LIVE UPDATES
Editorial

Analiza: Një kokërr rrushi të thatë për të gjithë

13 Prill 2020, 11:01 Nga DOSJA
Analiza: Një kokërr rrushi të thatë për të

Nga Veton Surroi

1. Ja dy rrëfime paralele.

Në tërë botën – te fqinjët, në BE, në Amerikë – po merr hov parësor debati se si dhe kur të dilet prej karantinës. E, në Kosovë po zhvillohet debati se kush duhet të jetë në krye të pushtetit kur të dalim prej karantinës.

Presidenti amerikan deklaroi se gjendet para vendimit më të rëndë të jetës së tij, atë për formën se si të rikthehen njerëzit në punë e fëmijët në shkolla. Presidenti i Kosovës, ndërkaq, deklaroi se ka obligim kushtetues “sigurimin e emërimit të kandidatit apo kandidates për kryeministër për të formuar Qeverinë e Republikës së Kosovës” (një formulim që nuk ekziston në 30 pikat e nenit kushtetues mbi obligimet e Presidentit).

Nëse hiqet elementi (gjithsesi i rëndësishëm) i garës presidenciale, burim i madh stresi për presidentin amerikan në vendimmarrje është konflikti konceptual, me vlerë të veçantë për shoqërinë amerikane: nëse e ndal ekonominë i zvogëlon vdekjet nga COVID-19, por i rrit ato nga papunësia e varfëria. Stresit i ndihmon analiza që i servohet nga ekipi i ekspertëve që po e këshillon: po të mos ishin ndërmarrë masat e distancimit social, numri i të vdekurve, sipas projeksioneve, do të mbërrinte 300 mijë, por nëse masat e karantinës hiqen numri i vdekjeve mund të mbërrijë në 200 mijë edhe nëse shkollat mbesin të mbyllura tërë verën, një e katërta e SHBA-së punon nga shtëpia dhe vazhdojnë disa masa të distancimit social.

Në duart e ekipit të presidentit amerikan janë këshillat nga Instituti për Vlerësime Shëndetësore të Universitetit të Washingtonit kundër heqjes së masave të karantinimit: “Mjafton të thuhet se nëse në nivel të shtetit ato i ndalim më 1 maj, do të kthehemi në gjendjen në të cilën jemi sot dikur nga korriku”.

Ndërkohë, në duart e ekipit të ngushtë këshillues të presidentit të Kosovës janë opsionet për shkarje nga Kushtetuta, në mënyrë që të zgjidhet një qeveri që do t’i përshtatej atij.

2.Te H. Thaçi përsëritet diçka që ka bërë më herët. Ai, më 1999, në Rambouillet e Paris llogariste se përderisa me çlirimin e Kosovës do të merreshin Amerika e NATO, ai duhet të merrej me postin e tij personal në Kosovën e çliruar. Tash llogarit se me pandeminë do të merret Amerika (dhe çdokush tjetër) e ai duhet të merret me formimin e një qeverie sipas qejfit të tij. Në kalkulimet e tij, më 1999 nuk duhej lejuar që fundi i luftës ta zinte Rugovën në pozitën e autoritetit që ka; njëjtë tash nuk duhet lejuar që fundi i kësaj faze të pandemisë, posaçërisht nëse është me sukses për Kosovën e qytetarët e saj, ta zërë qeverinë e tanishme në detyrë.

Ekzistojnë, megjithatë, dy dallime thelbësore në këtë analogji. I pari është se këtë krizë të COVID-19 nuk do t’ia zgjidhë Kosovës Amerika (zaten as Evropa e askush tjetër). Për dallim prej vitit 1999, nuk ka avionë bombardues e as raketa Tomahawk që do ta shporrin virusin korona prej këtej; kjo është tash detyrë e çdo shteti veç e veç, e në fund e njerëzimit në tërësi. Dallimi i dytë është se ky relacion mes një shumice që merret me çështje thelbësore (çlirimi, lufta kundër pandemisë) dhe një pakice të përfaqësuar nga Thaçi që merret me çështje të statusit personal të pushtetit nuk mund të fshihet sikur më 1999. Atëbotë, në kushte lufte dhe nevoje për kohezion, nuk u përhap se kishte dallime në Rambouillet dhe se shumica donte marrëveshje për Kosovën, e një njeri, H. Thaçi, donte marrëveshje për postin e vet. Në narracionin kolektiv kosovar nuk doli se njeriu që i bëri më së shumti dëm Kosovës në Rambouillet ishte H. Thaçi. Nuk dolën narracione të ndryshme të luftës për pushtet, por doli vetëm një narracion: se kosovarët po bëheshin bashkë.

Tash kemi narracion qartazi të ndarë. Në çdo vend të botës, dhe do të qe e pritshme e njëjta gjë edhe në Kosovë, shumica dërrmuese e njerëzve kanë një brengë pandeminë- dhe çdo gjë që lidhet me të, shëndetësore, ekonomike e sociale. Por, kjo nuk reflektohet në debatin publik në Kosovë. Në të ekziston hapësirë e ndarë, madje konkuruese mes politikës dhe koronaviruesit e shumë çështjeve të tjera. Dhe kjo, për momentin, është fitorja e madhe e Hashim Thaçit( e humbja e Kosovës) që arriti ta relativizojë koronavirusin si temë për ta futur temën e pushtetit në diskursin publik.

3.Rrëfimi paralel mes asaj që po ndodh në botë dhe asaj që po ndodh në Kosovë është rrëfimi për dy procese të ndryshme, madje të kundërta e të matshme në shkenca kognitive. Në njërin po ndodh përqëndrimi (ndonëse është diçka e vështirë në administratën Trump), përmbledhja e analizave të ndryshme, vendosja e një “treni” të të menduarit, që duhet të krijojë proces vendimmarrjeje dhe vendimmarrje.

Në tjetrin, atë kosovar, po ndodh një shkapërderdhje e përditshme argumentesh e temash, diçka si topi pinball(i “fliperave”) që shkon prej një pengese në tjetren, duke krijuar zhurmë dhe numra rezultatesh që në fund nuk thonë gjë.

Brenda 4 javësh, vëmendja e qytetarëve të Kosovës ishte e zënë me marrëveshje për këmbim territoresh, marrëveshje që ishte sekrete, marrëveshje që nuk është marrëveshje dhe që nuk është sekrete, politikanë e parti proamerikane dhe politikanë dhe parti antiamerikane, vijues dhe kundërshtues të Rugovës, mustaqet e një ministri, shpalljen e gjendjes së Jashtëzakonshme, aktgjykimin e Gjykatës Kushtetuese, tifozërinë interpretuese të çdo neni, përfshirë edhe nenet joekzistuese të Kushtetutës së Kosovës, taksën 100 për 100 dhe domethënien apo mungesën e domethënies së saj historike… dhe kështu me rradhë, në pafund.

4.Diskursi publik ka filluar t’i ngjasojë në ritëm, përmbajtje dhe shpërqëndrim atij të rrjeteve sociale. Për më tepër, kjo po ndodh pasi po rritet numri i të infektuarve në Kosovë dhe për herë të parë pas vitit 1999 Prishtina është vënë në karantinë. Si të dalim nga kjo gjendje e të folurit publik?

Fillimisht, ta ndërpresim trajtimin e realitetit tonë si status Facebooku. Një shoqëri nuk mund të qëndrojë në gjendje të përhershme shpërqendrimi, duke pritut statusin e ardhshëm.

Pastaj, të marrim pak mësim prej diçkaje që në terapitë kognitive quhet si “mindfulness”, e që më duket se në shqipe më së miri do të quhej “mendjembledhje”, pra gjendja e përmbledhjes së mendimeve. Ideja është që ti vihet freni për një moment tërë këtij treni të mendimeve me të vilin ballafaqohemi dhe të përpiqemi të kuptojmë se çka është sot, në këtë moment, me rëndësi. Terapistët e inspiruar nga budizmi, për ta ilusruar rrugën drejt kësaj gjendjeje, përdorin një kokërr rrushi të thatë. Udhëzimi i tyre është që kokrra të merret, preket, të ndihet konfiguracioni i rrudhave, symbyllur të imagjinohet forma e kokrrës, ti ndihet era, shija në majën e gjuhës…. tërë një rrjedhe e të kuptuarit, e të qenët aty, në atë moment, me vetëmnjë çështje me të cilën mund dhe duhet të merresh me tërë shqisat e tua.

Kokrra e rrushit të thatë për këtë shoqëri sot është kriza COVID-19. Të gjitha tjerat vijnë më pas. Dhe mund të presin. Marrë nga Koha.net

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

editorial editorial editorial nga veton surroi editorial nga veton surroi

Sondazh

Poll
Editorial 11 Prill 2020, 19:59

Çka kanë shqiptarët e që nuk ka Evropa?

KOSOVË- Emisioni “Fshatrat e Shqipërisë” i televizionit Top Channel, shumë i rëndësishëm që për Shqipërinë e për shqiptarët të mësohet edhe çka s’ d...

Editorial 3 Prill 2020, 14:09

Pse i kundërshton Veriu i Evropës Corona-Bondet?

Në një letër botuar të martën në gazetën Frankfurter Allgemeine Zeitung, disa presidentë rajonalë dhe kryetarë bashkish të Italisë i bëjnë thirrje Gjermanisë të...

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet