LIVE UPDATES
Editorial

ANALIZA/ BE ka bllokuar reagimin ndaj COVID-19 dhe kurrë s’mund të shërohet plotësisht

10 Prill 2020, 12:43 Nga DOSJA
ANALIZA/ BE ka bllokuar reagimin ndaj COVID-19 dhe kurrë s’mund

Ritmi me të cilin u përhap Covid-19 nëpër botë la qeveritë dhe institucionet ndërkombëtare të paralizuara. Por pak veta përjetuan kamzhikun që po ndihet aktualisht në Bruksel.

Bashkimi Evropian filloi këtë vit të ri-fuqizohej, pasi kishte parë kërcënimin e Brexitit. Ekipi i ri drejtues, me Presidenten e Komisionit, Ursula von der Leyen, erdhi me një vizion për BE-në si një udhëheqës global në qëndrueshmërinë e klimës dhe standardet demokratike.

E vetmja çështje që liderët botërorë mund të merren sot, e ka tërhequr BE-në me shpejtësi në mosfunksionim. Nga një përgjigje e ngadaltë politike ndaj krizës deri te rreshtat e hidhura të brendshme se si të zbusin efektet ekonomike të koronavirusit, shtetet anëtare janë kthyer kundër njëri-tjetrit.

Të martën mbrëma, Mauro Ferrari – shkencëtari kryesor i BE – dha dorëheqjen nga pozita e tij në krye të Këshillit Evropian të Kërkimit. Në një deklaratë për Financial Times, Ferrari përshkroi zhgënjimin e tij nga BE-ja për trajtimin e shpërthimit të koronavirusit.

“Unë kam qenë jashtëzakonisht i zhgënjyer nga përgjigjja evropiane ndaj Covid-19 … Arrita në ERC si një përkrahës i zjarrtë i BE-së [por] kriza Covid-19 ndryshoi plotësisht pikëpamjet e mia.”

Këshilli Evropian i Kërkimit kundërshton pretendimin e Ferrarit dhe beson se dorëheqja e tij nuk kishte arsye përgjigjen e BE-së ndaj Covid-19. Por Ferrari nuk është vetëm në sugjerimin se reagimi i menjëhershëm i BE-së ndaj krizës ishte i ngathët.

Problemi kryesor që Brukseli përballet vazhdimisht është se ai duhet të funksionojë me dy shpejtësi. Nga njëra anë, makineria e BE-së vepron si një arbitër duke koordinuar çështjet që vendosin bashkimin në rrezik, nga një vend që mund të përqëndrojë pushtetin.
Nga ana tjetër, vendimet për shumë çështje thelbësore janë arritur përmes marrëveshjeve të arritura në mënyrë kolektive midis shteteve anëtare. Dhe siç kemi parë vitet e fundit, ato kanë përparësi shumë të ndryshme. Sa herë që shfaqet një problem, ai ekspozon kufizimet e BE-së.

Ky duket të jetë rasti, që nga momenti kur pandemia e koronavirusit goditi kontinentin – më së shumti në Itali, e cila tani udhëheq botën në vdekje. Zyrtarët e BE-së nxitojnë për të vënë në dukje masat që morën dhe sesi i lejuan bllokut të punojë bashkarisht për blerjen e ilaçeve dhe pajisjeve, ndërsa kur bëhet fjalë për politikën e kujdesit shëndetësor, BE ka shumë pak autoritet.

“Kjo është një nga fushat e pakta mbi të cilat BE-ja ka fuqi shumë të kufizuar për të bërë rregull,” thotë Georgina Wright, një studiuese e lartë në Institutin për Qeverinë.

“Mund të përpiqet të koordinojë përgjigjet dhe të ofrojë këshilla; por në fakt varet nga vendet anëtare që duhet përcaktojnë se si do të veprojë sistemi i tyre i kujdesit shëndetësor dhe si ta drejtojnë atë.”

Në ditët e para të koronavirusit, makineria qendrore e BE-së u pa duke luftuar kundër interesave të shpejta të anëtarëve të saj.

“BE po përpiqej të detyrojë kombet që nuk i besojnë njëri-tjetrit të punojnë së bashku në blerjen dhe depozitimin e furnizimeve mjekësore, kur në të njëjtën kohë ata po mbyllnin në mënyrë të njëanshme kufijtë e tyre,” thotë Renda.

Përfundimisht, komisioni u bind që shtetet të pajtohen dhe se pajisjet mjekësore e ushqimet duhet të kalojnë kufijtë përmes korsive prioritare për nevojat thelbësore.
Sidoqoftë, fakti që disa prej këtyre kufijve janë ende të mbyllura për qytetarët është një çështje madhore për një bashkim të kombeve që krenohet me lirinë e plotë të lëvizjes si një nga gurthemelet e tij.

Këtë javë, vendet anëtare kanë qenë në një mendje se si të përballen me stuhinë e egër ekonomike të shkaktuar nga koronavirusi. Si gjithmonë me BE-në, çdo gjë që përfshin paratë çon gjithmonë në argumente të mbrapshta – jo vetëm sepse numëron në mesin e vendeve anëtare të saj, Gjermaninë, ekonominë e katërt më të madhe në botë dhe Maltën, e cila zë vendin në 119-të.

Vendet e pasura kontribuojnë më shumë në paratë e zakonshme të bllokut sesa shtetet e varfëra, një dinamikë që krijon armiqësi nga të gjitha anët në kohën më të mirë. Në periudha krize, siç është kjo e tanishme, vendet anëtare më të pasura nuk pranojnë të subvencionojnë më pak të pasurit, ndërsa shtetet më të varfra nuk pranojnë ndikimin më të madh të atyre më të pasur. Deri më tani, shembulli më i spikatur i kësaj ishte ndihma greke pas krizës financiare të vitit 2008, e cila erdhi me kusht që Greqia të miratojë masa shtrënguese. Ky ishte sfondi i diskutimeve të kësaj jave midis ministrave evropianë të financave, të cilët luftuan për të rënë dakord përgjigje ndaj ndikimit ekonomik të Covid-19 – një mbledhje 14-orëshe të martën u prish pa marrëveshje.

Të enjten mbrëma, vendet anëtare ranë dakord për të shpërndarë një paketë fondesh prej 500 miliardë eurosh (547 miliardë dollarë) nga Mekanizmi Evropian i Stabilitetit, Banka Evropiane e Investimeve dhe Komisioni Evropian, për të ndihmuar vendet që luftojnë të paguajnë për shërbimet publike, të mbajnë biznesin e gjallë dhe të ndihmojnë njerëzit që kanë humbur punët e tyre si rezultat i krizës.

Marrëveshja u arrit vetëm pasi Hollanda u bind nga për këmbënguljen, që paratë të vinin me kushte të rrepta. Holandezët kishin qenë skeptik në lidhje me faktin nëse marrësit do t’i përdorin paratë me përgjegjësi, dhe aftësinë e tyre për një afat të ripagimit. Sidoqoftë, nuk kishte asnjë marrëveshje konkrete se si do të gjenerohej një fond shtesë i shpëtimit.

Italia ka debatuar në favor të të ashtuquajturave koronate, të cilat do të grumbullonin para kundër borxhit të përbashkët evropian duke krijuar një aset tërheqës për investitorët. Nuk është e vështirë të kuptohet pse kombet më të pasura nuk janë aq të interesuara për këtë ide.

Tensione të tilla midis shteteve anëtare të BE-së ekzistuan shumë kohë përpara koronavirusit. Brexit dha një lehtësim të shkurtër, duke ofruar mundësinë e bashkimit kundër një kërcënimi të përbashkët. Ai unitet, siç u pa ishte i shkurtër. Tani, kriza më e rëndë ndërkombëtare në dekada po vë në pikëpyetje themelet e projektit evropian të pasluftës.

Edhe nëse përhapja e pandemisë ngadalësohet dhe jeta mund të kthehet gradualisht në diçka që i ngjan normalitetit, efektet e izolimit të muajve të fundit do të ndihen me vite.
BE ka shumë të ngjarë të kalojë ato vite duke reflektuar se si iu përgjigj kësaj krize dhe nëse, në formën e saj aktuale, do të trajtonte më mirë çdo krizë të ngjashme në të ardhmen.

Ndërsa një burim diplomatik i tha CNN: “Pas përfundimit të kësaj, ne nuk mund të kthehemi të gjithë për t’u ulur në tryezë dhe duke u shtirur sikur këto debate nuk kanë ndodhur.”

Përkthyer nga CNN

(f.g./dosja/al)

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

editorial editorial bashkimi evropian koronavirusi ne europe mauro ferrari bashkimi evropian koronavirusi ne europe mauro ferrari

Sondazh

Poll
Editorial 3 Prill 2020, 14:09

Pse i kundërshton Veriu i Evropës Corona-Bondet?

Në një letër botuar të martën në gazetën Frankfurter Allgemeine Zeitung, disa presidentë rajonalë dhe kryetarë bashkish të Italisë i bëjnë thirrje Gjermanisë të...

Editorial 31 Mars 2020, 14:59

Historia e Qazim Ismailit, pse e publikuam

Qazim Ismaili u bë, pa dëshirën e tij, personazhi kryesor i ditës. Ishte personazh edhe dje me një intervistë për Report Tv. Një intervstë që Dosja.al e publiko...

Editorial 30 Mars 2020, 18:50

Shoqëria civile vdiq?! Rroftë Mbreti!

TIRANË– Që Kryeministri Shqiptar nuk ka ndonjë simpati të veçantë për shoqërinë civile dhe median, sidomos për ata që shpesh kanë guxuar hapta...

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi