LIVE UPDATES
Aktualitet

14 Mars 2021, 06:47 Nga DOSJA

Kemi kaluar një vit që askush nuk e priste. Fillimi i marsit 2020 solli një kthesë të paparashikuar të ngjarjeve në të gjithë botën, përfshirë Shqipërinë.

Vendi u detyrua të mbyllej menjëherë, në linjë me atë që po ndodhte me shpejtësi në të gjithë Europën, përballë një virusi, që nuk njihej dhe nuk dihej se si mund të luftohej. Me ekuacionin që atëherë kishte shumë të panjohura, të gjitha vendet zgjodhën të mbronin shëndetin përballë ekonomisë, derisa të arrinin gradualisht zgjidhjen e tij, ose nëpërmjet kurimit, apo duke shpikur vaksinën.

Sot, kur ka kaluar një vit nga nisja e pandemisë, bilanci i asaj që ka ndodhur në vend, është i dukshëm:

-Qeveria zgjodhi ekonominë përpara shëndetit: Mbyllja e menjëhershme në tremujorin e dytë kishte pasoja të rënda për ekonominë. Prodhimi i Brendshëm Bruto ra me 10.2% në tremujorin e dytë, pas një tkurrje prej 2.5% në të parin, duke shënuar ecurinë më negative që nga viti 1997. Ritmet e rënies u ngadalësuan në të tretin, por për 9-mujorin (të dhënat e fundit të disponueshme), vendi është tkurrur me 5.52%. Pas mbylljes së fortë, qeveria nuk “guxoi” më me karantina të tjera të ashpra, duke u mjaftuar me disa kufizime të lehta.

Nuk e bëri këtë as në nëntor dhe dhjetor, kur vala e pandemisë ishte e fortë, duke rritur ndjeshëm fatalitetet në vend dhe duke krijuar mbingarkesë në sistemin shëndetësor. Në prag të zgjedhjeve, shpenzimet buxhetore vijuan me vrull, duke hapur fronte pune për projekte të mëdha infrastrukture, çka i lë më pak hapësirë për të përballuar shpenzime të papritura, përkundrejt këshillave të Fondit Monetar Ndërkombëtar.

-Vdekshmëria në vend është rritur mbi mesataren europiane: Zgjedhja e ekonomisë para shëndetit (një dilemë në fakt që shtetet e zhvilluara e morën në favor të jetës) nuk erdhi pa pasoja. Në 2020-n, sipas të dhënave zyrtare të INSTAT, numri i jetëve të humbura u rrit me mbi 26%, që është më e larta në Europë (e dyta është Maqedonia me +22%).

Të dhënat paraprake nga Gjendja Civile, tregojnë se nga marsi i vitit 2020 deri në shkurt të vitit 2021, janë rreth 8,500 vdekje më shumë në krahasim me të njëjtën periudhë të një viti më parë, me një rritje prej rreth 39%, në raport me të njëjtën periudhë të vitit paraardhës. Vetëm në katër muajt e fundit, nëntor 2020-shkurt 2021, kur kulmuan dy valë pandemie (nëntor-dhjetor dhe pastaj në shkurt) dhe qeveria rezistoi të mbyllte vendin, janë shënuar rreth 6000 fatalitete shtesë, ose rreth 70% e totalit të humbjeve të jetëve shtesë në një vit pandemi.

-Informaliteti u rrit: Indikatorët indirektë, si rritja e parasë jashtë bankave, që ka arritur në nivele rekord, apo investimet rekord në pasuritë e paluajtshme gjatë periudhës së karantinës tregojnë për një rritje të informalitetit në ekonomi. Një raport i fundit i Departamentit Amerikan të Shtetit (DASH) theksonte se Shqipëria mbetet e pambrojtur ndaj pastrimit të parave, për shkak të korrupsionit, krimit të organizuar dhe sektorit informal, përfshi paratë që hynë nga jashtë.

-Kriza nxori në pah problemet strukturore të ekonomisë. Përqendrimi te tregtia dhe shërbimet, numri i madh i subjekteve të vogla, niveli i lartë i vetëpunësimit (gati 35% e totalit), informaliteti i punës, mungesa e konkurrueshmërisë, shfrytëzimi vetëm i avantazhit të krahut të lirë të punës, mungesa e sofistikimit etj., ishin probleme strukturore të ekonomisë sonë, që u përkeqësuan dhe më shumë gjatë pandemisë. Ritmet e mbylljes së subjekteve të vogla janë shtuar (për janar-shkurt të këtij viti, bizneset që kaluan në status pasiv u rritën me 26%). Ndryshimet strukturore që pritej të ndodhnin gradualisht kanë përshpejtuar ritmin dhe në afat të shkurtër, kjo mund të sjellë përkeqësim të treguesve të vetëpunësimit.

-Normaliteti i ri do të vazhdojë gjatë. Ndonëse shumë ndryshore të ekuacionit tashmë janë të njohura, zgjidhja e tij duket larg fundit. Lajmet e mira për vaksinat dhe efikasitetin e tyre shpesh sfumohen me variantet e reja të viruseve, që përhapen më shpejt apo janë më vdekjeprurës.

Këtë vit, njerëzit e kanë ndryshuar stilin e tyre të jetesës, bizneset janë detyruar të reflektojnë, vetëm qeveria duket se e ka marrë pak më lehtë. Teksa parashikimet mbeten gjithnjë të vështira, për momentin veç një gjë është e sigurt: duhet të mësohemi e përshtatemi, pasi bashkëjetesa me virusin duket se do të jetë e gjatë!

MONITOR

(a.b)/dosja.al

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

aktualitet aktualitet bilanci i 1 vit pandemi monitor pandemia ne vend bilanci i 1 vit pandemi monitor pandemia ne vend

Sondazh

Poll

Nisin homazhet për policin që u vra në krye të detyrës gjatë aksionit në Maliq, kolegët e tij në lot

Nisin homazhet për policin që u vra në krye të detyrës gjatë aksionit në Maliq, kolegët e tij në lot

Drejtori i Hekurudhave, Ergys Verdho paraqitet në SPAK

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta