LIVE UPDATES
Aktualitet

Amfiteatri i Durrësit/ Banorët e zonës kërkojnë zgjidhje: Të paqartë, çdo gjë e mësojmë nga media

Banorët e shtëpive pranë amfiteatrit janë të shqetësuar lidhur me të ardhmen e tyre. Abdulla Deliallisi, i cili banon në këtë zonë tha për BIRN se tashmë banorët janë konfuzë.

19 Korrik 2022, 16:38 Nga k.m.

 

Amfiteatri i Durrësit/ Banorët e zonës kërkojnë
Foto ilustruese

 

Një grup punëtorësh po gërmojnë prej disa ditësh në afërsi të mureve antike të amfiteatrit, por ata nuk kanë lidhje me projektin koncesionar të qendrës historike të Durrësit që u bë i njohur javën e kaluar.

“Ne jemi pjesë e misionit arkeologjik italo-shqiptar, që i ka nisur ekspeditat verore në vitin 2002,” tha Elvana Metalla, bashkëdrejtore e këtij misioni.

Sipas arkeologes së Institutit të Arkeologjisë, njohuritë e tyre për zbatimin e projektit të ardhshëm në pjesën historike janë shumë të pakta, njëlloj siç  janë të pakta edhe kontaktet e projektuesve me specialistët e fushës në Durrës.

“Askush nuk na ka pyetur lidhur me situatën e zbulimeve të mëparshme në këtë territor mjaft të pasur me elemente arkeologjike,” shtoi ajo.

Ndërkaq, banorët e shtëpive pranë amfiteatrit janë të shqetësuar lidhur me të ardhmen e tyre. Abdulla Deliallisi, i cili banon në këtë zonë tha për BIRN se tashmë banorët janë konfuzë.

“Se çfarë po ndodh në këto dy vjet e kemi marrë vesh vetëm nga mediat. Askush nuk na ka bërë të njohur se si do të veprohet për sistemimin e familjeve, para se të fillojnë punimet,” tha inxhinier  Deliallisi.

Në takimin e vetëm me përfaqësues të familjeve, që u organizua para 6 muajsh në Pallatin e Kulturës ‘Aleksandër Moisiu’, ministrja e Kulturës Elva Margariti dhe kryebashkiakja e Durrësit Emiriana Sako, paraqitën vetëm fotot e projektit, por nuk iu përgjigjën pyetjeve konkrete mbi mënyrën e kompensimit të familjeve apo transferimit të tyre në një hapësirë tjetër.

Sipas titullareve të ministrisë dhe të bashkisë, përgjigja e kësaj pyetjeje i takon ministrisë së Financave.

“Nuk jemi pyetur në asnjë moment,” shprehet Deliallisi, i cili drejton edhe shoqatën “Durrësi Autokton”. Megjithëse jemi listuar si grup interesi në këtë projekt, shoqata që unë drejtoj nuk është ftuar në asnjë takim lidhur me të ardhmen e qendrës historike të qytetit, gjithnjë nëse ka patur takime të tilla”.

Fjala “koncesion” që u publikua ditët e fundit e ka bërë edhe më të paqartë situatën e banorëve.

Cila do të jetë e ardhmja e tyre?

Ata i mbështesin ndryshimet që synojnë njohjen dhe promovimin e trashëgimisë kulturore të qytetit, por në të njejtën kohë kërkojnë edhe zgjidhje dinjitoze për sistemimin e tyre.

Largimi i banorëve, 50 vjet në kërkim të zgjidhjes

Ministria e Kulturës ka bërë publik për konsultim planin për menaxhimin e zonave arkeologjike në qytetin e Durrësit – të financuar nga Fondit Shqiptaro-Amerikan i Zhvillimit, i cili i jep përparësi menaxhimit të tyre nga ente jofitimprurëse.

Publikimi i planit të menaxhimit është shoqëruar me aludime në media se amfiteatri antik i qytetit bregdetar mund të jepet me koncesion – ngjashëm me Parkun Kombëtar të Butrintit.

Banorët që jetojnë në zonën arkeologjike kërkojnë që përpara zbatimit të projektit, ti jepet zgjidhje shpronësimit të banesave të tyre. Ata theksojnë se nuk është i vështirë trajtimi i familjeve pranë amfiteatrit, mjafton të kujtosh periudhën e zbulimit të tij.

Deri në vitin 1970 në kodrinën ku u gjet monumenti u prishën 33 shtëpi dhe u transferuan 50 familje.

“Të gjitha ato u sistemuan kryesisht në pallate pranë portit dhe hekurudhës, pra shumë pranë amfiteatrit,” thotë Eugen Simaku, duke kujtuar edhe tregimet e prindërve.

Më pas përpjekjet për ta hapur edhe pjesën e mbetur të shkallareve dhe arenën u ndërprene, pasi shteti komunist nuk kishte para për punimet si dhe për sistemimin e dhjetra familjeve të tjera.

Ndërsa pas viteve ’90 projektet kanë qenë të shumta, por vullneti për ta zgjidhur problemin një herë e mirë ka munguar plotësisht.

Pasi kompensuan financiarisht në mënyrë të kënaqshme 5 nga familjet që banonin mbi shkallare në vitin 2014, gjithçka ishte premtuar në fushatë zgjedhore mbeti në vend.

“Qeveria e kërkoi zgjidhjen te tërmeti i 26 nëntorit,”thotë Eugen Simaku, familja e të cilit banon mbi monument.

Instituti Teknik i Ndërtimit shpalli të dëmtuara rëndë nga tërmeti 11 banesat mbi shkallare, megjithëse asnjë përfaqësues i tij nuk ishte dukur në zonë.

“Asgjë nuk ishte e vërtetë,” shprehet Simaku. Në ditët pas tërmetit, në ato shtëpi ne u strehuam që të gjithë, pasi ishim më të sigurtë”.

45-vjeçari mendon se kjo ishte një mënyrë për ti larguar drejt pallateve  që po  ndërtohen në Spitallë për familjet e dëmtuara nga tërmeti, pra 4-5 kilometra larg qendrës së qytetit.

Bashkia edhe në këtë rast nuk dha asnjë sqarim, madje edhe kur mes saj, Ministrisë së Kulturës dhe Fondit Shqiptaro-Amerikan i Zhvillimit u nënshkrua një marrëveshje fillestare.

Eugen Simaku tha se ai e vlerëson synimin që kanë projekte të tilla, por mbi të gjithë kërkon siguri për të ardhmen e familjes së tij”.

Pozitiv e quan projektin edhe Albert Doda, një inxhinjer durrsak, i cili 5 vjet më parë ka investuar në ngritjen e një hoteli, duke shfrytëzuar mjediset e një banese 80-vjeçare në bulevardin “Epidamn”.

Gjendja aktuale e rrugicave brenda mureve të kalasë mesjetare, sipas ing Dodës nuk e promovon dot qendrën historike të qytetit të lashtë.

“E gjithë kjo zonë është e banuar intensivisht dhe realizimi i një projekti të tillë kërkon jo vetëm profesionalizëm, por edhe shumë vullnet nga ana e investitorëve,” shprehet Albert Doda.

Ai tregon rastin e transformimit të kalasë në qytetin fqinj të Barit në Itali.

“Zona shumë pranë portit në vitet ‘90 njihej për problemet e shumta të drogës, por situata ndryshoi plotësisht brenda pak viteve dhe tani kalaja në Barin e vjetër është kthyer në një vlerë turistike mjaft tërheqëse. Ata u mbështetën në investimin e Komunitetit Europian dhe e transformuan krejtësisht pjesën historike” kujtoi inxhinieri.

Sipas tij, zbatimi i këtij projekti duhet të fillojë me sistemimin dinjitoz të banorëve.

Ai kujton se projektuesit kanë parashikuar largimin e 202 familjeve, “një operacion shumë i vështirë.”

“Këto familje e kanë ndërtuar jetën e tyre prej gati një shekulli në këtë territor dhe nuk mund të largohen, sikur të mos kenë patur asnjë kontribut në zhvillimin e saj”  u shpreh Albert Doda.

Madhështia e projektit koncesionar dhe mungesa e vullnetit për të gjetur zgjidhje për kompensimin e banorëve kanë krijuar idenë se zbatimi i tij mund të kryhet vetëm në disa faza.

Ndërsa ndonjë tjetër, i bie shkurt duke thënë se edhe ky do të jetë një projekt 3D.

“Çdo ditë qeveria na thotë se jemi në krizë, ndërsa megaprojekti kërkon shumë para për tu zbatuar,” tha Abdulla Deliallisi, kryetar i shoqatës “Durrësi Autokton”, i cili ka vënë në dijeni kreun e shtetit për situatën e krijuar.

“Prej 30 vitesh amfiteatri ishte aty, dhe për zbulimin e plotë të tij nuk u hodh asnjë lopatë dhe,” theksoi ai.

“Le ta realizojnë në disa faza zbatimin e projektit, por mbi të gjitha të gjejnë zgjidhje për sistemimin e familjeve dhe kompensimin e tyre,” përfundoi inxhinier Deliallisi./BIRN/

amfiteatri i durresit

Sondazh

Poll

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje