sfidë, ashtu siç do të ishte për Hungarinë dhe Republikën Sllovake, të cilat nuk kanë ndërmarrë asnjë hap për t’i diversifikuar furnizimet e tyre”, tha Hilgenstock.

Përveç aspektit ekonomik, edhe politika e bën më të ndërlikuar shtyrjen e Turqisë drejt ndërprerjes së furnizimeve ruse. Meqenëse nuk është anëtare e Bashkimit Evropian, ajo nuk përballet me të njëjtat presione si Hungaria apo Sllovakia.

Si Budapesti, ashtu edhe Bratislava kanë thënë në mënyrë të përsëritur se varen nga nafta ruse përmes tubacionit Druzhba.

Në gusht, kur sulmet ajrore ukrainase e nxorën atë disa herë jashtë funksionit, ministri i Jashtëm hungarez Peter Szijarto tha: “Nëse furnizimet përmes tubacionit Druzhba bëhen të pamundura për një kohë të gjatë, atëherë edhe furnizimi me naftë për Hungarinë dhe Sllovakinë do të bëhet i pamundur”.

Megjithatë, BE-ja e ka bërë synim të vetin të heqë dorë plotësisht nga importet e energjisë ruse deri në vitin 2027, duke përdorur rregullat e tregut të brendshëm, që do të thotë se vendimi nuk mund të bllokohet nga Hungaria apo Sllovakia.

Analistët thonë se të dyja vendet mund të importojnë naftë përmes tubacionit Adria, që kalon nëpër Kroaci.

“Diversifikimi nuk është problem i pazgjidhshëm teknik, por çështje vullneti politik dhe ekonomik”, tha për REL-in Tamas Pletser, analist për naftën dhe gazin pranë Erste Bank.

“Kjo do ta bënte karburantin më të shtrenjtë, por përderisa ka treg të lirë, nuk do të ketë mungesa”, shtoi ai.

Analisti i CREA-s, Kanitas, kujtoi se më herët këtë vit, Republika Çeke ia doli të shkëputej plotësisht nga furnizimet me naftë ruse - një zotim që e bëri menjëherë pas pushtimit të plotë rus të Ukrainës në vitin 2022.

“Ata e mbajtën premtimin”, tha ai, por shtoi se kryeministri hungarez, Viktor Orban, “ka marrëdhënie të mira me presidentin Trump. Do të thosha se mund të ketë një lloj përjashtimi apo diçka e tillë”.

Trumpi bëri gjithashtu thirrje që vendet e NATO-s të shqyrtojnë vendosjen e tarifave prej 50–100 për qind ndaj Kinës për ta ndëshkuar për mbështetjen e saj ndaj makinës së luftës së Rusisë.

Kjo thirrje vjen ndërkohë që Uashingtoni vetë është i përfshirë në një përplasje të tensionuar tregtare me Kinën.

Trump e ka shtyrë disa herë afatin e tij që Kina të pranojë kushte të reja tregtare, përndryshe do të përballet me tarifa të reja masive, pasi Pekini nuk ka treguar gatishmëri për të lëshuar pe.

Deklarata e Trumpit u mbështet nga senatori republikan Lindsay Graham, i cili ka shtyrë përpara legjislacion për tarifa të mëdha dytësore për të goditur partnerët tregtarë të Rusisë.

“Është koha që evropianët të ndjekin shembullin e presidentit Trump dhe të veprojnë kundër Kinës dhe Indisë”, tha ai për programin “Meet The Press” të NBC.

“Kina dhe India do të ndryshojnë qasjen e tyre ndaj Putinit. Kjo luftë do të përfundojë”, shtoi ai.

Por, meqë Evropa ka pranuar rritje të theksuara tarifash si çmim për të bërë biznes me Uashingtonin, ajo ka edhe më shumë nevojë të mbajë gjallë tregtinë me Kinën.

Më 15 shtator, Ministria e Jashtme në Pekin paralajmëroi “kundërmasa të forta” nëse vendet e NATO-s “e godasin Kinën me tarifa.”

Asnjë udhëheqës evropian nuk ka sugjeruar rritje tarifash deri tani. Po ashtu nuk pati shenja të menjëhershme për t’i ndërprerë importet e naftës.

Hilgenstock tha se për të ndodhur diçka e tillë, Trump mund të duhet të ndërhyjë personalisht me liderët e Hungarisë, Sllovakisë dhe Turqisë.

“Kjo është realisht një bisedë që Trump duhet ta ketë me miqtë e tij, [Viktor] Orban, [Robert] Fico dhe [Recep Tayyip] Erdogan”, theksoi ai./REL

nato donald trump

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet