LIVE UPDATES
Bota

A munden vendet e NATO-s ta ndalin blerjen e naftës ruse siç u kërkon Trump?

Tani, vetëm tri vende të NATO-s importojnë naftë të papërpunuar ruse: Hungaria, Sllovakia dhe Turqia. Nga këto, Turqia është më e madhja.

16 Shtator 2025, 08:25 Nga I.A

A munden vendet e NATO-s ta ndalin blerjen e naftës ruse siç u

SHBA- Presidenti i Shteteve të Bashkuara të Amerikës, Donald Trump, ka thënë se vendet e NATO-s duhet ta ndalin blerjen e naftë ruse, nëse duan që Uashingtoni t’i ashpërsojë sanksionet kundër Moskës. Megjithatë, arritja e këtij qëllimi mund të marrë kohë dhe mund të jetë e vështirë.

Tani, vetëm tri vende të NATO-s importojnë naftë të papërpunuar ruse: Hungaria, Sllovakia dhe Turqia. Nga këto, Turqia është më e madhja.

“Sipas të dhënave tona, [Turqia] është importuesi i tretë më i madh i naftës ruse në botë”, tha për Radion Evropa e Lirë Petras Kanitas, analist me bazë në Vilnius pranë Qendrës për Kërkime mbi Energjinë dhe Ajrin e Pastër (CREA).

“Turqia e blen naftën ruse kryesisht sepse ajo shitet me zbritje të madhe”, shtoi ai.

“Ata gjithashtu përfitojnë duke rafinuar naftën e papërpunuar ruse dhe duke shitur produktet e përpunuara në Evropë”, shpjegoi ai.

Ka kohë të gjatë që Trumpi flet për tarifa dytësore ndaj vendeve që importojnë naftë ruse dhe tashmë i ka shpallur ato kundër Indisë. Në një postim më 13 shtator në Truth Social, ai u bëri thirrje “të gjitha vendeve të NATO-s” t’i ndalin këto importe.

“Deri tani, kërcënimet e Trump kanë qenë kryesisht të drejtuara ndaj Indisë dhe, në deri diku ndaj Kinës. Turqia nuk ka qenë pjesë e kësaj loje. Kështu që, ky është një zhvillim i ri interesant”, tha Benjamin Hilgenstock, ekonomist në Institutin KSE me bazë në Kiev.

Synimi është të goditet ekonomia ruse duke ia ndalur një nga eksportet kryesore dhe duke e detyruar Kremlinin të futet në bisedime përnjëmend për t’i dhënë fund luftës së nisur kundër Ukrainës në vitin 2022.

Hilgenstock tha se humbja e eksporteve drejt Turqisë do të ishte problem i madh për Moskën.

“Me shumë gjasa do të duhej të ofronin zbritje më të mëdha për blerësit e tjerë, në mënyrë që të ridrejtonin këtë sasi”, tha ai.

Por, oreksi i Turqisë për naftën ruse lidhet me faktorë ekonomikë të fuqishëm që Ankaraja nuk do t’i shpërfillë lehtë. Disa nga rafineritë e saj marrin deri në 90 për qind të naftës së papërpunuar nga Rusia; ndërrimi i burimeve nuk mund të ndodhë brenda natës. Turqia është gjithashtu, ndryshe nga India dhe Kina, importues i madh i produkteve të rafinuara ruse.

“Natyrisht, për Turqinë [ndalimi i importeve] do të jetë sfidë, ashtu siç do të ishte për Hungarinë dhe Republikën Sllovake, të cilat nuk kanë ndërmarrë asnjë hap për t’i diversifikuar furnizimet e tyre”, tha Hilgenstock.

Përveç aspektit ekonomik, edhe politika e bën më të ndërlikuar shtyrjen e Turqisë drejt ndërprerjes së furnizimeve ruse. Meqenëse nuk është anëtare e Bashkimit Evropian, ajo nuk përballet me të njëjtat presione si Hungaria apo Sllovakia.

Si Budapesti, ashtu edhe Bratislava kanë thënë në mënyrë të përsëritur se varen nga nafta ruse përmes tubacionit Druzhba.

Në gusht, kur sulmet ajrore ukrainase e nxorën atë disa herë jashtë funksionit, ministri i Jashtëm hungarez Peter Szijarto tha: “Nëse furnizimet përmes tubacionit Druzhba bëhen të pamundura për një kohë të gjatë, atëherë edhe furnizimi me naftë për Hungarinë dhe Sllovakinë do të bëhet i pamundur”.

Megjithatë, BE-ja e ka bërë synim të vetin të heqë dorë plotësisht nga importet e energjisë ruse deri në vitin 2027, duke përdorur rregullat e tregut të brendshëm, që do të thotë se vendimi nuk mund të bllokohet nga Hungaria apo Sllovakia.

Analistët thonë se të dyja vendet mund të importojnë naftë përmes tubacionit Adria, që kalon nëpër Kroaci.

“Diversifikimi nuk është problem i pazgjidhshëm teknik, por çështje vullneti politik dhe ekonomik”, tha për REL-in Tamas Pletser, analist për naftën dhe gazin pranë Erste Bank.

“Kjo do ta bënte karburantin më të shtrenjtë, por përderisa ka treg të lirë, nuk do të ketë mungesa”, shtoi ai.

Analisti i CREA-s, Kanitas, kujtoi se më herët këtë vit, Republika Çeke ia doli të shkëputej plotësisht nga furnizimet me naftë ruse - një zotim që e bëri menjëherë pas pushtimit të plotë rus të Ukrainës në vitin 2022.

“Ata e mbajtën premtimin”, tha ai, por shtoi se kryeministri hungarez, Viktor Orban, “ka marrëdhënie të mira me presidentin Trump. Do të thosha se mund të ketë një lloj përjashtimi apo diçka e tillë”.

Trumpi bëri gjithashtu thirrje që vendet e NATO-s të shqyrtojnë vendosjen e tarifave prej 50–100 për qind ndaj Kinës për ta ndëshkuar për mbështetjen e saj ndaj makinës së luftës së Rusisë.

Kjo thirrje vjen ndërkohë që Uashingtoni vetë është i përfshirë në një përplasje të tensionuar tregtare me Kinën.

Trump e ka shtyrë disa herë afatin e tij që Kina të pranojë kushte të reja tregtare, përndryshe do të përballet me tarifa të reja masive, pasi Pekini nuk ka treguar gatishmëri për të lëshuar pe.

Deklarata e Trumpit u mbështet nga senatori republikan Lindsay Graham, i cili ka shtyrë përpara legjislacion për tarifa të mëdha dytësore për të goditur partnerët tregtarë të Rusisë.

“Është koha që evropianët të ndjekin shembullin e presidentit Trump dhe të veprojnë kundër Kinës dhe Indisë”, tha ai për programin “Meet The Press” të NBC.

“Kina dhe India do të ndryshojnë qasjen e tyre ndaj Putinit. Kjo luftë do të përfundojë”, shtoi ai.

Por, meqë Evropa ka pranuar rritje të theksuara tarifash si çmim për të bërë biznes me Uashingtonin, ajo ka edhe më shumë nevojë të mbajë gjallë tregtinë me Kinën.

Më 15 shtator, Ministria e Jashtme në Pekin paralajmëroi “kundërmasa të forta” nëse vendet e NATO-s “e godasin Kinën me tarifa.”

Asnjë udhëheqës evropian nuk ka sugjeruar rritje tarifash deri tani. Po ashtu nuk pati shenja të menjëhershme për t’i ndërprerë importet e naftës.

Hilgenstock tha se për të ndodhur diçka e tillë, Trump mund të duhet të ndërhyjë personalisht me liderët e Hungarisë, Sllovakisë dhe Turqisë.

“Kjo është realisht një bisedë që Trump duhet ta ketë me miqtë e tij, [Viktor] Orban, [Robert] Fico dhe [Recep Tayyip] Erdogan”, theksoi ai./REL

nato donald trump

Sondazh

Poll

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend

Grabitet me armë një bankë e nivelit të dytë në Tiranë