Protestë masive kundër projektit në Zvërnec/ Qytetarët para Kryeministrisë thirrje kundër qeverisë: Rama të japë dorëheqjen (PAMJET)
Protesta vijon, qytetarët shpalosin flamurin masiv kuq e zi në bulevard: Rama ik 4 Qershor, 21:28 Betejë pa li...
Protesta vijon, qytetarët shpalosin flamurin masiv kuq e zi në bulevard: Rama ik 4 Qershor, 21:28 Betejë pa li...
"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS, por ti nuk je i ftuar! ...
Ish-ushtarak dhe njohës i armëve/ Kush është Violand Braçellari, 43-vjeçari që vrau një polic e...
Pas më shumë se tre orësh, mbyllet protesta para Kryeministrisë/ Qytetarët thirrje: Nesër sërish në...
Nga Krzysztof Mularczyk “Brussels Signal”
Përpjekjet për të hequr emrin e Donald Trump nga fleta e votimit për zgjedhjet presidenciale në SHBA-së, dhe zërat për nxjerrjen jashtë ligjit të partisë gjermane të ekstremit të djathtë AfD, dhe partisë polake PiS që sapo është rrëzuar nga pushteti, mund të jenë vetëm fillimi i një tendence të re në demokracitë perëndimore.
Kjo mund t’i bëjë ato të ngjashme me diktaturat që janë të përkushtuara t’i kundërvihen. Me zgjedhjet në SHBA, Evropë dhe Britaninë e Madhe, 2024-a premton të jetë një vit jo shumë i qetë. Përkundrazi, mund të jetë viti në të cilin do të jemi dëshmitarë të një tendence për një protagonizëm të madh të sistemit gjyqësor duke mos lejuar që të jenë kutitë e votimit ato që të përcaktojnë rezultatin e zgjedhjeve.
Vendimet e marra nga Gjykata e Lartë e Kolorados dhe zyrtari i zgjedhjeve në shtetin e Maine për të hequr emrin e Trump nga fleta e votimit për zgjedhjet e ardhshme paraprake në Partinë Republikane, duket se do të jenë hapi i parë i një beteje të gjatë për ta detyruar atë të tërhiqet nga gara presidenciale.
Edhe nëse Gjykata e Lartë e SHBA-së do të vendosë se ai nuk mund të pengohet të kandidojë në zgjedhjet paraprake, ata që duan ta shohin jashtë garës në përballjen kryesore më 5 nëntor nuk do të heqin dorë. Të armatosur me një sërë aktakuzash, edhe pse jo me vendime, ata do të provojnë sërish deri përpara votimit të nëntorit.
Kjo ka më shumë gjasa të ndodhë sa më e madhe të jetë mbështetja që do të sigurojë Trump në zgjedhjet paraprake, dhe sa më i lartë të jetë vlerësimi i tij në sondazhe. Demokratët mund të kenë kuptuar se strategjia përmes padive gjyqësore nuk mund ta ndalë atë, pasi është fakt që ajo e ka forcuar dhe jo zvogëluar mbështetjen për të.
Për këtë arsye, që të jenë të sigurt se do të pengojnë fitoren e Trump, ata duhet ta heqin atë nga fleta e votimit. Kjo edhe nëse nënkupton se në një moment gjatë këtij viti, presidenti i SHBA-së Joe Biden do të detyrohet të zgjedhë gjyqtarë shtesë në Gjykatën e Lartë për të ndryshuar shumicën aktuale që anon nga konservatorët.
Pasi të neutralizohet Gjykata e Lartë, aktivistët e gjyqësorit në nivel shtetëror mund të bëjnë pjesën tjetër. Sapo vendi më i fuqishëm në botë të fillojë të sillet në këtë mënyrë, të tjerët janë të detyruar ta ndjekin. Atyre mund të mos u pëlqejë fakti se do të krahasohen me ‘Putinët’ e kësaj bote, të cilët i kanë manipuluar zgjedhjet për dekada përmes përjashtimit të kundërshtarëve nga gara.
Po do të justifikohen se po përpiqen të parandalojnë marrjen e pushtetit nga “armiqtë e demokracisë”, dhe se veprimet e tyre janë “e keqja më e vogël”. Një debat mbi nxjerrjen jashtë ligjit të partisë gjermane AfD po zhvillohet tashmë në Gjermani. Në dhjetor të vitit të kaluar, shërbimi sekret gjerman e klasifikoi degën e AfD-së në shtetin e Saksonisë si një kërcënim për demokracinë.
Ky cilësim shihet si një hap i parë i mundshëm drejt nxjerrjes jashtë ligjit si antikushtetuese këtë forcë politike. Edhe pse Gjermania ka marrë në të kaluarën masa në emër të sigurisë së brendshme për të frenuar forcat e ekstremit të djathtë dhe të majtë, dekadat e fundit në objektiv kanë qenë organizatat periferike që nuk kishin asnjë shans për të ardhur në pushtet, madje as edhe në nivel lokal.
Por AfD është një histori tjetër, pasi sondazhet tregojnë se ajo e ka kaluar si SPD-në po ashtu edhe të Gjelbrit. Kjo ka bërë që shumë analistë në Gjermani të argumentojnë se vendi duhet të kujtojë mësimet e Republikës së Vajmarit dhe ta ndalojë këtë lëvizje tani para se të jetë tepër vonë.
Meqenëse klasa politike ka dështuar ta ndalë marshimin e asaj që establishmenti e cilëson lëvizje “populiste” dhe “e djathta ekstreme”, tani veprimi i preferuar është ndërhyrja e sistemit gjyqësor. Sidomos pasi rruga e vendosjes së sanksioneve të Bashkimit Evropian, të cilat u vendosën kundër kryeministrit të Hungarisë Victor Orbán dhe partisë konservatore polake PiS, nuk mund të ndiqet për Gjermaninë.
Në Poloni, zërat që bëjnë thirrje për ndalimin e PiS janë ende në pakicë, por gjithsesi ato janë të pranishme. Për momentin, qeveria e re e koalicionit e drejtuar nga Donald Tusk e ka rrëmbyer mbështetjen e medias dhe planifikon të bëjë të njëjtën gjë edhe me gjykatat.Tusk mund ta bëjë këtë pa pasur frikë nga ndonjë reagim ndërkombëtar. Sepse këto të
fundit ishin të rezervuar për paraardhësit e tij kur ndërhynin tek gjyqësori. Thuhet se ishte presidenti i ndjerë i SHBA-së, Franklin D Roosevelt, që bëri këtë deklaratë për diktatorin e atëhershëm të Nikaraguas, Anastasio Somoza:”Ai mund të jetë vërtet një bir kurve, por është një bir kurve i yni!”. Kjo thënie është përdorur shumë herë që nga ajo kohë në kontekstin e justifikimit të mbështetjes për regjimet autokratike.
Kjo mendësi vlen edhe për BE-në, që i trajton ndryshe qeveritë që mbështesin politikat që janë aktualisht në modë në Bruksel. Por nuk toleron aspak kur qeveritë konservatore që kundërshtojnë “një bashkim gjithnjë e më të ngushtë” dhe preferojnë një Evropë të shteteve kombëtare, të hedhin ndonjë hap të diskutueshëm nga pikëpamja kushtetuese.
Rasti i Polonisë nën sundimin e PiS është shumë domethënës. Komisioni Evropian, Parlamenti Evropian dhe Gjykata Evropiane e Drejtësisë, kanë shprehur për vite më radhë shqetësimin e tyre për faktin se qeveria e fundit konservatore e PiS kishte diktuar emërimet në gjyqësor. Pati një numri të madh rezolutash dhe letrash paralajmëruese, por më e rëndësishmja, pati ndëshkime financiare dhe sanksione nëpërmjet ndalimit të fondeve të BE-së që i takonin Polonisë në kuadër të ndihmës ndaj situatës së vështirë financiare që shkaktoi pandemia.
Tusk erdhi në pushtet duke premtuar një rikthim tek parimet e shtetit të së drejtës, dhe me premtimin e tij, BE ka thënë se do të zhbllokojë fondet. Por, brenda 8 ditësh nga ardhja në pushtet, qeveria e tij ka pushtuar mediat publike të Polonisë, ka keqpërdorur policinë dhe shërbimet sekrete dhe ka kryer shkelje të dukshme të ligjeve dhe praktikës kushtetuese.
Qeveria thotë se duhej të vepronte kundër medias sepse 8 vjet më parë, ajo ishte vendosur nën kontroll nga PiS dhe që atëherë kishte qenë e njëanshme kundër Tusk dhe partive që e mbështesin atë. Por PiS mori kontrollin e medias publike duke përdorur ligjet dhe jo forcën.
Qeveria e re as që u përpoq të miratonte ligje të reja për mediat publike dhe më pas të bindte presidentin Andrzej Duda që t’i firmoste ato. Por përplasje shumë më të mëdha midis qeverisë së Tusk nga njëra anë dhe presidenti Duda dhe PiS nga ana tjetër, do të zhvillohen mbi gjyqësorin, kreun e bankës qendrore dhe ndjekjet e mundshme penale të ish-kryeministrit dhe zyrtarëve të partisë më të madhe opozitare.
Mund të ketë përplasje edhe rreth kontrollit të ushtrisë dhe politikës së jashtme, fusha në të cilat Kushtetuta i jep presidentit një pushtet të konsiderueshëm. Disa analistë besojnë se nëse administrata Tusk do të arrijë në përfundimin se po bllokohet në punën e saj nga Duda, mund të përpiqet ta largojë atë nga detyra, ta nxjerrë jashtë ligjit PiS ose të dyja së bashku, në rast se situata përshkallëzohet.
Kushtetuta polake e bën praktikisht të pamundur shkarkimin e një presidenti nga parlamenti. Por nëse shumica aktuale qeverisëse arrin të shtjerë në dorë pushtetin gjyqësor dhe median publike me mjete të jashtëzakonshme që anashkalojnë ligjet dhe kushtetutën, pse të mos bëjë të njëjtën gjë me presidencën ?
Dhe pasi kontrollon gjykatat, mund të bësh gjithçka. Për këtë pyesni presidentin rus Vladimir Putin. Ai i përdor organet gjyqësore dhe shtetërore për t’u siguruar që askush që mund ta kërcënojë sundimin e tij të mos garojë dot në zgjedhje, dhe që të gjithë kundërshtarët e tij që nuk janë internuar apo vrarë, të mund të dërgohen në gulagë.
Aktivistët në gjyqësor në demokracitë perëndimore janë në thelb politikanë. Ata e kuptuan se të qenit brenda gjyqësorit të siguron një pagë më të mirë, më shumë pavarësi dhe shumë më shumë pushtet për të ndryshuar mënyrën se si funksionojnë gjërat.
Sundimi i ligjit si në nivel vendor po ashtu edhe në atë ndërkombëtar, po zëvendësohet me sundimin e “Grushtit të Hekurt”. Megjithatë, nëse aktivistët në gjyqësor nisin të përcaktojnë se kush mund të garojë në zgjedhje dhe kush jo, atëherë njerëzit do të kenë të drejtë të pyesin se ku ndryshojnë vendet në të cilat ata jetojnë nga Rusia apo Kina.
Haki Abazi KOSOVË- Ish-deputeti i Lëvizjes Vetëvendosje, Haki Abazi ka reaguar sot pas njohjes së targave RKS nga Serbia, duke t...
BezalelSmotrich GAZA- Ndarjet kanë vazhduar të thellohen mes ministrave izraelitë rreth planit për Gazën e shkatërruar nga lu...
Foto ilustruese KOREJA E VERIUT- Koreja e Veriut ka hedhur të premten më shumë se 200 predha artilerie pranë kufirit të tens...
Foto ilustruese PALESTINË- Që pas nisjes së sulmeve në Gaza OKB-ja ka dërguar ndihma jetike ndërsa së fundmi ësht&e...
Joe Biden SHBA- Joe Biden do të nisë fushatën e tij presidenciale 2024 me një fjalim sot që do të fokusohet në rrezikun ...
Mohammed Shia al-Sudani IRAK- Qeveria e Irakut është duke formuar një komitet për t'u përgatitur për mbylljen e misionit t&eu...
Albulena Haxhiu KOSOVË- Ministrja e Drejtësisë, Albulena Haxhiu ka reaguar sot lidhur me dhunën ndaj politikanit serb Nikol...
Glauk Konjufca KOSOVË- Kryetari i Kuvendit të Kosovës, Glauk Konjufca reagoi sot pasi në Serbi u rrah politikani opozitar serb, Nikola ...
Albin Kurti KOSOVË- Kryeministri i Kosovës, Albin Kurti thotë se vendimi për heqjen e letrave ngjitëse nga targat e Serbisë ...
Venecia ITALI- Një ngjarje tronditëse ka ndodhur mëngjesin e kësaj të premteje në Venecia, ku një burrë ka hedhur v...
